Connect with us

Jamii

Tabia 5 zinazoweza kukuhakishia maisha kwa miaka 10 ijayo

Published

on

Ni matamanio ya kila mtu kuwa na afya bora itakayomuwezesha kuishi maisha marefu ili kutimiza kusudi la kuja duniani. Lakini mtindo wa maisha usiozingatia kanuni za afya umefupisha maisha ya watu wengi.

Usihofu sana juu ya maisha yako, kwani wanasayansi wamegundua tiba mpya ya kukuwezesha kuishi maisha marefu! Twende pamoja kuifahamu tiba hiyo.

Kwa mujibu wa utafiti mpya uliofanyika nchini Marekani umebaini tabia 5 ambazo mtu akizifuata kwa usahihi anaweza kuongeza umri wa kuishi kwa miaka 10 zaidi alionao.

Tabia hizo zinajulikana- kula mlo kamili, kufanya mazoezi, kuepuka vileo, uvutaji wa sigara na unene uliopitiliza. Lakini utafiti unaweka mkazo kwa kiasi gani tabia hizo zinaweza kuathiri afya na maisha ya mtu.

Matokeo ya utafiti huo yalichapishwa kwenye jalida la Circulation ambapo watafiti wameibaini kuwa tabia hizo tano zikitekelezwa kwa usahihi zinaweza kuongeza umri wa kuishi wa mwanamke kwa miaka 14 zaidi na mwanaume ataongezewa miaka 12.

Watafiti hao walichambua data kutoka tafiti kubwa mbili za nchini Marekani zilizofanyika kati ya mwaka 1980 hadi 2014, ambapo waliwashirikisha wanawake 79,000 na zaidi ya wanaume 44,300.

Watu hao walijaza hojaji kuhusu afya zao na mtindo wa maisha yao mara mbili kwa miaka 4, huku watafiti wakifuatilia kwa karibu jinsi wanavyofuata tabia 5 ambazo zimeainishwa kwenye utafiti.

Watu walihesabika kuwa wanakula mlo kamili ikiwa walipata zaidi ya asilimia 40 ya maswali waliyojibu. Kwa upande wa unywaji pombe, wanawake walihesabika kwamba wanakunywa kiasi ikiwa walikunywa pombe kidogo kwa siku na wanaume kama walikunywa mara mbili kwa siku.

Uzito sahihi uliokubalika ni kati ya bmi 18.5 hadi 24.9 (body mass index). mazoezi; kama mtu alifanya mazoezi kwa dakika 30 kwa siku na kigezo cha mwisho ilikuwa ni kutokuvuta kabisa sigara.

Watafiti walifuatilia maisha ya watu hao kwa miaka 34. Lakini  katika kipindi hicho, zaidi ya watu 42,000 walikufa. Takribani vifo 14,000 vilitokana na kansa, na vifo 10,700 vilikuwa vya magonjwa ya moyo.

Wale waliozingatia tabia zote 5 waliweza kuishi kwa asilimia 74 katika kipindi chote cha uangalizi kuliko wale  ambao hawakufuata tabia hata moja.

Mbali na vigezo vya jumla vya kupunguza hatari ya kufa, asilimia 82 ya kundi hilo walikuwa na uwezekano mdogo wa kufa kwa magonjwa ya moyo huku 65% waliepuka vifo vinavyotokana na kansa.

Matokeo ya utafiti huu yanatukumbusha umuhimu wa kutathmini mtindo wa maisha tunayoishi. Je unataka kuishi maisha yenye afya kwa muda mrefu? Basi fuata tabia 5 na ziwe sehemu ya maisha yako.

Dunia bado inakuhitaji kutimiza kusudi lako ili kuyafanya mazingira unayoishi kuwa bora zaidi kwa vizazi vijavyo. Ni tabia tano- mazoezi, mlo kamili, epuka pombe, sigara na unene uliopitiliza!

