Connect with us

Featured

Uchaguzi wa Igunga na juhudi za kukandamiza upigaji kura

Published

on

Uchaguzi mdogo wa ubunge huko Igunga utaamuliwa kwa namba. Utaamuliwa kwa idadi ya watu watakaojitokeza kupiga kura na siyo watu wanaojitokeza leo hii kwenye mikutano ya kampeni. Utaamuliwa na watu ambao wataamua kuacha shughuli zao siku hiyo na kwenda kutumbukiza karatasi moja kwenye sanduku la kura. Kuanzia mwanzoni mwa wiki hii inayoisha nimekuwa nikujiulzia ni kitu gani kitawapa wapinzani ushindi na ni kitu gani kitawarudishia CCM ushindi. Jibu ni lile lile – namba.

Nimejiuliza mwanzoni mwa wiki kwanini CCM imejikuta ikidaiwa kufanya vitu vile vile tulivyovisikia huko nyuma – kuulizia ni nani kajiandikisha kupiga kura. Kwa watu wengi hili linaonekana kama njia ya “kuiba kura” lakini kwa mtu yeyote anayetengeneza mikakati ya ushindi ya uchaguzi ni muhimu sana kujua nani kajiandikisha kupiga kura. Kuna maswali muhimu ambayo mpanga mikakati yeyote ya uchaguzi (political strategist) anajiuliza mapema.

a. Watu wangapi wamejiandikisha kupiga kura kwenye jimbo au eneo linalogombewa?
b. Kati ya waliojiandikisha ni wangapi wanachama wa chama chako?
c. Kati ya wanachama wako waliojiandikisha ni wangapi wanapanga kupiga kura siku ya uchaguzi?
d. Ni wangapi wanapanga kumpigia kura mgombea wa chama chako?

Maswali haya manne ni muhimu sana kwa uchaguzi wowote wenye kuhusisha chama zaidi ya kimoja au zaidi ya mgombea mmoja. Lengo la kutaka majibu kwenye maswali haya ni kutaka hasa kujua mwelekeo wa wapiga kura siku ya uchaguzi ukoje kwa kadiri chama chako kinahusiska. Kwa mfano, kama watu wengi sana wamejiandikisha kupiga kura na kati yao wengi wanapanga kupiga kura siku hiyo ya uchaguzi basi mwanamkakati wetu atatakiwa kufanya juhudi kubwa sana ya kutaka kujua kati ya hao ni wangapi ambao ni wanachama wa chama chake. Hivyo, juhudi kubwa itawekwa kwenye kuhamasisha wanachama kujitokeza zaidi kupiga kura – kama wamejiandikisha kwa wingi.

Kwa mfano, kwenye uchaguzi ambapo watu 100,000 wamejiandikisha kupiga kura, utafiti unaonesha kuwa karibu 60,000 ni wanachama wa chama kimoja. Sasa Chama kinahitaji kujua kati ya hao 60,000 ambao ni sawa na asilimia 60 waliojiandikisha kupiga kura ni wangapi kati yao wanapanga kupiga kura siku hiyo. Lengo ni kujaribu kuhamasisha kwa kadiri inavyowezekana wanachama kujitokeza kupiga kura. kama asilimia hamsini tu watajitokeza kupiga kura ina maana ya kuwa vyama vingine vitagawana kura zilizobakia.

Lakini kuna lengo la pili vile vile la kutaka kujua idadi hizi. Lengo pia huwa katika kile kinachojulikana kama voters suppresion – yaani kugandamiza upigaji kura. Kama chama chenye nguvu/tawala kinaona kuwa kinaweza kikapoteza kura endapo wapiga kura wengi watajitokeza basi mbinu hutafutwa za kugandamiza upigaji kura. Katika uchaguzi wa mwaka jana nilikuwa miongoni mwa watu wachache tulioweza kuonesha kuwa CCM ingeweza kushinda uchaguzi endapo kungekuwa na ugandamizaji kura. Siyo kusudio langu hasa kuanisha mbinu mbalimbali zinazotumika duniani kugandamiza kupiga kura. Lakini ni muhimu kutambua kuwa mbinu kubwa iliyotumika ni kuhakikisha kuwa wengi waliojiandikisha kupiga kura hawajitokezi kupiga kura.

