Connect with us

Sayansi na Teknolojia

Uhuru wa vyombo vya habari Tanzania hatarini kumezwa na misaada kutoka China

Published

on

Tanzania kama zilivyo nchi nyingine za Afrika hutegemea misaada na mikopo kutoka katika nchi zilizoendelea ili kujiendesha kiuchumi na kutoa huduma za kijamii kwa wananchi.

Kutokana na kuwa na rasilimali mbalimbali wawekezaji toka nje huitumia fursa hiyo kutoa misaada na kujipatia malighafi kwa ajili ya viwanda vilivyopo katika mataifa yao. China ni miongoni mwa mataifa ambayo yamewekeza rasilimali nyingi Afrika ambapo hali hiyo inatishia kuligeuza bara hilo kuwa koloni la taifa hilo lenye nguvu kubwa ya kiuchumi na kijeshi.

Kulingana na ripoti ya Shirika la Misaada la China (ChinaAID-2016)  linathibitisha kuwa mafungamano ya China na nchi za Afrika ni makubwa na kuifanya nchi hiyo kuwa na sauti katika maamuzi muhimu ya rasilimali za nchi husika.

Inaelezwa kuwa uwekezaji wa China kwa Afrika ambao unapitia kwa njia za misaada, mikopo na miradi mbalimbali unatazamwa na wananchi wengi kama ni wenye manufaa licha ya kuwepo kwa tahadhari zinazotolewa na nchi za Magharibi kuwa nia ya China ni kuzinyonya nchi za Afrika.

Jarida la Kimataifa la Brookings linaeleza kuwa China inatoa aina 8 za misaada ambayo ni miradi iliyokamilika, bidhaa na malighafi, msaada wa kiufundi, rasilimali watu, matibabu, huduma za dharura za kibinadamu, programu za kujitolea na msamaha wa madeni.

Misaada ya China kwa Afrika imejikita katika sekta za kilimo, elimu, usafiri, nishati, mawasiliano na afya. Kwa mujibu wa wasomi wa China tangu mwaka 1956, China imetoa miradi na misaada 900 kwa nchi za Afrika ikiwemo viwanda vya nguo, vituo vya uzalishaji umeme, viwanja vya mpira, hospitali na shule.

Pia Angola ndio nchi ya kwanza kupokea misaada mingi kutoka China na kuanzia 2000 imepokea zaidi ya Dola za Kimarekani Bilioni 12, ikifuatiwa na Sudan, Ghana na Ethiopia ambazo zimepokea Dola bilioni 10 kila moja katika kipindi hicho.

Mwaka 2013 pekee China iliwekeza zaidi ya Dola bilioni 2.17 katika maeneo mbalimbali nchini Tanzania ikiwemo sekta za uzalishaji, uchukuzi, nishati, madini, usafiri, mawasiliano na utalii.

Kutokana na China kupiga hatua kubwa katika sekta ya mawasiliano hasa matumizi ya simu za mkononi na mitandao ya kijamii, imeifanya nchi hiyo kupata soko la uhakika katika nchi za Afrika ambazo zinakabiliwa na changamoto za teknolojia duni ya mawasiliano.

 Lakini nchi hizo zimeonywa kuwa makini na uwekezaji wa China katika sekta ya mawasiliano ikizingatiwa kuwa sera zake zinalenga kudidimiza uhuru wa vyombo vya habari na haki ya faragha. China inajaribu kupenya katika maeneo ya vijijini kuhakikisha wananchi wanapata taarifa zinazohusu nchi yao na utamaduni wake na kuzuia jitihada zozote za watu kutoa maoni yaliyo kinyume na maslahi ya nchi hiyo.

Miundombinu ya Mawasialino ya China inawezesha Kudukua na kudhibiti taarifa

Hivi karibuni Kituo cha Kimataifa cha Usaidizi wa Vyombo vya Habari (CIMA) katika moja ya taarifa zake kimeeleza kuwa ukuaji wa uwekezaji wa mawasiliano wa China duniani unatishia faragha ya watumiaji. Kadiri mfumo wa mawasiliano unavyokuwa katika nchi za Afrika kupitia misaada ya China imekuwa ni rahisi kutambua hatari inayoweza kutokea katika vyombo vya habari vya bara hilo.