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ELIMU

Njia 4 ambazo waliofanikiwa huzitumia kutojali kile wanachofikiria watu wengine

Published

on

Kwa namna moja au nyingine, wote kwa namna fulani tumewahi kujutia kujali sana kile ambacho watu wengine wanakifikiria au watakifikiria. Tunasita kuwa wabunifu, wavumbuzi au kusema kwa uwazi kile tunachokiwaza kwa kuogopa kuonekana kwamba tuna mawazo mabaya au mipango yetu ni mibovu.

Piia tunaweza kujifanyia hivi sisi wenyewe, kwa kukataa changamoto fulani au kuuza mawazo yetu kwa kuhofia kwamba hayatafanikiwa. Mwandishi maarufu Seth Godin anasema siyo “hofu ya kushindwa” inayoturudisha nyuma na kufanya tusiendelee bali “hofu ya kukosolewa”.

 

Je, unawezaje kupuuzia wanachofikiria watu wengine?
Jambo la kwanza unalotakiwa kufahamu ni kwamba, kama watu wengi wamewahi kukumbwa na hali hii na wakafanikiwa kufanya mambo makubwa, waliikabili hofu yao ya kushindwa na kukosolewa na wakafanikiwa. Watu wanaothubutu kwenye mafanikio hufanikiwa kuzuia hali ya kukosolewa kuwakwamisha.

Kama unataka kubadilika kutoka kuwa mtu ambaye ni muoga kuongea mbele za watu na kuwa mzungumzaji mwenye ujasiri, basi jifunze kupitia mbinu hizi zilizotumiwa na watu 4 waliofanikiwa.

 

1. Jiulize wewe mwenyewe: “Nini kitatokea nisipofanya chochote?”
Marie Forleo, mtangazaji wa kituo cha runinga cha Marie anasema, inapotokea nafasi ya kufanya kitu kipya au nje ya uzoefu wako, kitu kinachoweza kukusaidia ni kufikiria hali mbaya kabisa.

Kwa maneno mengine ni kwamba, kabla hujajizuia kufanya jambo kwasababu tu kuna uwezekano wa kushindwa, jiulize kwanza “ Ni jambo gani baya linaloweza kutokea ukifanya…” Je, kuna uwezekano wa wewe kuanguka na kuumia usoni kwa kufanya kitu fulani kipya na chenye changamoto? Na je, ni vipi kama utakaa kimya?

Orodhesha vitu vyote vibaya ambavyo unadhani vitatokea endapo utaikubali fursa hiyo. Andika makosoleo yote unayoweza kuyapata kutokana na uamuzi huo. Na kwa kuongezea hapo orodhesha pia mambo yote ambayo yatatokea kama utaamua kukaa kimya na kuficha mawazo yako na mipango yako kwa ulimwengu. Oanisha orodha yako na fanya maamuzi ya kipi ukifuate baada ya hapo.

 

2. Kumbuka kwamba kazi yako haikuelezei wewe ni nani
Rohan Gunatillake anasema watu wengi tuna desturi mbaya ya kuruhusu kazi zetu zituelezee, hivyo kushindwa kwenye kazi fulani hutufanya tujisikie vibaya kwenye nafsi zetu.

Katika mazungumzo yake Rohan anaelezea tiba ya “kutenganisha nafsi na kazi” ambapo anatumia kauli fulani fupi ambazo mtu huzichagua na kuzitamka kwa sauti, kujihusisha nazo na baadaye utaona jinsi zinavyokufanya ujisikie kuhusu hili.

Kauli hizo ni kama vile: “ Mimi sio utambulisho wa kwenye ukurasa wangu wa mtandaoni”, “Mimi sio kampuni yangu”, “Mimi sio wasifu wangu” na “Mimi sio kazi yangu”. Husisha kauli hizi na nafsi yako na uone zitakupa hisia gani.