Mbinu kama vitisho (umwagikaji damu, jeshi, n.k) zinatumika kuwafanya watu wahofie kujitokeza kupiga kura siku ya uchaguzi. Mbinu za kutisha watu zilifanikiwa sana kuhakikisha kuwa katika historia ya Tanzania mwaka jana ndio watu wachache zaidi walijitokea kupiga kura. Tangu uhuru hatujawahi kuwa na chini ya asilimia 69 (wastani ni asilimia 70) ya waliojiandikisha kupiga kura kupiga kura. Mwaka jana ilikuwa chini ya asilimia 45. Niliandika wakati ule kuwa kama upigaji kura utakuwa chini ya asilimia 70 CCM itashinda.

Lakini kwa vyama vya siasa pia ni muhimu kupata picha ya kundi la wapiga kura ili kujua ni ujumbe gani unataka kuufikisha wakati wa kampeni. Kama katika kufanya utafiti chama kinagundua kuwa wapiga kura wake wengi wako mjini, ni wanaume, na wana kazi rasmi ujumbe wao ni lazima utakuwa ni tofauti zaidi wa kuwahamasisha. Huwezi kwenda kuwahubiria wafanyakazi wa maofisini sera za kilimo! Hawa watapenda kujua kuhusu haki za kazi, pensheni, usalama kazini, mafao mbalimbali n.k Lakini vile vile unapoenda kuhutubia kwenye maeneo ya vijijini ambako wafanyakazi wake wengi ni wenye ajira binafsi au wakulima wa kujishikiza ujumbe wako kwao utakuwa tofauti vile vile. Hawa labda watahitaji kujua zaidi mipango mbalimbali ya kuboresha kilimo, afya ya msingi, elimu n.k

Hivyo basi utaona kuwa japo kwa baadhi ya watu wanaweza kushtuka kuona chama kinafuatilia kujua nani kajiandikisha kupiga kura na nani mwanachama – mbinu ambazo binafsi ninaamini zinakubalika kisiasa kama hazihusishi wizi, vitisho au geresha ya aina fulani – ukweli ni kuwa hii ni mbinu ya kisiasa ya uchaguzi na wakati umefika kwa vyama vya upinzani navyo kujua mapema namna ya kuzitumia. CCM inafanya kile ambacho hakikatazwi kisheria – kwa kadiri nijuavyo. Upinzani unahitaji kujua jinsi ya kuhamasisha kujiandikisha; kujua idadi ya wanachama wake waliojiandikisha, na vile vile kuweza kufahamu ni kiasi gani kati yao wana uwezekano wa kwenda kupiga kura siku ya uchaguzi.

Bila kupata majibu ya maswali haya na hasa kwenye mfumo wetu ambapo wapiga kura wote watakaopiga kura kwenye uchaguzi huu mdogo ni wale tu waliojiandikisha mwaka jana basi kazi ya kushinda uchaguzi kwa chama kama CDM, CUF au NCCR haviwezi kuwa rahisi kama inavyodhaniwa. Vyama hivi vya upinzani vina kazi kubwa kubwa ya kuweza kupata kura za wanaCCM hasa ukizingatia kuwa kwenye uchaguzi wa mwaka jana CCM ilipata kura 35,674 wakati CUF ilipata kura 11,321. 

Kwa upinzani kushinda Igunda ni lazima igeuze hizo namba zilizokwenda CCM wakati kwa upande wa CCM inahitaji kura kidogo kutoka upinzani kuweza kuziba jaribio lolote la kuangushwa. Kama ilivyotokea kwenye uchaguzi wa Rais ni ishara kuna uwezekano mkubwa wa kura nyingi za CUF zikaenda kumpa nguvu kura za CCM na hivyo kupunguza athari yoyote ya kura za CCM kupungua kutokana na hasira za kuondoka kwa Rostam.

Lakini namba hizi mbili hazina maana kubwa bila kujua idadi ya waliojiandikisha kura Igunga. Ni idadi hiyo kwa kweli ndio itakayoamua ni nani atakuwa mshindi kwani kama wanachama wengi walioiunga mkono CHADEMA mwaka jana hawakupata nafasi ya kupiga kura (kwa sababu hakukuwa na mgombea wa CDM) basi watu hawa wanaweza kujitokeza zaidi safari hii kwani mgombea “wao” amepatikana. Swali kubwa ni kiasi gani cha waliopigia kura CCM na CUF mwaka jana watahama na kwenda kuipigia kura CDM?

