Connect with us

DATA

Wanafunzi wenye ulemavu wa ngozi: Wahakikishiwe usalama ili wapate elimu bora

Published

on

Daniel Samson

Ulemavu wa ngozi ni hali ambayo huweza kurithishwa toka kizazi kimoja hadi kingine, huweza kupotea na pia hali hiyo yaweza kubaki katika ukoo au familia fulani na kuwa na mlolongo wa kuzaliwa watu wenye ulemavu wa ngozi katika familia husika. 

Ulemavu wa ngozi (Albino) ni dhana inayoelezea hali ya kundi la watu na wanyama ambao wana upungufu au ukosefu wa rangi katika ngozi, macho na nywele.

Ulemavu wa ngozi hutokea kwa watu wote kila taifa, rangi, kabila na dini. Kwa nchi za Ulaya na Amerika ya Kusini inakadiriwa kuwa mtu 1 kati ya watu 20,000 ana ulemavu wa ngozi, ambapo kwa Afrika kiwango kiko juu. Na kwa Tanzania ni mtu 1 kati ya watu 1,400.

Msingi wa mafanikio ya mtoto ni kupata elimu bora inayolenga kumkuza kifikra, kimtazamo na kumpatia uwezo wa kutengeneza fursa mbalimbali za maisha ikiwemo kumudu mazingira yanayomzunguka. Watoto wenye ulemavu wa ngozi kwa nyakati tofauti wameendelea kukumbana na changamoto mbalimbali ambazo zimekuwa kikwazo kwa wao kubata elimu bora.

Hali ya elimu kwa watu wenye ulemavu wa ngozi

Licha ya jitihada za serikali kutoa elimu bure kwa wanafunzi wa shule za msingi na sekondari ili kuwapa fursa watoto wengi kuelimika, idadi ya wanafunzi wenye ulemavu wa ngozi (Albino) katika shule za msingi na sekondari nchini inapungua kila mwaka na kutishia hatma ya kielimu ya wanafunzi hao.

Kulingana na Takwimu za Kituo Huru cha Serikali (Open Data Tanzania) za mwaka 2016 zinaonyesha kulikuwa na wanafunzi 1,916 wenye ulemavu wa ngozi katika shule za msingi za Tanzania Bara ambapo idadi hiyo imeshuka kutoka wanafunzi 3,722 mwaka 2013 ambayo ni sawa na asilimia 51.

Tangu  mwaka 2012 mpaka 2016 idadi ya wanafunzi wenye ulemavu imekuwa ikipungua na kuongezeka. Mathalani 2012 kulikuwa na wanafunzi  3,134 na mwaka uliofuata idadi ikaongezeka kabla ya kupungua sana 2016 ambapo usalama wa watu wenye ulemavu wa ngozi unatajwa kuimarika.

Baadhi ya mikoa ya Kanda ya Ziwa ambayo imekuwa na mauaji mengi ya watu wenye ulemavu wa ngozi imeonekana kuwa na wanafunzi wachache ambapo mkoa wa Geita ulikuwa na  wanafunzi 23 na Simiyu (37).

Licha ya mikoa ya Mwanza, Shinyanga na Tabora ambayo nayo imekuwa ikitajwa kuwa na vitendo vingi vya ukatili dhidi ya watu wenye ulemavu wa ngozi imeonekana kuwa na wanafunzi wengi ikilinganishwa na mikoa ambayo ilikuwa na matukio machache ikiwemo Njombe, Manyara na Lindi.

 

Idadi hiyo inawezekana ikapungua zaidi kama juhudi za makusudi hazitachukuliwa na  kuweka mazingira wezeshi kwa wanafunzi wenye ulemavu wa ngozi kupata elimu kama watoto wengine.

Hali hiyo haitofautiani na idadi ya wanafunzi waliopo katika shule za sekondari ambapo wanafunzi wengi wakimaliza shule za msingi hawaendelei tena na elimu ya sekondari na hata chuo.