Anasema kwa kufanya hivi itakusaidia kutenganisha nafsi yako na kazi yako, na hatimaye hukuondolea maumivu unayoyapata pale unaposhindwa kazini. Kama “wewe sio kazi yako” basi hata pale unapokosea ukiwa kazini (kitu ambacho wengi wetu hututokea) hutabeba maumivu hayo ndani yako na kujisikia vibaya wakati wote.

Hivyo ni sawa kabisa kuikubali fursa hiyo mpya na ngumu kwasababu hata isipofanikiwa haimaanishi kwamba wewe binafsi umeshindwa. Ukikumbuka kwamba wewe ni zaidi ya kazi yako itakusaidia kuwa mbunifu.

 

3. Usiruhusu watu wakushushe au kukukwamisha
Kuzuia hali ya kujikosoa mwenyewe ni hatua ya kwanza kwasababu unatakiwa kujiandaa kwa kuwa watu wengine watakukosoa pia.

Mwandishi maarufu Brene Brown anasema, “Kutojali kile watu wanafikiria ni namna ya kipekee katika kupambana”. Katika mazungumzo yake ya 99U, aliwashirikisha watu msemo kutoka kwa aliyewahi kuwa rais wa Marekani, Theodore Roosevelt ambao ulibadilisha mtazamo wake kuhusu kukosolewa.

Haijalishi anayekosoa ni nani; siyo yule anayeelezea jinsi mtu jasiri anavyopambana au pale mtenda mema angefanya vizuri zaidi. Sifa zinatakiwa ziende kwa mtu ambaye yuko uringoni, ambaye uso wake hufunikwa kwa vumbi, jasho na damu… yule ambaye katika wakati mzuri anajua mwishoni ni furaha ya mafanikio makubwa, na katika magumu hata akishindwa, anashindwa akiwa amejaribu kwa kiwango kikubwa.

Msemo huu ulibadilisha kabisa mtazamo wake wa zamani. Brown aliamua kujali kukosolewa kulikotoka kwa mtu ambaye naye alikuwa kwenye uringo kama wa kwake, lakini mtu aliyemkosoa kwa kuamua tu kukosoa huyo hakujali alichokisema. Hafanyi hivi ili kumpuuza mtu huyo kabisa bali hujibu kwa kusema, “Nimekuona, nimekusikia, lakini bado nitafanya jambo hili.

Hutakiwi kuwapuuza watu wasiokubaliana nawe kama vile hawapo; unachotakiwa kufanya ni kuamua kwamba utaendelea kufanya kile ulichokipanga, kwa kuwa umeona kwamba kufanya kuna manufaa zaidi kuliko kutofanya, na hata kama hutafanikiwa haitamaanisha kwamba wewe ni wa kushindwa.

 

4. Kubali kukosolewa
Seth Godin, ambaye ameelezwa hapo mwanzo, ni mjasiriamali na mwandishi mashuhuri ambaye ameshauza vitabu 18 ambavyo vimetafririwa kwa lugha 35. Anasema kwamba binadamu ana “machaguo mawili tu” kwenye maisha: Kukosolewa au “kupuuzwa”.

Wewe ndiye unayechagua. Ila kama unajizuia kufanya kitu fulani kwa kuogopa kukosolewa basi jiulize maswali haya:
Je, nikikosolewa kwa hiki ninachotaka kufanya, nitapata matatizo yoyote makubwa? Je, nitapoteza kazi yangu au nitapoteza marafiki wa muhimu? Kama madhara pekee unayoweza kuyapata kwenye kukosolewa ni kujisikia vibaya kuhusu kukosolewa, basi oanisha hisia hiyo mbaya na faida unakayoipata kwa kufanya kitu chenye thamani.

Kuwa tofauti ni jambo zuri na lenye faida kubwa sana kwa taaluma yako. Kujisikia vibaya hupotea baada ya muda. Baada ya kuoanisha pande hizo mbili na umeshachagua njia ipi ya kuifuata, jibu swali hili.