Taarifa za chombo kimoja cha habari cha Zambia kijulikanacho kama Zambian Watchdog  zinaeleza kuwa Kampuni ya China ya Huawei imefunga vifaa maalumu vya udukuzi kwa watoaji wa huduma za intaneti (Internet Service Providers). Hatua hiyo ilifikiwa mwaka 2013 kutokana na agizo la rais wa zamani wa nchi hiyo, Michael Sata kuingilia mawasiliano ya simu na intaneti ya wananchi wake.

Inaelezwa kuwa serikali ya Zambia iliwasiliana na wataalamu kutoka China ambao walifunga vifaa hivyo vya udukuzi ili kusimamia, kudhibiti na kukusanya taarifa za mawasiliano ya kijiditali. Huawei ni miongoni mwa kampuni kubwa Afrika zinazotengeneza simu ambazo hutumia na watu wengi.

Hali hiyo pia imeanza kujitokeza Tanzania ambapo mikakati ya kuthibiti mawasiliano ya watu na vyombo vya habari inaendelea. Hivi karibuni serikali ya Tanzania ilifanya mkutano maalumu na wataalamu kutoka China jijini Dar es Salaam ili kuiwezesha serikali kuthibiti taarifa za watumiaji wa mitandao ili kuwaepusha na uharifu wa mtandao.

Lengo hasa ni kuwa na uwezo wa kuingilia mawasiliano ya wananchi ambao wanaonekana kuwa na maoni tofauti na viongozi waliopo madarakani. Na njia rahisi kuwathibiti ni kuingilia mawasiliano yanayofanyika kupitia simu na mitandao.

Hata hivyo serikali ilipitisha Sheria ya Makosa ya Mtandao (The CyberCrime 2015) ili kudhibiti uharifu wa mtandaoni. Lakini hivi karibuni imekuja na Kanuni mbili za kusimamia Maudhui ya Mitandao ya Kijamii na Utangazaji wa vituo vya redio na runinga (TV), ambapo sheria hizi zinatajwa kama mkakati wa kuminya uhuru wa watu kujieleza na kupata taarifa.

Kama hiyo haitoshi, kuna tetesi kuwa utungaji wa kanuni nyingine ya kulinda faragha na usalama wa  watumiaji iko mbioni kupitishwa, lakini lengo lake ni kudhibiti na kusimamia mawasiliano ya watu ambayo yanadhaniwa kuhatarisha maslahi ya baadhi ya watu walio katika madaraka.

Mwaka 2016, kiongozi mmoja mwandamizi wa serikali alinukuliwa na vyombo vya habari akisema “Natamani malaika ashuke azime mitandao ya kijamii, irudi baada ya mwaka 1 ikute hatua kubwa za kimaendeleo tulizopiga”.

Baada ya kauli hiyo hatua mbalimbali zilianza kuchukuliwa ikiwemo kufungia magazeti yenye mawazo tofauti na watawala. Magazeti yaliyofungiwakatika uongozi wa awamu hii ya tano ni Tanzania Daima, Raia Mwema, Mawio, MwanaHalisi na Mseto. Radio na TV nazo ziko shakani kutokana na kuandaliwa kwa Kanuni mpya ya Utangazaji.

 Udukuzi wa taarifa kwenye simu

Mabadiliko ya mfumo wa utangazaji kutoka Analojia – Dijitali

Uwekezaji wa maendeleo ambao China umewekeza Afrika ni kufadhili mabadiliko ya mfumo wa utangazaji wa runinga kuelekea mapinduzi ya dijitali. Wajenzi wa miundombinu ya mawasiliano kutoka China wamekuwa wakitoa huduma bora na zinazofikisha matangazo ya runinga hata katika miji midogo ambayo teknolojia ya dijitali ilikuwa haipatikani.

Inaelezwa kuwa Mfuko wa Maendeleo wa China na Benki ya Maendeleo ya China zilitoa fedha nyingi kufadhili uhamaji huo wa dijitali. Mfano China iliikopesha jimbo la Kaduna nchini Nigeria Dola milioni 30.6 kuwezesha mji huo kupata matangazo ya TV yenye ubora wa hali ya juu.

Kwa Tanzania, mchakato wa kuhamia katika mfumo wa dijitali ulianza 2005 na ilipofika 2010 serikali ilitoa leseni kwa kampuni 3 ikiwemo  Startimes kutoka China kujenga miundombinu ya utangazaji wa dijitali na mpaka sasa tumefanikiwa kuingia katika mapinduzi ya dijitali.