Takwimu za Kituo Huru cha Serikali zinaeleza Kwa mwaka 2016 pekee, kulikuwa na wanafunzi 525 wenye ulemavu wa ngozi katika shule za sekondari nchi nzima ambapo ni sawa na idadi ya wanafunzi wa shule moja ya sekondari.

Kwa muktadha huo robo ya wanafunzi hao wa shule ya msingi (1,961) ndio walipata fursa ya kuingia sekondari na waliobaki hawakuendelea na masomo ya sekondari na kubaki nyumbani.

Hali hiyo inafanana na miaka iliyotangulia, ambapo mwaka 2013 kulikuwa na wanafunzi 3,722 wa shule za msingi na 556 wa sekondari. Takwimu hizi zinathibitisha kuwa hakuna mgawanyo mzuri wa wanafunzi kwenye shule za msingi na sekondari.

Uwiano wa wanafunzi wa kike na wa kiume wenye ulemavu wa ngozi katika shule za sekondari uko vizuri, ambapo mwaka 2016 kulikuwa na wasichana 227 na wavulana 298. Hii ni ishara kuwa usawa wa kijinsia katika elimu umefanikiwa lakini bado watoto wengi hawapati elimu bora.

Hata wanaopata fursa ya kwenda shuleni bado wanakabiliwa na changamoto mbalimbali ikiwemo kutengwa, kutothaminiwa na  ukosefu wa vifaa vya kujifunzia ambapo wengine huacha masomo.

Zipo hoja kuwa watu wenye ulemavu wa ngozi nchini sio wengi na kudai kuwa hata idadi ya wanafunzi waliopo shuleni iko katika kiwango kinachostahili.

Lakini dhana hii inakosa nguvu kwasababu bado kumekuwa na mkanganyiko juu ya idadi halisi ya watu wenye ulemavu wa ngozi nchini, ukiachilia ile iliyotolewa na Sensa ya watu na makazi 2012.

Kwa mujibu wa sensa ya watu na makazi ya mwaka 2012, Tanzania kuna jumla ya watu wenye ulemavu wa ngozi 13,676. Pia takwimu za Chama cha watu wenye Ulemavu wa Ngozi (TAS) zinaonyesha ongezeko la watu hao kuanzia mwaka 2013 na sasa inakadiriwa kufikia 18,833

Sababu za wanafunzi hao kushindwa kuendelea na masomo ya sekondari

Kutokana na Tanzania kuwa kinara katika mauaji ya watu wenye ulemavu wa ngozi katika maeneo mbalimbali nchini, wanafunzi wengi hawako salama ambapo hulazimika kukaa nyumbani au kwenda kwenye maeneo yaliyo salama zaidi ili kukwepa mauaji hayo.

Umbali kutoka shuleni na makazi yao huwa kikwazo kwao kutembea umbali mrefu kuzifuata shule ziliko. Dhana hiyo inathibitishwa na Mwanachama wa  shirika la HakiElimu, Profesa Suleman Sumra katika andiko lake alilolitoa kwenye Mtandao wa Elimu Tanzania (TEN/MET) ambapo anasema;

“Kama ilivyokuwa siku za nyuma, wazazi wengi huwaona watoto hao bado wadogo na hivyo kuweka kipaumbele katika kuwaandikisha shule wenye umri mkubwa kwanza. Baadhi ya sehemu, mathalan, umbali wa ilipo shule kulinganisha na makazi ni mkubwa mno kuliko uwezo wa mtoto wa miaka saba kutembea”.

Ripoti ya HakiElimu (2008) juu ya Hali ya na Upatikanaji wa Elimu kwa watoto wenye Ulemavu Tanzania inaeleza kuwa ubaguzi na uelewa mdogo wa mambo yanayowahusu watoto wenye ulemavu imekuwa sababu pia ya wanafunzi wenye ulemavu wa ngozi kutokuwepo shuleni,

“ Uelewa mdogo na kutothamini mambo yanayowahusu watu wenye ulemavu miongoni mwa mwalimu, viongozi wa shule na jamii kwa ujumla. Mambo yote haya yana madhara pindi linapokuja suala la kutambua na kuthamini mahitaji ya watoto wenye ulemavu” inaeleza sehemu ya ripoti hiyo ya HakiElimu na kufafanua zaidi,