Idadi hiyo ni ipi?

Kwa mujibu wa vyanzo vyangu vya kuaminika watu waliojiandikisha kupiga kura mwaka jana huko Igunga ni 170,586. Hii ni idadi kubwa sana. Lakini kwa kuiangalia idadi hii na kulinganisha na watu waliojitokeza kupiga kura mwaka jana ni rahisi kwa namna fulani kuweza kutabiri mwelekeo wa uchaguzi mdogo wa Igunga kwa kuangalia namba. Kama mwanamkakati wa kisiasa  kuna vitu naweza kuvisema kwa uhakika kuhusu nani ataelekea kushinda. Lakini hebu tuangalia hizi namba kwa ukaribu kidogo.

– Waliojiandikisha kupiga kura mwaka jana = 170, 586
– Walioipigia kura CCM = 35,674
– Walioipigia kura CUF =  11, 321
– Kura zilizoharibika = 2018
– Jumla ya kura zilizopigwa = 49,013.

Hivyo: Waliopiga kura kwenye uchaguzi mkuu wa mwaka jana kwenye kura za wabunge ni asilimia 28.73 ya wale waliojiandikisha kupiga kura. Kwa maneno mengine asilimia 71 ya waliojiandikisha kupiga kura hawakujitokeza kupiga kura (hii ni karibu kabisa na theluthi mbili ya wapiga kura waliojiandikisha).

Kwa kulinganisha kidogo tunaweza kuona kuwa kura za Urais za Igunga kati ya wagombea 7 ambao majina yao yalikuwepo kwenye karatasi ya kura mgombea wa CCM alipata kura: 24,945, wa CUF= 7,355, CHADEMA =6,815 na wagombea wengine 521. Jumla ya kura zote pamoja na zilizoharibika zilikuwa 40,412. Hivyo, waliojitokeza kupiga kura za urais ni sawa na asilimia 23.69 ya wale waliojiandikisha kupiga kura.

Namba hizi zinatuonesha vitu kadhaa:

1. Karibu watu 10,000 walioenda kupiga kura za wabunge hawakupiga kura za Rais.
2. Mgombea wa Urais wa CCM alipoteza kura 10,729 kulinganisha na kura alizopata mgombea wa Ubunge wa CCM
3. Mgombea wa Urais wa CUF alipoteza kura 3966 kulinganisha na kura alizopata mgombea wa Ubunge wa CUF
4. Mgombea wa Urais wa CHADEMA alipata kura 6,815

Swali hapa la msingi ni kukosekana kwa mgombea wa Ubunge wa CHADEMA kule Igunga kuliathiri kwa kiasi gani kura za mgombea wa Urais hasa tukiangalia jinsi ambavyo matokeo ya ubunge ya CCM na CUF yanavyoonekana kuwa juu ya yale ya Rais? Je yawezekana kama mwelekeo huo ungeendelea yawezekana mgombea Ubunge wa CDM angepata kura zaidi ya zile za Rais? Je kura alizopata Dr. Slaa ni sehemu ya kura ambazo Kikwete na LIpumba walinyimwa au zilikuwa ni kura za wale ambao walikuwa ni nje ya hao wapiga kura wa CCM na CUF? Kama ni hilo la pili, ni kwanini karibu watu elfu 13 ambao walipiga kura za Ubunge kwa vyama vyao hawakupigia kura urais wa vyama vyao?

Siri itakuwepo kwenye kuzuia watu kujitokeza kupiga kura
Ni wazi kabisa – angalau inapaswa kuwa wazi – kuweza kuona kuwa matokeo ya uchaguzi mdogo yatategemea sana upigaji kura. Hadi hivi sasa mojawapo ya taarifa ninazozisikia kutoka Igunga ni kuwa vituo vya kupigia kura viko mbalimbali sana kiasi kwamba inataka moyo kwa mtu kwenda kupiga kura. Hii yaweza kuwa ni mbinu ya “kijiografia” ya kugandamiza upigaji kura. Ni kitu gani kitamfanya mzee atembee maili moja au mbili au zaidi kwenda kupiga kura?