Kupitia kampuni ya Startimes inatoa huduma ya ving’amuzi ambapo inaweka zaidi maudhui kutoka China ambayo yanapatikana kwa bei rahisi ikilinganishwa na yale ya nchi za Magharibi. Mfumo huo unatafsiriwa kama njia mojawapo ya China kuimarisha diplomasia katika nchi za Afrika na kuthibiti maudhui ya vyombo vya habari.

Licha ya sekta ya mawasiliano kupata uungwaji mkono wa China, nchi za Afrika zimeshauriwa kuwa makini na sera za mawasiliano za China ambazo zinakuja na misaada ambayo ina lengo la kuminya uhuru wa kujieleza na vyombo vya habari.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Biashara/Uchumi

Ukosefu wa taarifa sahihi za viwango na aina ya samaki wakwamisha ujenzi wa viwanda nchini

Published

on

Tanzania itaanza kufaidika na rasilimali za bahari baada ya kuanza kutekeleza Programu ya Udhibiti na Matumizi Endelevu wa Rasilimali Samaki (EAF-Nansen) kudhibiti mabadiliko ya tabia na uchafuzi wa mazingira yanavyoathiri uzalishaji wa mazingira ya bahari na afya.

Programu ya EAF-Nansen inayofadhiliwa na Norway na kutekelezwa na Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO) kwa kushirikiana na Taasisi ya Utafiti wa Mambo ya Bahari ya Norway (IMR) itasaidia kutunza mazingira na mifumo ya ikolojia kwa upande mmoja na kutatua mahitaji ya binadamu ya chakula na faida za kiuchumi.

Programu hiyo imekuja siku chache baada ya meli ya kisasa ya utafiti wa samaki na mazingira baharini yenye jina la Dkt. Fridtjof Nansen kukamilisha uchunguzi wake wa rasilimali na mazingira bahari katika maji ya Bahari ya Hindi nchini Tanzania.

Meli hiyo imebaini kuwa Tanzania ina uhaba wa taarifa sahihi za viwango na aina ya samaki, hali inayokwamisha ujenzi wa viwanda vya kusindika samaki nchini.

Chini ya Mpango wa Programu ya EAF-Nansen, meli hiyo inaendesha utafiti wake wa rasilimali bahari na mazingira baharini katika ukanda wa Kusini Mashariki mwa Afrika na Bahari ya Hindi. Nchi thelathini za Kiafrika ikiwemo Tanzania zitapata msaada wa kitaalamu na kisayansi wa namna ya kudhibiti rasilimali zao za samaki na viumbe bahari wengine kwa kutumia na kutekeleza mpango endelevu wa utunzaji wa mazingira.

Akizungumza katika hafla fupi ya kilele cha utafiti huo iliyofanyika ndani ya meli iliyotia nanga katika Bandari ya Dar es Salaam, Katibu mkuu kiongozi, Balozi John Kijazi amesema mpango huo umekuja kwa wakati muafaka kwani utachochea kasi ya uanzishwaji wa viwanda hapa nchini hususani katika sekta ya uvuvi.

Hii ni hatua kubwa sana kwa Tanzania ambayo itafaidika na huduma za utafiti wa kisasa wa meli hii kupitia ushirikiano wa wadau hapa nikizungumzia FAO na Serikali ya Norway, kuweza kujua kwa uhakika aina na kiwango cha samaki na rasilimali bahari nyingine tulizonazo katika maji yetu,” amesema Balozi Kijazi.

Amesema taarifa kuhusu rasilimali bahari yetu ni muhimu sana katika kufanya maamuzi na kupata fursa za ndani na kimataifa za uwekezaji katika sekta ya uvuvi na kutilia maanani mambo muhimu ya utunzaji wa mazingira.

Kwa kutumia taarifa sahihi tunaweza kuwavutia wawekezaji kuja na kujenga viwanda vya kusindika samaki na vingine vinavyohusiana na sekta hii ya uvuvi na hivyo kuongeza kasi kwenye mpango wetu wa kujenga Tanzania ya viwanda,” amesema Balozi Kijazi.