“Pengine kikwazo zaidi cha elimu kwa watoto wenye ulemavu ambacho kinaweza kujumuisha vikwazo vyote ni kwamba hakuna juhudi za makusudi zilizochukuliwa kuondoa vikwazo hivi. Kushindwa kutoa fursa za kielimu kwa watoto wenye ulemavu ni kudidimiza malengo ya MMEM

Nini Kifanyike kuinua elimu kwa wanafunzi wenye ulemavu wa ngozi

Akihojiwa na vyombo vya habari hivi karibuni, Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu  anayehusika na walemavu, Jenista Mhagama amesema kwa sasa serikali imezindua mikakati na kampeni kuhakikisha wenye ulemavu wa ngozi wanalindwa na juhudi zilizofanywa na Wizara ya Mambo ya Ndani zimeweza kupunguza mauaji ukifananisha na miaka iliyopita.

Shirika la Under The Same Sun (UTSS) ambalo linapigania haki za watu wenye ulemavu wa ngozi hapa nchini, chini ya Mwanzilishi na Mkurugenzi Mtendaji, Peter Ash, linaeleza kuwa kazi kubwa wanayofanya kuinua elimu ya watu wenye ulemavu ni kuwaweka katika shule zenye hosteli ambapo huko wanalindwa, wanajumuika na wanafunzi wengine na kupewa vifaa kulingana na mahitaji yao ili kufika hatua zote za elimu.

Ripoti hiyo ya Hakielimu (2008) inashauri kutoa elimu kwa jamii pamoja na kuongeza uhamasishaji juu ya umuhimu na katima ya kielimu kwa watoto wenye ulemavu nchi nzima.

“Uhamasishaji huu uendane na uboreshaji wa mahitaji ya kiuchumi kwa watoto wenye ulemavu pamoja na wale wenye mahitaji maalumu”.

 

 

 

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

DATA

Maambukizi  ya Ukimwi yanavyoshamirisha yatima shule za msingi Iringa, Mbeya

Published

on

Mikoa ya Iringa, Mbeya na Njombe imetajwa kuongoza kwa idadi kubwa ya wanafunzi yatima wanaondikishwa katika shule za mingi, jambo linaloweza kuongeza gharama za matunzo kwa watoto hao.

Kulingana na uchambuzi wa takwimu za Wizara ya Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (TAMISEMI) za mwaka 2016 zinaeleza kuwa mkoa wa Iringa ulishika nafasi ya kwanza kitaifa kwa kuwa na wanafunzi  29,062 yatima sawa na asilimia 14.4% ya wanafunzi wote wa shule za msingi kwa mwaka huo.

Iringa ilikuwa na wanafunzi  wa shule za msingi wapatao 202,113 lakini kati ya hao mwanafunzi 1 kati ya 10 alikuwa ni yatima.

Kulingana na Sheria ya Mtoto ya Mwaka 2009, mtoto anahesabika kuwa ni yatima endapo atafiwa na mzazi mmoja au wote wawili. Kimsingi anakosa matunzo au upendo wa mzazi mmoja au wote wawili ambapo inaweza kuwa ni changamoto kwa ukuaji wake hasa katika upatikanaji wa elimu.

Takwimu hizo zinaonyesha kuwa siyo Iringa pekee ndiyo yenye idadi kubwa ya wanafunzi yatima lakini mikoa yote inayounda kanda ya Nyanda za Juu Kusini iko kwenye nafasi ya juu kabisa miongoni mwa mikoa 5  ya Tanzania bara yenye yatima wengi.

Nafasi ya pili inashikwa na mkoa wa Njombe ambao ulikuwa na wanafunzi  yatima 19,794 sawa na asilimia 12.7, ikifuatiwa na Mbeya (41,956) sawa na 11.3%. Mkoa wa nne ni Pwani (26,545) sawa na 10.4% na nafasi ya tano ni Kagera (45431) sawa na asilimia 9.8.