Katika hili vyama ni lazima vijipange kuhamasisha wanachama wake na mashibiki wake kujitokeza kupiga kura na kujitolea usafiri wa kupelekana kwenda kupiga kura na kurudi. Sheria ya Uchaguzi (ambayo niliibeza tangu ilipoanza kufikiria na kuja kupitishwa) inakataza watu kukodisha magari kwa ajili ya kupeleka watu na kuwarudisha kutoka vituo vya kupigia kura (Ibara 23:3,4). Lakini sheria hiyo hiyo (ibara ya 23:5) inaruhusu wapiga kura wenyewe kwa kutumia gharama zao wenyewe (joint cost) kusaidia kupelekana kwenye vituo vya kupigia kura na kurudisha. Lakini vile vile sheria hiyo inatoa jukumu kwa serikali kuhakikisha kuwa usafiri unakuwepo kwa wale wote (bila kujali vyama au siasa) wanaotaka kufika mahali pa kupigia kura endapo kutokana na sababu mbalimbali vituo vya kupigia kura viko mbali na makazi yao.

Hii ina maana ya kwamba, hoja ya kuwa watu hawakuweza kufika kwenye maeneo ya kupigia kura kwa sababu ya umbali, mto au daraka haina nguvu kwani vyama vinatakiwa vipange na sreikali na kuhamasisha wanachama wao kujipatia usafiri wao kwenda vituo vya kupigia kura. Kwa vile haki ya kupiga kura ni haki ya msingi ni muhimu wananchi watambue kuwa serikali inaweza kukodi au kuhakikisha kuwa mabasi na vyombo vya usafiri vinakuwepo kwa watu wanaotaka kupiga kura.

Kwa ufupi ni kuwa matokeo ya uchaguzi mdogo wa Igunga yatategemea sana hisabati na jinsi namba zinavyoweza kutumika. Tuangalie wiki moja iliyobakia kuweza kuona ni kwa kiasi gani kura zinagandamizwa na ni kwa kiasi gani watu wanajipanga kujitokeza kupiga kura au kusaidiwa kujitokeza kupiga kura ili watu wasiwe na udhuru. Upinzani utafanya vizuri endapo watu wengi watajitokeza kupiga kura na CCM itafanya vizuri kama watu wachache watajitokeza kupiga kura.

Imeandikwa na M. M. Mwanakijiji

Continue Reading
3 Comments

3 Comments

  1. KAMANDA HANGA

    22/09/2011 at 4:40 pm

    Kwa mtu yeyote aliyekomaa kiakili akisoma habari zenye uchambuzi wa kitakwimu kama huu, lazima akupe sifa ndg yangu Mwanakijiji. Huwa nafarijika sana na kupata habari za uhakika nikisoma makara zako siku zote. Hongera kwa uwezo wa kipekee wa kifikra.

  2. Mashinda

    22/09/2011 at 11:52 pm

    Haiwezekani watu 10,000 wakampigia kura mbunge halafu wakasahau au wakakataa au wakaharibu kura za rais na ukizingatia kuwa vyama vyenye wagombea ubunge waliopata kura nyingi walikuwa na mgombea rais. Lazima huu ulikuwa ni mkakati. Ama walikubaliana wasimpigie kura rais (I really doubt this) au ni kura za kupikwa.

    Lakini lingine ni kwamba kulikuwa pia kuna kura za madiwani. Diwani wa Igunga kwenye wapiga kura 22,000 ni wa CHADEMA. Hivyo ni vizuri your analysis to take into account kura za udiwani ili kupata picha kamili. Hao waliomchagua diwani wa CHADEMA walimpigia kura nani? CUF au CCM? Je Diwani wa CHADEMA alipata kura nyingi kuliko mgombea ubunge wa CUF??????

  3. kaujanja

    23/09/2011 at 12:30 pm

    duh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Featured

UJASUSI: Jinsi kijana wa kiume kutoka New Zealand alivyojaribu  kumuua Malikia Elizabeth II

Published

on

Shirika la Ujasusi la New Zealand  (SIS) limethibitisha kwa mara ya kwanza kwamba kulikuwa na jaribio la kumuua Malikia Elizabeth II wakati alipotembelea jiji la Kusini la Dunedin mwaka 1981.