Kwa upande wake,Waziri wa Mifugo na Uvuvi, Luhaga Joelson Mpina amesema, mpango huo utaongeza ajira na matumizi ya teknolojia ya kisasa katika sekta ya uvuvi. “Hii itatuwezesha kupata wawekezaji katika eneo hili ambao watajenga viwanda vya kuchakata na kusindika mazao ya samaki ambapo mbali ya kutoa fursa za ajira kwa watu wetu hususani vijana katika mnyororo wa thamani, lakini pia utakuza mapato ya Serikali.”

Wadau wa mazingira wanasema ikiwa mpango huo utatekelezwa kikamilifu unaweza kusaidia kupunguza athari za mabadiliko ya hali ya hewa ambayo yameathiri uhai wa bahari na rasilimali zilizopo.

Mbali ya taarifa ambazo zitawezesha udhibiti bora wa rasilimali kwa matumizi endelevu, utafiti huu utapekelea uelewa mzuri wa athari za mabadiliko ya tabia nchi na athari nyingine za nje, kama vile uchafuzi wa mazingira na mifumo ya uhai baharini.,” amesema Mwakilishi wa FAO nchini Tanzania, Fred Kafeero.

Programu ya Udhibiti na Matumizi Endelevu wa Rasilimali Samaki (EAF) imekuwa ni moja ya marejeo makuu za FAO katika kusaidia nchi katika juhudi zao za kudhibiti na kutekeleza kanuni za maendeleo endelevu.

Kwa mujibu wa FAO, programu ya EAF ni njia ya kutekeleza kanuni sahihi za uvuvi kwa kutoa mwongozo wa namna ya kufikia malengo ya sera ya kiuchumi, kijamii na ikolojia kupitia malengo, viashiria na njia za tathimini. EAF inanuia kuweka uwiano kati ya mambo mawili muhimu; Utunzaji wa mazingira na mifumo ya ikolojia kwa upande mmoja na kuweza kutatua mahitaji ya binadamu ya chakula na faida za kiuchumi upande mwingine.

Uvuvi haramu bado ni changamoto

Utafiti uliotolewa hivi karibuni na Taasisi ya Overseas Development ya nchini Uingereza unaeleza tatizo la uvuvi haramu kwenye bahari kuu ikiwemo bahari ya Hindi kwamba unachochewa zaidi na ukosefu wa miundombinu ya mawasiliano, ushirikiano na teknolojia ya kutunza takwimu za meli za uvuvi kwenye bahari kuu ikiwemo bahari ya Hindi ambayo inaunganisha mataifa mbalimbali duniani.

Tatizo ni kubwa kwa nchi za Afrika ambazo hazina teknolojia ya kisasa na taasisi imara za kusimamia uvuvi ambapo kila mwaka nchi za Afrika Magharibi zinapoteza Dola bilioni 2 za kimarekani huku nchi zinazotumia bahari ya Afrika Mashariki (Kenya, Tanzania, Mauritius, the Comoros, Mozambique, and the Seychelles ) zinapoteza zaidi dola milioni 200 kila mwaka.

Licha ya kila nchi kuwa na taratibu zake katika kupambana na uvuvi haramu, hazijafanikiwa kumaliza tatizo hilo na changamoto inayojitokeza kwenye ukusanyaji wa takwimu na matumizi ya vifaa vya kusimamia mwenendo wa meli katika eneo la bahari kuu.

Utafiti huo unaeleza kuwa ili kufuatilia eneo na safari, meli zinapaswa kuwa na kifaa cha mawasiliano kijulikanacho, ‘Vessel Management Systems (VMS)’. Hata hivyo meli nyingi hazina kifaa hiki hasa katika nchi zinazoendelea ambako teknolojia hiyo haipatikani au wasimamizi wa meli huzima ili kuepuka kufuatiliwa na mamlaka husika.

Licha ya kifaa cha VMS kuwa na uwezo wa kutambua eneo, umbali na mwelekeo wa meli lakini hakiwezi kutambua meli zinazoharibu mazalia ya samaki na viumbe wengine wa baharini

Continue Reading

Biashara/Uchumi

BAJETI YA VIWANDA 2018/2019: Wabunge wampa waziri Mwijage somo la uwekezaji

Published

on

Hatimaye Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Charles Mwijage amewasilisha bajeti ya Sh143.33 bilioni, ikiwa ni ongezeko la Sh21.1 bilioni ikilinganishwa na bajeti ya wizara hiyo kwa mwaka 2017/18 yenye vipaumbele 13, huku sakata la kupanda bei ya sukari  na mafuta ya kula likiendelea kuteka mijadala ya wizara hiyo.