Mikoa hiyo mitano inaunda jumla ya asilimia 44.2  ya wanafunzi wote  731,536 yatima waliokuwepo katika shule za msingi kwa mwaka wa 2016. Hiyo ni sawa na kusema kuwa watoto 4 wa mikoa hiyo mitano kati ya 10 ya Tanzania bara ni yatima.

Lakini iko mikoa ambayo imefanikiwa kuwa na idadi ndogo ya wanafunzi  yatima ikiwemo Manyara ambayo ilikuwa na wanafunzi 15,854 sawa na 6.2% ikifuatiwa na Kigoma (6.5%),  Singida na Mtwara ambazo zote kwa pamoja zilikuwa na 6.7 %. Na mkoa wa tano toka chini ni Lindi (6.8%).

Nini kiini cha kuwepo utofauti mkubwa wa kimkoa wa uwepo wa wanafunzi yatima katika shule za msingi za serikali na binafsi nchini?

ASILIMIA ZA WANAFUNZI YATIMA KATIKA SHULE ZA MSINGI KIMKOA- 2016

 

Wadau waelezea dhana hiyo

Wadau wa afya na masuala ya elimu ya jamii wanaeleza kuwa kuna uhusiano mkubwa wa ugonjwa wa UKIMWI na uwepo wa wanafunzi wengi au wachache yatima katika maeneo mbalimbali nchini.

 Kulingana na takwimu za Tume ya Kudhibiti Ukimwi Tanzania (TACAIDS) za mwaka 2017 zinaeleza kuwa mikoa ya Mbeya, Njombe na Iringa ambayo ina wanafunzi wengi yatima ndiyo vinara wa maambukizi ya Virusi vya Ukimwi nchini.

Kwa muktadha huo idadi ya wazazi wanaofariki kwa maradhi hayo nayo ni kubwa; uwezekano wa watoto wengi kubaki au kuondokewa na wazazi wote wawili ni mkubwa. VVU husambazwa zaidi kwa njia ya ngono (Uasherati na uzinzi), Matumizi ya pombe na dawa za kulevya, kutakasa wajane na baadhi ya mila na desturi. Ugonjwa huo hauna dawa wala kinga.

TACAIDS inaeleza kuwa  mkoa wa kwanza ni Njombe wenye  asilimia 14.8 ikifuatiwa na Iringa kwa asilimia 9.1 na Mkoa wa Mbeya unashika nafasi ya tatu kwa asilimia 9. Lakini imebainika kuwa mikoa yenye wanafunzi yatima wachache katika shule ina viwango vidogo vya maambukizi ya UKIMWI. Mafano  Manyara (1.5%) na Lindi (2.9%).

Msemaji wa Tacaids, Glory Mziray, wakati akiongea na wanahabari alisema maeneo watanzania walioonesha kuwa na ufahamu sahihi wa elimu kuhusu Virusi vya Ukimwi (VVU) na Ukimwi wanafikia asilimia 60 jambo linalosababisha kuwepo mwamko mdogo wa kubadili tabia katika maeneo yenye maambukizi makubwa ya maradhi hayo.

Alibainisha kuwa njia mojawapo ya kupunguza maambukizi ya Ukimwi ni tohara kwa wanaume. Njia hiyo napunguza maambukizi ya Ukimwi kwa asilimia 60 na kusisitiza kuwa ipo haja ya kutoa elimu zaidi juu ya uelewa wa ugonjwa huo ili watoto wapate matunzo ya wazazi wote wawili.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mtendaji wa Asasi ya Vijana ya YOPOCODE, Alfred Mwahalende amesema mila, ushirikina na kugombania mali ni sababu nyingine inayoongeza watoto yatima shuleni.

“Sababu zingine ni masuala ya kishirikina ambayo hayazungumzwi sana. Katika maeneo ambayo tumekutana na wanavijiji wanaseama baba alirogwa kutokana na mali ili ndugu zake warithi. Wengine wanatafuta utajiri kwa kutoa ndugu zao kafara.” Ameeleza Mwahalende.