Nawezaje kutengeneza kitu ambacho wakosoaji watakikosoa?
Utakapoacha kuwachukulia wanaokukosoa kama ishara ya kwamba umefanya kitu kibaya, na kuwaona kama ishara ya kwamba umefanya kitu kinachoonekana kwenye jamii, hofu hiyo hupotea ghafla. Wakati mwingine hii huwa kama alama ya heshima kwamba ulifanya kitu muhimu sana ambacho watu wengine waliona kuna haja ya wao kutoa maoni yao.

Ni jambo la kawaida kutojiamini au kuruhusu maneno ya watu yaongoze ufahamu wako. Lakini ukizitumia mbinu hizi kubadilisha ufahamu wako, utaweza kuikabili hofu ya kushindwa na kufanikiwa katika kile ulichokusudiwa ukifanye.

Continue Reading

Jamii

Mahakama kutoa uamuzi Mei 28 kama Maxence na wenzake wana kesi ya kujibu

Published

on

Mahakama ya Hakimu Mkazi Kisutu imepanga kuwa Mei 28, 2018 itatoa uamuzi kama Mkurugenzi Mtendaji wa Mtandao wa JamiiForums, Maxence Melo na mwenzake wana kesi ya kujibu au la.

Uamuzi huo wa Mahakama ulitolewa jana Mei 22, 2018 jijini Dar es Salaam na Hakimu Mkazi Mwandamizi wa Mahakama hiyo, Godfrey Mwambapa baada ya upande wa mashtaka kufunga ushahidi wao.

Katika kesi hiyo ya jinai namba 457/2016, Melo na mwanahisa wa mtandao huo, Micke William wanakabiliwa na shtaka la kushindwa kutoa ushirikiano kwa Jeshi la Polisi kwa kuzuia taarifa binafsi za wateja wao.

Kabla ya uamuzi wa mahakama, Wakili wa Serikali, Batilda Mushi alidai mahakamani hapo kuwa kesi hiyo imekuja kwa ajili ya uamuzi na kwamba wao wamefunga ushahidi.

Baada ya maelezo hayo, Hakimu Mwambapa ameahirisha kesi hiyo hadi, Mei 28 atakapotoa uamuzi dhidi ya Melo na mwenzake kama wana kesi ya kujibu au laa.

Tayari mashahidi wawili wa upande wa Jamhuri wameshatoa ushahidi wao mahakamani hapo dhidi ya washtakiwa.

Katika kesi ya msingi, Micke na Melo, wanadaiwa kuwa kati ya Mei 10 na Desemba 13,2016 , eneo la Mikocheni, wakiwa Wakurugenzi wa Jamii Media Co Ltd ambao unaendesha tovuti ya JamiiForums wakijua Jeshi la Polisi Tanzania linafanya uchunguzi kuhusiana na mawasiliano ya kimtandao yaliyochapishwa katika tovuti yao, walishindwa kutekeleza amri ya kutoa data walizonazo kwa nia ya kuzuia uchunguzi.

Chapisho hilo lilidai kuwa Kampuni za CUSNA Investment na Ocean Link ilikuwa inakwepa kodi bandarini, kuchonga nyaraka, kutorosha makontena na kunyanyasa wafanyakazi wa kitanzania. JamiiForums iliamini kuwa chapisho hilo lilikuwa halina nia mbaya ya kuichafua kampuni hiyo.

 Mwanzilishi wa JamiiForums, Maxence Melo (kushoto) akiwa Wakili wake Jebra Kambole wakati wakitoka katika Mahakama ya Mkazi Kisutu siku za hivi karibuni.

Katika kesi nyingine namba 458 inayohusu kuendesha mtandao wa Jamiiforums.com bila kutumia kikoa cha dot.TZ inayomkabili Maxence Melo na Micke William ilisikilizwa tena jana ambapo shahidi mwingine wa Jamhuri alitoa ushahidi wake mbele ya mahakama ambapo alidai kuwa mtandao huo unaendeshwa kwa kikoa cha dot.com na siyo dot.TZ.