Akiwasilisha bajeti hiyo bungeni jijini Dodoma, Mwijage alisema kati ya fedha hizo, Sh bilioni 43.3 ni za matumizi ya kawaida na Sh bilioni 100 ni za matumizi ya maendeleo.

Bajeti hiyo ambayo ilikuwa inasubiriwa kwa hamu imeainisha vipaumbele 13 vya wizara hiyo kwa kushirikiana na taasisi zake ni kutunisha mtaji wa Mfuko wa Taifa wa Maendeleo ya Wajasiriamali (NEDF); kuendeleza miradi ya kielelezo ya Mchuchuma na Liganga kwa kulipia fidia, mradi wa magadi Soda Engaruka na Kiwanda cha Matairi Arusha.

Vipaombele vingine ni uendelezaji wa eneo la Viwanda la TAMCO Kibaha, mradi wa kuunganisha matrekta ya URSUS, uendelezaji wa Mitaa na maeneo ya viwanda vya Shirika la Viwanda vidogo vidogo (SIDO);  Kuendeleza Kanda Kuu za Uchumi (Ruvuma, Tanga, Kigoma na Manyoni).

“Pia kuendeleza mradi wa Bagamoyo SEZ & BMSEZ; Kituo cha ughavi Kurasini na Eneo la Viwanda la Kigamboni; Kuendeleza utafiti kwa ajili ya TIRDO (Shirika la Utafiti na Maendeleo ya Viwanda Tanzania), CAMARTEC (Kituo cha Zana za Kilimo na Teknolojia Vijijini) na TEMDO (Shirika la Uhandisi na Usanifu wa Mitambo); Dodoma Leather and Dodoma SEZ; na ujenzi wa maeneo maalumu ya viwanda,” alisema Mwijage.

Pamoja na vipaumbele hivyo, wizara itaweka msukumo wa pekee katika kuhamasisha ujenzi wa sekta binafsi ya Kitanzania iliyo imara ili iweze kushiriki na kuchangia ipasavyo katika ujenzi wa uchumi wa viwanda.

 

Viwanda vilivyopo nchini

Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji imelieleza Bunge kuwa, kwa mujibu wa Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS), hadi Machi mwaka huu, Tanzania ilikuwa na viwanda 53,876 vikiwemo vikubwa 251 sawa na asilimia 0.46.

Waziri wa Wizara hiyo, Charles Mwijage amesema, hadi wakati huo, kulikuwa na viwanda vya kati 173, vidogo 6,957 na vidogo sana 46,495.

Amesema, tangu Serikali ya Awamu ya Tano ilipoingia madarakani, hadi Machi mwaka huu vimejengwa viwanda vipya 3,306.

 

Dhana ya Kiwanda

Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Charles Mwijage amewaeleza wabunge wa Bunge la Tanzania na wananchi maana ya neno kiwanda, kutokana na kuwepo na mkanganyiko wa dhana halisi ya kiwanda.

Kwa mujibu wa Mwijage, kiwanda ni eneo ambalo malighafi huchakatwa kwa muktadha wa uongezaji thamani. Amesema, shughuli yoyote ndogo au kubwa ya kuongeza thamani kwenye malighafi kwa lengo la kutoa bidhaa ni shughuli ya kiwanda.

Amesema, kwa vigezo vya kimataifa, makundi ya viwanda huzingatia ajira, mtaji na mapato lakini kwa Tanzania vigezo vinavyozingatiwa ni kiwango cha mtaji na ajira zinazotokana na shughuli husika za kuongeza thamani.

 Kiwanda ni eneo ambalo malighafi huchakatwa kwa muktadha wa uongezaji thamani

 

Michango ya Wabunge

Waziri Kivuli wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Anthony Komu amesema sera ya viwanda imeipa kisogo miradi ya Liganga na Mchuchuma jambo linaloilazimu Serikali kuagiza chuma nje ya nchi kwa ajili ya ujenzi wa reli na malighafi za viwanda vya nondo nchini.