Amebainisha kuwa elimu itolewe kwa jamii juu ya kuwatunza watoto yatima na jinsi ya kujikinga na maradhi yote yanayosababisha vifo kwa wazazi ambao wanawajibika kuwalea na kuwasomesha watoto.

“Ninachoweza kusema ni elimu  itolewe lakini pia Asasi zinazoshughulika na masuala ya watoto yatima zione njia ya kuweka sawa kuimarisha na kuwapokea watoto wengi kwenye vituo vyao.” Amesema Mwahalende.

Continue Reading

Afya

Bajeti ya afya 2018/2019 bado tegemezi, yafyekwa kwa asilimia 20

Published

on

Imeelezwa kuwa kuna uwezekano mkubwa kwa watanzania kukosa huduma bora za afya kwa mwaka wa fedha 2018/2019 kutokana na kupunguzwa kwa bajeti ya  Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto kwa asilimia 20.

Hayo yamebainika leo bungeni mjini Dodoma wakati waziri wa Afya, Ummy Mwalimu akiwasilisha makadirio ya bajeti ya wizara yake kwa mwaka wa fedha wa 2018/2019 ambapo amesema wameomba Serikali iwapatie billion 893.4 kwa ajili ya utekelezaji wa majukumu ya wizara hiyo.

“Mhe. Mwenyekiti jumla ya fedha kuu ambayo ninaomba Bunge lako tukufu lipitishe katika mafungu yote mawili kwa mwaka 2018/2019 sh. Bilioni 893.4,” amesema Waziri Ummy.

Kiasi hicho cha fedha kilichoombwa kimepungua kutoka trilioni 1.1 za mwaka wa fedha wa 2017/2018 ambapo zimepungua bilioni 171.6  na kufikia bilioni 893.4 mwaka 2018/2019 sawa na asilimia 20.

Waziri Ummy amesema kati ya fedha hizo ambazo wizara yake inaomba, fedha zitakazoelekezwa kwenye matumizi ya miradi ya maendeleo zitakuwa Tsh. bilioni 561.75 sawa na asilimia zaidi 60 ya fedha zote, ambapo matumizi ya kawaida yatagharimu bilioni 304. 47.

“Kwa upande wa matumizi ya kawaida kwa mwaka 2018/2019 wizara ikadiria kutumia kiasi cha sh. Bilioni 304,473,476 (bilioni 304.47) kwa ajili ya matumizi ya kawaida. Kati ya fedha hizo sh. Bilioni 88,465,756 (bilioni 88.46) zitatumika kwajili ya matumizi mengineyo na sh. Bilioni 216,720,000 (bilioni 216.72) zitatumika kwajili ya mishahara ya watumishi,” amesema waziri Ummy na kuongeza kuwa,

“Kwa upande wa miradi ya maendeleo wizara inakadiria kutumia sh. bilioni 4.91 kwa ajili ya miradi ya maendeleo. Kati ya fedha hizo, sh. Bilioni 1.5 ni fedha za ndani na sh. Bilioni 3.41 ni fedha za nje.” amesema waziri Ummy.

Kwa muktadha huo, bajeti ya afya itategemea fedha za wahisani kwa asilimia 60 kugharimia miradi ya maendeleo ikiwemo ujenzi wa vituo vya afya, zahanati, ukarabati wa majengo na ununuzi wa vifaa tiba na dawa. Hata fedha bilioni 4.91  iliyoelekezwa kwenye miradi ya maendeleo bado ni ndogo.

Changamoto iliyopo ni kwamba fedha za wahisani wakati mwingine huchelewa kufika au zinaweza zisiingie kabisa nchini kutoka na masharti ambayo yanaweza kuathiri utolewaji wa huduma za afya.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Huduma za Jamii, Peter Serukamba amesema  serikali haina nia ya dhati ya kuinua sekta ya afya kwasababu bajeti inayotengwa kila mwaka ni ndogo na haikidhi mahitaji ya wizara ya afya.