Jaribio hilo la kumuua Malikia linalodaiwa kutekelezwa na kijana wa kiume limechochea hamasa ya polisi kutaka kujua ni kwa kiasi gani wanausalama hao walifanikiwa kuzima njama hizo.

Taarifa iliyotolewa na SIS  zinaonesha kuwa kijana huyo, Christopher Lewis (17) alipiga risasi kuelekea kwa Malikia wakati akishuka kwenye gari lake ambapo alikuwa anaenda kushuhudia Maonyesho ya Sayansi yaliyofanyika Oktoba 14, 1981 katika jiji hilo. Tukio hilo lilitokea akiwa katika ziara ya siku 8 kutembelea nchi wanachama wa Jumuiya ya Madola.

“Lewis alidhamiria kumuua Malikia, hata hivyo hakuwa katika nafasi nzuri ya kurusha risasi, hata silaha iliyotumia haikuwa katika umbali wa kuweza kumfikia mhusika,” imesema taarifa iliyotumwa SIS kwa vyombo vya habari.

Lewis ambaye anatajwa kwenye taarifa ya ujasusi kama ‘kijana msumbufu’ hakuhukumiwa kwa jaribio la kutaka kuua au kosa la uhaini. Tukio hilo lilifanywa kuwa siri ili kuzuia sifa mbaya kwa nchi (New Zealand) ambayo ilitembelewa na mgeni wa heshima. Badala yake Lewis alihukumiwa kwa kumiliki silaha kinyume na sheria na kufyatua risasi.

                       Malikia Elizabeth II akiwa ameambatana na walinzi wake alipotembelea New Zealand

Inaelezwa kuwa watu waliohudhuria tukio la kuwasili kwa Malikia walisikia mlio wa risasi lakini Polisi waliokuwa wanasimamia usalama katika eneo hilo la Dunedin waliwaambia kuwa ilikuwa ni sauti ya kuanguka kwa kitu au magari kugongana.

“Uchunguzi wa sasa wa polisi juu milio iliyosikika umefanywa kwa umakini na wawakilishi wa vyombo vya habari wamepata mrejesho kuwa kelele zilisababishwa na baruti”, inaeleza ripoti kutoka SIS iliyotolewa mwaka 1981 baada ya kutokea tukio hilo.

Kulingana taarifa za ujasusi zinaeleza kuwa polisi wamekuwa wakifuatilia nyendo za Lewis tangu 1986 ambapo Malikia alitembelea tena New Zealand wakiogopa kuwa anaweza kutekeleza tena uhalifu huo. Kuwekwa wazi kwa siri hiyo kumewaibua polisi ambao wameanza kuchunguza upya kesi hiyo.

Zaidi ya muongo mmoja uliopita, Lewis alihukumiwa kwa mauaji ya mwanamke mmoja katika mji wa Auckland na kumteka mtoto wa kike ambapo baadaye alimtupa karibu na kanisa.

Kulingana na taarifa mbalimbali za wakati huo zinaeleza kuwa Lewis alijidhuru kwa umeme akiwa gerezani mnamo 1997 akisubiri hukumu ya kuua. Lakini alikana mashtaka ya kuua kwa ujumbe mfupi wa kifo (suicide note).

New Zealand ilipata uhuru mwaka 1947 kutoka kwa Uingereza lakini inamuheshimu Malikia kama kiongozi wa taifa. Ameitembelea nchi hiyo kama Malikia mara 10 na mara ya mwisho ilikuwa 2002.

Continue Reading

Featured

FREEDOM HOUSE: Tanzania ina uhuru kiasi, kufungiwa vyombo vya habari, kuzuia mikutano ya kisiasa kuididimiza kwenye nchi zisizo na uhuru kabisa

Published

on

Ripoti mpya iliyotolewa na taasisi huru ya Freedom House imesema misingi ya demokrasia ikiwemo uhuru wa vyombo vya habari na haki ya kukusanyika imeendelea kudhoofika nchini Tanzania na hali hiyo isiporekebishwa itaingia kwenye kundi la nchi zisizo na uhuru kabisa duniani.

Kulingana na  Freedom House  ambao walichambua data katika nchi 195 za ulimwenguni katika mwaka 2017 wamebaini kuwa nchi 88 zina uhuru,  58 zimejumuishwa kwenye kundi la nchi zenye uhuru kiasi huku 48 zikiwekwa kwenye kundi la nchi zisizo na uhuru kabisa.