Akichangia mjadala wa bajeti ya viwanda, biashara na uwekezaji, Komu amesema licha ya miradi hiyo kuanza kuzungumziwa miaka kadhaa iliyopita, serikali imeendelea kupiga danadana kuitekeleza.

Komu ambaye pia ni Mbunge wa Moshi vijijini (Chadema), amesema mwenendo huo unadhihirisha kuwa uwekezaji unaofanywa kwenye sekta ya viwanda hauwezi kuonesha dalili njema iwapo hakutakuwapo na maji ya kutosha.

“Sasa miradi ya gesi asili haijatumika vya kutosha lakini cha ajabu serikali imekimbilia kuwekeza kwenye Stiggler’s Gorge na kuanzisha vita na mataifa mengine duniani, ambayo ni sawa na kuhamisha goli, hapakuwa na ulazima huo hasa ikizingatiwa miradi mikubwa iliyoanzishwa haijatumika ipasavyo wala kutengamaa,” amesema.

Kwa upande wake, Mbunge wa Kigoma Mjini, Zitto Kabwe amesema wizara ya viwanda inapaswa kuongozwa kidiplomasia na si kama Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (TAMISEMI). Akiwa na maana kuwa waziri wa wizara hiyo anatakiwa kupewa safari za nje ya nchi kutafuta masoko ya bidhaa za viwanda vya ndani.

“Huwezi kuongoza wizara hii kama unaongoza Tamisemi, ni diplomasia,” alisema Zitto.

Kutokana na kauli hiyo, Spika wa bunge Job Ndugai amekiri kuguswa na mchango huo na kusisitiza kuwa ni kweli mawaziri inabidi wasafiri ili kuimarisha mahusiano na nchi za nje katika kukuza uchumi wa viwanda.

“Waziri wa Biashara hawezi kukaa na sisi hapa, lazima ende, tumuombee popote pale kwenye mamlaka lazima asafiri, maana bidhaa zetu tutauza Kongwa, kuna soko huko?

“Waziri wa utalii lazima asafiri ‘apige mawingu’ huko na wengine huko, ndiyo ukweli jamani, sisi wabunge lazima tuwasemee,” amesisitiza Ndugai.

Continue Reading

Sayansi na Teknolojia

Mahakama Kuu yazuia utekelezaji wa kanuni za Maudhui Mtandaoni

Published

on

  • Ni zile zinazowataka wamiliki wa blogu na runinga za mtandaoni kupata leseni toka serikalini
  • Wanaharakati wasema zinakiuka haki za msingi za binadamu

Mahakama Kuu Kanda ya Mtwara  imetoa  zuio la muda  linalozuia matumizi ya Kanuni za Maudhui ya Mtandaoni  ampaka kesi  ya msingi iliyofunguliwa na watetezi wa haki za binadamu itakaposikilizwa.

Kimsingi kanuni hizo zilipaswa kuanza kutumika Mei 5 mwaka huu, baadaya ya Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) ambayo ilitoa wiki mbili kwa wamiliki wa blogu, majukwaa, redio na runinga za mtandaoni kuwasilisha maombi katika mamlaka hiyo ili kupata leseni ya kuendesha shughuli zao mtandaoni.

Hii inatokea kiwa imebaki siku moja kwa tarehe ya mwisho na iliyowekwa na TCRA kuwasilisha mambi ya leseni, Mahakama Kuu imetoa zuio hilo baada ya taasisi sita kuwasilisha mahakamani maombi ya kuzuia matumizi ya Kanuni hizo April 30, mwaka huu.

Taasisi zilizowasilisha maombi hayo mahakamani ni Kituo cha Sheria na Haki za Binadamu (LHRC), Mtandao wa Watetezi wa Haki za Binadamu Tanzania (THRD), Baraza la Habari Tanzania (MCT), Jamii Media, Chama Cha Wanawake Wanahabari Tanzania (TAMWA) na Jukwaa la Wahariri Tanzania (TEF).

Katika kesi ya msingi ya mapitio ya kanuni hizo, taasisi tajwa zimewashitaki  Waziri wa Habari, Utamaduni na Michezo, Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) na Mwanasheria Mkuu wa Serikali.