“Uchambuzi wa kamati umebaini fedha zilizotengwa kwaajili ya utekelezaji wa shughuli wizara kwa mwaka wa fedha 2017/18, ni kiasi kidogo ambacho hakiridhishi na kinyume na matarajio ya Mpango wa Bajeti ambao Bunge na Serikali tulikubaliana,” alisema Serukamba.

Licha ya bajeti ya afya kupungua kwa mwaka wa fedha wa 2018/2019 kwa asilimia 20, fedha za bajeti iliyopita ya 2017/2018 hazikufika zote kwenye wizara hiyo jambo lilikwamishwa utekelezaji wa miradi mbalimbali ya maendeleo ya sekta hiyo.

Serukamba amesema, mpaka kufikia Februari mwaka huu, Serikali ilikuwa imetoa Sh. bilioni 576.52 pekee kati ya Sh. trilioni 1.1 zilizokuwa zimetengwa kwaajili ya Bajeti ya Wizara ya Afya kwa mwaka wa fedha 2017/18,.

Kutokana na bajeti ndogo ya wizara ya afya, wabunge wameshauriwa kuijadili na kuangalia uwezekano wa kuishawishi Serikali kuongeza fedha kwa wizara hiyo ikizingatiwa ni sekta muhimu kwa ustawi wa wananchi ili kuwahakikishia wananchi afya bora.

Continue Reading

Afya

Mgawanyo usio sawa wa hospitali, zahanati unavyokwamisha huduma za afya kwa wananchi

Published

on

Imeelezwa kuwa watanzania watalazimika kusubiri kwa muda mrefu ili kupata huduma bora za afya kutokana na uchache wa vituo vya kutolea huduma hizo ambavyo haviendani na ongezeko la idadi ya watu nchini.

Hali hiyo ni tofauti na matakwa ya Sera ya Afya ya mwaka 2007 ambayo inasisitiza kuwa serikali inawajibika  kuinua hali ya afya ya wananchi wote na hasa wale walioko kwenye hatari zaidi, kwa kuweka mfumo wa huduma za Afya utakaokidhi mahitaji ya wananchi na kuongeza umri wa kuishi wa watanzania.

Lakini watanzania wengi hawafaidiki na tamko la Sera ikizingatiwa kuwa idadi ya watu inaongezeka sana kuliko maboresho na ujenzi wa vituo vya kutolea huduma za afya nchini. Vituo hivyo vinajumuisha hospitali, vituo vya afya na zahanati ambazo vinatakiwa kujengwa kwenye vijiji, kata na ngazi ya wilaya na mkoa.

Kwa mujibu wa data za Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS) za mwaka 2017 zinaonyesha kuwa vituo vya kutolea huduma za afya viliongezeka kutoka 6,321 mwaka 2010 hadi kufikia 7,680 mwaka 2016, ambapo ongezeko hilo ni sawa na vituo 1,359 (14%) tu  kwa miaka saba na wastani wa vituo 194 kila mwaka.

Idadi ya vituo hivyo haiendani na ongezeko kubwa la watu. Kulingana na Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2012 Tanzania ilikuwa na watu milioni 45 na hadi kufikia mwaka 2016 inakadiriwa ilikuwa na watu zaidi milioni 50.

Kwa mtazamo wa kawaida ni kwamba karibu nusu ya wananchi hawapati na huduma bora za afya ikiwemo upatikanaji wa vituo vya kutolea huduma za afya, jambo linaloweza kuwaweka katika hatari ya kupoteza nguvukazi ya taifa na hata maisha.

Hata hivyo, bado ziko juhudi mbalimbali zinazofanyika kuhakikisha huduma hizo zinawafikia wananchi katika maeneo yao. Takwimu za NBS zinaeleza kuwa hadi mwaka 2016 kulikuwa na zahanati 6,658 ambazo zilikuwa na kliniki 89 za mama na mtoto. Lakini changamoto ni kwamba zahanati nyingi zinakabiliwa na upungufu wa madaktari, dawa, vifaa tiba na uchakavu wa miundombinu.