Ripoti hiyo imebainisha kuwa misingi ya demokrasia ikiwemo uchaguzi usio huru na haki, uhuru wa kujieleza umeendelea kushuka kwa mwaka wa 12 mfufululizo duniani kote. Miongoni mwa matokeo yaliyostaajabisha ni kudhoofika kwa  Marekani ambayo ni mama wa demokrasia kutokana na uchunguzi unaofanywa na Mwendesha Mashtaka Maalumu kuhusu Urusi kuingilia uchaguzi mkuu wa mwaka 2016 ambao ulimpa ushindi Rais Donald Trump.

Tanzania imewekwa kwenye nchi 88 ambazo zina uhuru kiasi lakini inatahadharishwa kuwa inaweza kuingia kwenye nchi zisizo na uhuru kabisa. Tahadhari hiyo inatokana na mwenendo wa viongozi wa serikali kufungia vyombo vya habari, kuzuia mikutano ya hadhara ya vyama vya siasa, kushtakiwa kwa watumiaji wa mitandao ya kijamii kwa tuhuma za uchochezi na kukamatwa kwa wapinzani wa kisiasa ambao wanakosoa na kutoa mawazo yanayotofautiana na serikali.

Pia utekelezaji wa Sheria ya Takwimu ya mwaka 2015, Sheria ya Huduma ya Habari ya mwaka 2016 na Sheria ya Makosa ya Mtandao  ya mwaka 2015 umekuwa ukilalamikiwa na wadau wa maendeleo kuwa ni mkakati wa kudhoofisha uhuru wa kutoa maoni, uwazi na uwajibikaji.

Kituo cha Sheria na Haki za Binadamu (LHRC) nchini hivi karibuni kilitoa tamko la tathmini ya uchaguzi mdogo wa marudio wa kuchagua madiwani uliofanyika katika kata 43 kwenye mikoa 19 ya Tanzania  Novemba 24 mwaka jana ambapo kilibaini mambo mbalimbali ya ukiukwaji wa haki za binadamu.

Tathmini hiyo iliibua mambo mbalimbali ikiwemo matumizi mabaya ya nguvu ya vyombo vya dola, matukio ya watu kutekwa na watu wasiojulikana, watu kupigwa, kujeruhiwa  kwa lengo la kuharibu na kuvuruga uchaguzi  na vilevile kuwatia hofu wapiga kura.

 

Afrika Mashariki hali bado tete

Tanzania inaungana nchi nyingine za Afrika Mashariki ikiwemo Kenya na Uganda ambazo nazo zimewekwa kwenye kundi la nchi zenye uhuru kiasi huku za Rwanda, Burundi na Sudan ya Kusini zimejumuishwa kwenye nchi zisizo na uhuru kabisa.

Awali Uganda ilikuwa kwenye nchi zisizo na uhuru kabisa lakini imepanda hadi kwenye uhuru kiasi kwasababu ya  kuimarika kwa tasnia ya habari na utashi wa wanahabari, blogu na  uhuru wa wananchi kutoa maoni yao licha ya mazingira ya kisiasa kuminywa na utawala wa muda mrefu wa Rais Yoweri Museveni.

Rais Museveni mwenye umri wa miaka 73 amekuwepo madarakani  tangu 1986 amefanikiwa kubadilisha sheria  ya ukomo wa umri wa miaka 75 wa kugombea urais ambapo atapata fursa ya kugombea tena mwaka 2021. Chaguzi nchini Uganda zimekuwa zikitawaliwa na vurugu za polisi na wananchi, kuzimwa kwa intaneti na kuwekwa kizuizini kwa viongozi wa upinzani ikiwemo Kizza Besigye wa chama cha Forum for Democratic Change.

Kwa upande wa Kenya ambayo imekuwa ikisifika kwa kuimarisha misingi ya demokrasia katika ukanda wa Afrika Mashariki ambapo kwa mara ya kwanza mahakama ilifanikiwa kubatilisha matokeo ya uchaguzi wa Urais yaliyompa ushindi Rais Uhuru Kenyatta uliofanyika Agosti 2018. Uchaguzi ulirudiwa na Rais Kenyatta alichaguliwa tena.