Katika shauri hilo ambalo linasimamiwa na Hakimu Huruma Shahidi, upande wa Jamhuri uliwakilishwa na Wakili Batilda Mushi huku upande wa Watetezi ukiwakilishwa na Wakili Peter Kibatala akishirikiana na Jeremiah Mtobesya na Jebra Kambole

Shauri lilianza kusikilizwa kwa upande wa Jamhuri kumuongoza shahidi wao aliyejitambulisha kwa jina la Afande Peter Kayumbi.

Wakili wa Jamhuri, Batilda Mushi alianza kwa kumuuliza shahidi: Unafanya kazi wapi?

Shahidi: Nafanya kazi katika Ofisi ya upelelezi iliyopo Polisi central Dar

Wakili Batilda: Kazi yako hasa ni nini?

Shahidi: Kusikiliza watuhumiwa kupeleleza kesi na baadae kuja kutoa ushahidi Mahakamani

Wakili Batilda: Elimu yako umeipata wapi?

Shahidi: Elimu yangu nimeipata ndani na nje ya nchi na nina uzoefu wa karibu miaka 9 katika kazi yangu

Wakili Batilda: Elimu yako ulichukua ni juu ya nini hasa?

Shahidi: Elimu ya kuchukua vielelezo juu ya makosa ya mtandao na namna ya kupeleleza makosa ya mtandao

Wakili Batilda: Unakumbuka nini mnamo tarehe 14/12/2016?

Shahidi: Nilikuwa ofisini na niliitwa na Mkuu wangu ZCO, Wambura na nilipewa jalada la kesi lililokuwa linahusu kumiliki tovuti ambayo haijasajiliwa kwa kikoa cha .co.tz

Baada ya kupokea nilisoma jalada na kugundua kuwa watuhumiwa walikuwa Maxence Melo na Micke William

Wakili Batilda: Watuhumiwa hao unaweza kuonyesha Mahakama ni wepi?

Shahidi: Ndio (Huku akinyanyuka na kwenda kuwaonyesha watuhumiwa kwa Hakimu)

Wakili Batilda: Baada ya hapo ulifanya nini?

Shahidi: Baada ya kuwajua watuhumiwa, kwa kuwa Max alikuwa ameshakamatwa, tangu 14/12/2016 hivyo nilimuomba kwa ajili ya mahojiano. Baada ya kuongea nae aliniambia anaendesha tovuti aliyosajili tangu 2008 nchini Marekani kwa .com

Baada ya hapo juhudi za kumtafuta mwenzake Micke zilifanyika na Januari 16, 2017 naye alihojiwa

Wakili Batilda: Baada ya kuwahoji ulifanya nini shahidi?

Shahidi: Pia, niliandika barua kwenda tzNIC ili kupata taarifa kama tovuti ya JamiiForum imesajiliwa kwa kikoa cha .co.tz

Wakili Batilda: Uliandika wewe hiyo barua?

Shahidi: Mimi nili-draft na ikapitiwa na kiongozi wangu Bakari, alisaini na kunirudishia nami nikaituma

Wakili Batilda: tzNIC walijibu nini?

Shahidi: tzNIC walijibu kwanza JamiiForum waliisajili 2010 mara ya kwanza kwa kikoa cha .co.tz. mwaka 2013 iliondolewa na baadae mwezi Juni 2016 ikasajiliwa tena, ilisajiliwa tena kama Jamiiforum.co.tz isipokuwa alieleza kuwa haikuwa ikitumia kikoa hicho

Wakili Batilda: Uligundua nini katika upelelezi wako?