Kimsingi Sera ya Afya inaelekeza kuwa kila kijiji kinapaswa kuwa na zahanati yake ili kuhakikisha wananchi hawatembei umbali mrefu kufuata huduma kwasababu afya ni huduma muhimu ya kijamii na inapaswa kupewa kipaombele.

Kwa mujibu wa Sensa ya mwaka 2012, Tanzania ina vijiji 19,200  Ambavyo vinahudumiwa na zahanati 6,658 na hivyo basi kuna upungufu wa zaidi ya zahanati 12,000 ili kukidhi mahitaji ya wakazi wa vijiji vyote.

Kumekuwa na mabadiliko ya kuongezeka na kupungua kwa zahanati nchini. Mathalani mwaka 2013 kulikuwa zahanati 5,680 na mwaka uliofuata wa 2014 zilipungua hadi kufikia 6,002 na sababu kubwa ni  baadhi ya zahanati ni kutotimiza masharti na matakwa ya mwongozo wa matibabu nchini na hivyo kulazimika kufungwa. Juhudi zilifanyika na idadi ya zahanati ziliongezeka hadi kufikia 6,549 mwaka 2015 na mwaka uliofuta wa 2016 zilifikia 6,658.

Kinachotokea ni kwamba wingi wa vituo vya kutolea huduma za afya  unapungua kutoka ngazi ya kijiji, tarafa, wilaya hadi kitaifa. Hali hii inaweza kusababishwa na uhaba wa rasilimali fedha na watu, ubora wa huduma kwenye hospitali husika.

Mwaka 2016, kulikuwa na vituo vya afya 759 nchini kote ambapo ni sawa na kusema kuwa kila mkoa ulikuwa na vituo takribani 29. Kimsingi huduma zinazotolewa kwenye vituo vya afya zina hadhi ya juu ukilinganisha na zahanati kwasababu vinahudumia watu wengi zaidi na vinatakiwa kuwa na vifaa vya kisasa na huduma kama vile upasuaji na kliniki za mama na mtoto.

Idadi ya zahanati zilizoko nchini ni mara 9 ya vituo vya afya ambavyo vinategemewa kuwasaidia wagonjwa ambao hawajapata matibabu ya uhakika kwenye zahanati. Changamoto inayojitokeza ni kuwa vituo hivyo vinaelemewa na idadi kubwa ya wagonjwa wanaotoka ngazi ya chini na kwa vyovyote vile baadhi yake vitakuwa havina huduma bora za matibabu.

Pia vituo vya kutolea huduma za afya hupungua zaidi katika ngazi ya mkoa hadi kitaifa. Mwaka 2016 kulikuwa na hospitali 263 za wilaya, mkoa na rufani. Hizi ndio hospitali pekee zinazotegemewa na watanzania zaidi ya milioni 50 nchi nzima kupata matibabu.

Pengo kati ya vituo vya afya na hospitali sio kubwa sana ukilinganisha na zahanati ambazo ni nyingi lakini huduma zake hazilingani na hospitali nyingine za ngazi ya wilaya na mkoa.

Na utaratibu uliopo ni kwamba mgonjwa anatakiwa kutibiwa ngazi ya juu ikiwa tu zahanati na vituo vya fya vimeshindwa kumpatia matibabu yanayotakiwa. Kwa utaratibu huo vituo vya afya na hospitali nyingi huelemewa na wagonjwa kutokana na uwekezaji mdogo na  huduma zisizoridhisha kwenye zahanati.

Kutokana na hali halisi ya upatikanaji wa huduma za afya nchini, serikali na wadau wanapaswa kuongeza juhudi za kuboresha na kujenga vituo na hospitali ili kukidhi ongezeko la watanzania ambao wanatakiwa kuwa na afya bora zitakazosaidia katika ujenzi wa taifa.

Ujenzi na maboresho hayo ni muhimu yakaenda sambamba na tathmini ya huduma zinazotolewa, idadi ya vituo ili kuyasaidia maeneo yenye uhitaji mkubwa wa huduma za afya.

Continue Reading

Must Read

Copyright © 2018 FikraPevu.com