Katika maombi ya msingi taasisi hizo zinaiomba Mahakama Kuu kufanya mapitio ya kanuni hizo kwa kigezo kwamba Waziri ametumia nguvu ya kisheria nje ya mamlaka yake ( Ultra vires). Pia kanuni hizo zinakiuka haki ya usawa  katika matumizi ya mitandao ya kijamii bila kuwekewa vikwazo vinavyoathiri kundi fulani la watu.

Maombi hayo pia yamejikita kupitia kanuni hizo kwasababu zinapingana na haki ya kujieleza ( Freedom of exepression) haki ya kusikilizwa( rights to be heard) , na haki ya usiri ( Privacy rights) ambazo zote kwa pamoja zinawahusu moja kwa moja watumiaji wa mitandao ya kijamii.

Baada ya zuio hilo la Mahakama Kuu kanda ya Matwara, imepanga kusikiliza  tena kesi ya msingi Mei, 10 2018.

 

Kanuni za Maudhui ya Mtandaoni

Kanuni za Maudhui ya Mtandaoni (Online Content Regulations) zilipitishwa na serikali Februari mwaka huu ili kufanya kazi sambamba na Sheria ya Makosa ya Mtandao ya mwaka 2015, ambayo imekuwa ikilalamikiwa kwa kuminya uhuru wa kujieleza na kutoa maoni.

 Kwa mujibu wa Kanuni hizo ili mtu akubalike kutoa huduma ya blogu, jukwaa, redio na runinga za mtandaoni, muombaji atalazimika kujaza fomu inayoelezea gharama tarajiwa za uwekezaji, idadi ya wakurugenzi na wafanyakazi na wana hisa wa jukwaa/blogu husika . Pia kila mwana hisa anapaswa kuainisha mtaji aliochangia kwenye huduma husika, tarehe ya kuanza kufanya kazi na mipango ya baadaye ya ukuaji wa blogu.

Pia wamiliki wanapaswa kulipa kiasi kisichopungua milioni 2 ili apate leseni, jambo ambalo limepingwa na wadau wa habari nchini wakidai ada hiyo ni kubwa na inalenga kuzuia upatikanaji wa habari kwa wananchi kwasababu wamiliki wengi hawana hicho kiasi.

Licha ya mamlaka husika kutoa kibali au leseni ya kuendesha blogu, pia ina nguvu kisheria kunyang’anya kibali/leseni ikiwa blogu itachapisha maudhui yanayodhaniwa ‘ kusababisha au kuhatarisha amani, kuchochea machafuko au uhalifu’ au ‘yanatishia usalama wa taifa au afya na usalama wa umma’.

                         Watumiaji wa simu janja nao watakasa taarifa

 

Waliopewa mamlaka ya kusimamia maudhui ya mtandaoni ambao ni Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) watakuwa na uwezo pia wa kuwalazimisha wamiliki wa blogu au tovuti kuondoa maudhui yanayodhaniwa kuwa hayafai ndani ya saa 12 na kama hawajatimiza maagizo hayo wanaweza kulipa fidia isiyopungua milioni tano  au kifungo kisichopungua mwaka mmoja jela.

Tangu zilipopendekezwa mwaka jana, wanaharakati na watetezi wa haki za binadamu ikiwemo Mwanzilishi wa JamiiForums, Maxence Melo walijitokeza na kuhoji baadhi ya vipengele ambavyo vilionekana kukiuka faragha za watu, kuminya uhuru wa wananchi kujieleza na kutoa maoni.

Kanuni hizo zitaithiri JamiiForums kwasababu watumiaji wake watatakiwa kutumia majina halisi na siyo ilivyo sasa ambapo mtu ana uamuzi wa kutumia jina lolote. JamiiForums ilifanya hivyo ili kulinda faragha za watumiaji wake na kuongeza uhuru kujieleza.

Haya yote yanatokea Tanzania, ambako juhudi mbalimbali za kuinua teknolojia ya mawasiliano na habari zinaendelea ili kushindana na nchi jirani za Afrika Mashariki kama Kenya.

“Masharti ya usajili na ada yanaonekana kuwa mzigo mkubwa kwa waanzilishi wa blogu na runinga za mtandaoni, hatimaye itakamwamisha mchakato wa kuinua uhuru wa habari nchini”, alisema, Angela Quintal, Mkurugenzi wa Kamati ya Afrika ya Kuwalinda wanahabari.

Continue Reading

Muhimu Kusoma