Marudio ya uchaguzi yalilamikiwa na baadhi ya wachambuzi wa masuala ya kisiasa kuwa hayakuzingatia haki za binadamu ambapo watu ambao walipinga uchaguzi huo walikumbana na mkono wa dola. Matendo hayo ndiyo yaliiweka Kenya kwenye kundi la nchi zilizo na uhuru kiasi.

Burundi na Sudan Kusini zimewekwa kwenye kundi la nchi zisizo na uhuru kabisa kutokana na mapigano ya kikabila ambayo yamedhoofisha mfumo wa kisiasa wa kuongoza nchi. Vyombo vya habari na wananchi wanaotoa maoni tofauti na serikali wamekuwa wakiteswa, kufungwa na kuuwawa.

Chanzo: Freedom House           – Nchi zisizo na  uhuru  – Nchi zenye uhuru     – nchi zenye uhuru kiasi   

 

Hali ilivyo Afrika

Afrika kama zilivyo nchi za Afrika Mashariki hali ya demokrasia siyo ya kuridhisha ikizingatiwa kuwa asilimia 11 ya wakazi wapatao bilioni 1.02 wa bara hilo ndio wana uhuru wa kweli, huku 52% wana uhuru kiasi na 37% hawa uhuru kabisa.

Ripoti ya Freedom House inaeleza kuwa waliangazia nchi 49 za Afrika na kugundua kuwa nchi 8 (18%) ndio zina uhuru wa kweli, nchi 22 (43%) zina uhuru kiasi na 19 (39%) hazina uhuru kabisa. Nchi zinazotajwa kuwa na uhuru ni Afrika Kusini, Namibia, Botswana, Ghana, Togo, Senegal na Kisiwa cha Sao Tome.

 Sababu ya nchi nyingi za Afrika kuwepo kwenye kundi la zisizo na uhuru ni matokeo ya viongozi kukaa madarakani muda mrefu, vurugu za kisiasa na kikabila ambazo zimekuwa zikihatarisha haki za binadamu.

 

Demokrasia ya Dunia

Demokrasia ya dunia inakabiliwa na mzozo mkubwa wa kisiasa kuliko wakati mwingine ambapo mwaka 2017 ulishuhudia ukiukwaji mkubwa wa haki za binadamu ikiwemo kuminywa kwa  uchaguzi huru na kweli, haki za watu wachache, uhuru wa kujieleza, utawala wa sheria.

Nchi 71 kati ya 195 zimeshuhudiwa zikiteteleka katika kulinda haki za kisiasa na jamii ambapo ni nchi 35 tu ndizo zimeweza kulinda haki hizo. Kudhoofika kwa demokrasia kunaendelea kushuka kwa miaka 12 mfululizo na hatua muhimu zisipochukuliwa amani ya dunia itawekwa rehani.

Marekani ambayo ni bingwa wa demokrasia duniani nayo imeripotiwa na taasisi ya Freedom House kudhoofika katika kulinda haki za kisiasa na kijamii na kuzua mgongano wa mawazo miongoni mwa nchi zinazoibukia katika kujenga demokrasia ya dunia.

Tangu kuisha kwa vita baridi, nchi nyingi ziliachana na utawala wa kiimla na kugeukia demokrasia ya vyama vingi lakini hali hiyo imeanza kujitokeza tena ambapo idadi ya viongozi wanaoongoza kwa udikteta inaongezeka.

 

Uhuru wa nchi moja unategemea uhuru wa nchi zote

Demokrasia itabaki kuwa tunu muhimu kwa jamii zilizostaarabika, ikifungua milango ya uwazi, mawazo na fursa mpya na zaidi ya yote kulinda uhuru wa mtu mmoja mmoja. Ikiwa watu duniani kote wanadai mazingira mazuri ya kisiasa ni dhahiri wanakumbatia misingi ya demokrasia: uchaguzi huru, uhuru wa kujieleza, uwazi na uwajibikaji wa serikali, utawala wa sheria ambao hauingiliwi na polisi, jeshi au taasisi nyingine za nchi.

Hata hivyo, Karne ya 21 imeshuhudia ugumu wa kuifanya demokrasia kuwa endelevu ambapo baadhi ya nchi zinatekeleza lakini zingine zinapuuza. Utawala wa kidekteta wa Urusi na China unatambua wazi ili uendelee kuwepo unahitaji kuimarisha demokrasia katika nchi nyingine ili ziendelee kufaidika na mahusiano ya kidiplomasia. Ukuaji wa  demokrasia ni kulinda haki za watu wote duniani kupitia utandawazi   

Continue Reading

Afya

Is Tanzania’s Adolescent Fertility Rate Three Times Higher Than Global Counterparts?