Shahidi: Niliandika barua BRELA kujua kama wamesajiliwa pale. Walijibu kuwa hakuna kitu kinaitwa Jamiiforum isipokuwa JamiiMedia na ndani ya JamiiMedia ndio kuna JamiiForum inafanya kazi

Pia, nilikusanya maelezo ya mashahidi ambao asilimia kubwa walikuwa wanatoka ofisi ya JamiiMedia iliyopo Kinondoni, Mikocheni. Na baadae niliandaa jalada kwa ajili ya kulipeleka ofisi ya Mwanasheria ili aweze kusoma na baadae kuitolea uamuzi

Wakili Batilda: Uligundua nini kama mpelelezi kwa taarifa kutoka tzNIC?

Shahidi: Nikitaka kujua kama Jamiiforum ilikuwa inaendeshwa kwa kikoa cha .co.tz na walijibu haiendeshwi kwa kikoa hicho bali JamiiForums.com ndio hasa niligundua hicho

Wakili Batilda: Ulihoji mashahidi ambao ni Wafanyakazi? Ulihoji akina nani na uliwahoji wapi?

Shahidi: Tulifika katika ofisi zao zilizopo Mikocheni, Kinondoni na kukuta zinafanya kazi na matangazo yanarushwa ambapo nilikuta kama wafanyakazi 7 hivi ambao wengi wao walikuwa ni Wahariri. Wahariri yaani Moderators

Wakili Batilda: Unamaanisha nini kwa kusema Moderators?

Shahidi: Kwa majibu yao ni kwamba wanachuja habari inapoingia kwenye mtandao wao kuona kama inaweza kwenda kwa jamii

Wakili Batilda: Unawakumbuka wafanyakazi hao kwa majina?

Shahidi: Siwezi kuwakumbuka wote kwa hakika ila kuna Asha, Deusdeus, na mwingine anaitwa Mdoe sijui

Wakili Batilda: Kingine ulichofanya juu ya jalada hili?

Shahidi: Niliandaa jalada la kwenda kwa Wakili wa Serikali

Wakili Batilda anamwambia Hakimu hana maswali ya ziada

Baada ya Wakili wa Jamhuri Batilda Mushi kumaliza kumuongoza shahidi wake, Hakimu anaruhusu upande wa utetezi kuanza kumhoji shahidi (Cross-examination). Wakili Peter Kibatala anaanza kumhoji shahidi.

Wakili Kibatala: Shahidi, Unafahamu mashitaka yanayowakabili washtakiwa?

Shahidi: Ndio

Wakili Kibatala: Naomba useme mashitaka yanayowakabili, yaani kama vile wizi au ujambazi kama hufahamu si shida tuendelee tusipoteze muda.

Shahidi: Ndio nafahamu, watuhumiwa wanashtakiwa kwa kuwa walikuwa wanaendesha tovuti ambayo haijasajiliwa kwa kikoa cha Tanzania

Wakili Kibatala: Kuna lingine?

Shahidi: Shitaka lilikuwa moja tu!

Wakili Kibatala: Kuna sehemu umesema Max wakati unamuhoji alikusimulia vitu fulani hivi, unakumbuka alikamatwa lini na muda gani?

Shahidi: Alikamatwa 14/12/2016 majira sikumbuki exactly

Wakili Kibatala: Ulimuhoji saa ngapi?

Shahidi: Max hakuhojiwa na mimi

Wakili Kibatala: Haya uliyosimulia vipi? Ni hear-say? Alitoa kisheria au mlikuwa sehemu mnapiga tu story?

Shahidi: Yapo kisheria

Wakili Kibatala: Hiyo statement uliyosema ulitoa wewe?

Shahidi: Hapana

Wakili Kibatala: Ulishuhudia ikiandikwa?

Shahidi: Hapana

Wakili Kibatala: Kwa hiyo ni hear-say? Umeitoa kama kielelezo Mahakamani?

Shahidi: Hapana sijatoa

Wakili Kibatala: Nimesikia umeandika barua kwenda tzNIC na BRELA umezitoa kama ushahidi?

Shahidi: Hapana

Wakili Kibatala: Unasema BRELA walikujibu vitu viwili vitatu, hayo majibu umetoa kama kielelezo?