Published

on

The Comprehensive Community-Based Rehabilitation in Tanzania (CCBRT), an organization ​which works to provide affordable medical and rehabilitative services for mothers and newborns throughout Dar-es-Salaam, marked World Contraception Day on September 26 with a call for more efforts to meet the reproductive health needs of teens between 15 and 19 years old.

The report highlights a worrying statistic — Tanzania’s adolescents are having almost three times as many children on average as their global counterparts, with 135 births per 1000 girls reported in the country, compared to an average of 44 per 1000 girls aged 15–19 worldwide in 2015.

CCRBT attributes the high adolescent fertility rate to a lack of access to contraceptive services, with Technical Advisor for Nursing Bola Abbas saying, that only about 8 per cent of current family planning clients are between the ages of 15 to 19.

On a national scale, Abbas explains, demand for family planning among adolescent girls is still very low, with only one out of every three of those who are sexually active within the 15 to 19 age group using modern contraceptive methods.

So the question is, how does Tanzania’s adolescent fertility rate compare to that of the rest of the world?

Pesacheck investigated the claim that Tanzanian adolescents are having three times as many children as their peers in the rest of the world and found that the statement is TRUE for the following reasons:

Tanzania’s adolescent fertility numbers are rather high, with 4.4% of girls aged 15 having given birth according to the country’s Demographic and Health Survey.

The Sustainable Development Goals call for countries to ensure universal access to sexual and reproductive healthcare services, including family planning, information and education, and the integration of reproductive health into national strategies and programmes by 2030.

The indicators for this goal are the proportion of women of reproductive age (15–49 years) who have their need for family planning satisfied with modern methods, and the adolescent birth rate (10–14 years and 15–19 years) per 1,000 women in that age group.

For several sub-Saharan countries, Tanzania included, access to modern family planning methods is low for this particular age group, and as a result, the regional average is 105 births per 1,000, which is more than double the global average.

Tanzania’s National Bureau of Statistics produced a national fertility and nuptiality report based on data from the 2012 national census, which shows that Adolescent Fertility Rate (AFR) was 81 births per 1,000 women aged 15–19.

The report further shows that in 2012, 23.3% of adolescent girls in the country had given birth to at least one child. Additionally, 42.2% of girls who had never attended school had given birth, compared to just 9% of those who had reached university.

This shows that there is a need for contraceptive access for teenage girls in Tanzania, especially for girls in rural areas and those with limited access to education.

The Tanzania Demographic and Health Survey 2015–16 indicates that 27% of girls aged 15–19 have given birth. Crude birth rates for girls aged 15–19 show that there 135 births per 1,000 girls in Mainland Tanzania and 132 per 1,000 girls in Zanzibar, way above the global average of 44. The data also shows that contraceptive access for this age group is also quite low, with 10.4% of girls aged 15–49 using any form of contraception.

It would therefore appear that the lack of access to contraceptives is contributing to the increased likelihood of adolescent girls getting pregnant.

So the claim by CCBRT that Tanzania’s adolescent fertility rate is almost three times the global average is TRUE. This is driven largely by a lack of access to contraceptives for young people in the 15–19 age group, and the relatively high levels of poverty that have driven many out of school and into early marriage.

As a result, the country is unlikely to meet the Sustainable Development Goal of overall good health and wellbeing of mothers unless it puts measures in place to ensure universal access to sexual and reproductive health-care services for girls and women of all ages.

Do you want us to fact-check something a politician or other public figure has said about public finances? Complete this form, or reach out to us on any of the contacts below, and we’ll help ensure you’re not getting bamboozled.

This report was written by PesaCheck Fellow Belinda Japhet, a Communications Consultant, Online Editor based in Tanzania. The infographics are by PesaCheck Fellow Brian Wachanga, who is a Kenyan civic technologist interested in data visualisation. This report was edited by PesaCheck Managing Editor Eric Mugendi.

Continue Reading

Muhimu Kusoma

Copyright © 2018 FikraPevu.com