Shahidi: Hapana

Wakili Kibatala: Nimesikia umesema pia tzNIC walikujibu, ulitoa kama kielelezo?

Shahidi: Hapana

Wakili Kibatala: Nani alikuwa muhifadhi(Custodian) wa hizi barua?

Shahidi: Sikuwa mimi

Wakili Kibatala: Hati ya mashtaka inadai kwamba Maxence Melo Mubyazi mshitakiwa wa kwanza na Micke William mshitakiwa wa pili kuwa kama directors (Wakurugenzi) wa JamiiForum. Uliwahi kutapa barua ya kielelezo cha directorship? (kurugenzi)

Shahidi: Ndio nilishapata

Wakili Kibatala: Unafahamu kama mpelelezi au ulishafanyia kazi tofauti ya JamiiForum na JamiiForums?

Shahidi: Hapana

Wakili Kibatala anaomba na kupewa Exhibit D1 kutoka kwa Hakimu Huruma Shaidi. Kisha anampa shahidi na kumuuliza kama alishawahi kukiona na kukifanyia kazi

Shahidi anajibu kuwa hajawahi kukiona wala kukifanyia kazi

Wakili Kibatala: Kwa kukiona unafahamu ni nini?

Shahidi: Mpaka nisome (Kibatala anampa asome). Shahidi anaendelea kwa kusoma kwa haraka haraka inajaribu kuelezea kuhusu JamiiForum

Wakili Kibatala: Na kuwa imesajiliwa sio?

Shahidi: Ndio

Wakili Kibatala: Kutoka kwenye Exhibit D1, Unahafamu Maxence na Micke wana uhusiano gani kati Maxence na Micke na taarifa ya usajili?

Shahidi: Sitaki kuzungumzia Exhibit D1 Kwa sababu sikifahamu

Wakili Kibatala: Hati ya mashitaka inasema hivi Maxence Melo aliendesha Forum ambayo haijasajiliwa wa kikoa cha do.tz. Je, wewe unakifahamu hicho kitu?

Shahidi: Ndio, nakifahamu

Wakili Kibatala: Umetolea ushahidi hiki kitu do.tz?

Shahidi: Hapana (Wakili Kibatala anajisemesha “Sasa kama unatoa ushahidi kitu ambacho hakipo kwenye hati, nakosa hata cha kukuuliza.”)

Wakili Kibatala: Mhe. Hakimu sina maswali zaidi

Baada ya Wakili Kibatala kumaliza kumuhoji shahidi Hakimu anauliza upande wa Utetezi kama wana maswali ya ziada, Wakili Jebra Kambole anasema anayo

Hakimu anaruhusu Wakili Kambole kumhoji shahidi

Wakili Kambole: Shahidi umesema JamiiForums imesajiliwa kwa .co.tz lakini ukasema kilikuwa hakitumiki?

Shahidi: Ndio

Wakili Kambole: Umetoa ushahidi hapa Mahakamani kwamba hakitumiki?

Shahidi: Ndio, kwa maelezo ya shahidi aliyepita

Wakili Kambole: Nakuuliza wewe sio shahidi aliyepita

Shahidi: Sijatoa kielelezo chochote mimi

Wakili Kambole anamaliza na kusema hana maswali ya ziada. Wakili Jeremiah Mtobesya anapewa  muda wa kumhoji na anaanza kumuuliza shahidi

Wakili Mtobesya: Shahidi kwa sababu umekuja kama mpelelezi, ni nani ana-draft kosa ambalo linapelekea upelelezi?

Shahidi: CRO-Sehemu ya kupokea taarifa

Wakili Mtobesya: Hivyo wewe unapeleleza jalada kutoka CRO?

Shahidi: Kama mpelelezi unapewa jalada lililofunguliwa na unaanza kufanya kazi kwa jalada ulilopewa

Wakili Mtobesya anasema hana Maswali zaidi

Baada ya upande wa utetezi kusema wamemaliza kuuliza maswali yao Hakimu Shahidi anauambia upande wa Jamhuri kumalizia kama wana maswali.

Wakili wa Jamhuri Batilda Mushi anarejea tena kumuongoza shahidi(Re-examination)

Wakili Batilda: Shahidi jukumu lako kama mpelelezi katika kesi hii lilikuwa ni nini?

Shahidi: Jukumu langu kubwa ni kuthibitisha kosa lilikokuwa linalalamikiwa

Wakili Batilda: Katika kuthibitisha huko ulifanya nini?

Shahidi: Kwa jibu watakalokupa tzNIC ndio litakuwa la kuanzia katika upelelezi

Wakili Batilda Mushi: Wewe uligundua nini katika upepelezi wako?

Shahidi: Kwanza tzNIC hawakuwa na ubishi kuwa hawa watu hawajajisajili, wamejisajili lakini walikuwa hawatumii kikoa cha .tz (dottizii)

Wakili Mtobesya anaomba kuongea na kuruhusiwa na kusema “Shahidi ni kama anajaribu kuziba majibu ya awali sasa anasema .tz(dottizii). Awali hakusema hivi

Hakimu Shaidi: Anauliza upande wa Jamhuri “But this is a new issue?” (Lakini hili ni jambo jipya?)

Batilida na Shahidi: Hapana. Ilikuwa hivi toka mwanzo.

Hakimu Shaidi: Okay, tuendelee maana mimi mwenyewe si ninaweka rekodi hapa na ninajiamini.

Wakili Batilda: Shahidi wewe una-draft mashtaka?

Shahidi: Hapana

Wakili Batilda: Nani anafanya hivyo?

Shahidi: Ofisi ya Mwanasheria wa Serikali

Wakili Batilda anasema amemaliza kuuliza maswali

Hakimu, Shaidi: Anauliza upande wa Jamhuri “Mna shahidi mwingine?”

Wakili Batilda: Hapana

Hakimu, Shahidi: Mnafunga?

Wakili Batilda: Hapana tunaomba kuahirisha

Hakimu anauliza wote, Mnataka tarehe ngapi? Wakili Peter Kibatala anaomba mbele ya tarehe 12/06/2018

Hakimu Shaidi: Tarehe 18 Juni?

Wote (Upande wa Utetezi na Jamhuri): Sawa

Wakili Kibatala anaomba kwa Hakimu kuwa upande wa Jamhuri ukija siku hiyo waje na shahidi zaidi ya mmoja. Hakimu anaridhia na kuuliza upande wa Jamhuri kama wamesikia ombi la Utetezi na upande wa Jamhuri unasema sawa na anaihirisha shauri hadi hadi Juni 18, 2018.

Kufahamu kwa undani mwenendo wa kesi 3 zinazoikabili JamiiForums pitia hapa

Continue Reading

Jamii

UTAFITI: Watu wanaochelewa kulala wako katika hatari ya kufa mapema

Published

on

Utafiti uliotolewa hivi karibuni umebaini kuwa watu wanaochelewa kulala wana uwezekano mkubwa wa kufa mapema kuliko wale wanaoamka mapema wakati wa usubuhi.

Msingi wa utafiti huo ni kwamba watu wanaolala muda mzuri na kuamka mapema wanaweza kuishi muda mrefu ukilinganisha na wale ambao wanachelewa kulala  ambao wakati mwingine wanaamka mapema wakiwa na uchovu mwingi.

Matokeo ya utafiti huo ambayo yamechapishwa kwenye Jalida la Chronobiology International, yamechambua  sampuli ya watu laki 5  wenye umri wa miaka 30 hadi 73 ambao walifuatiliwa tabia za ulalaji wao kwa zaidi ya miaka 6 na nusu.

Watafiti walibaini kuwa watu ambao  walikuwa wanachelewa kulala walikuwa na hatari kwa asilimia 10 kufa mapema katika kipindi cha utafiti kuliko wale ambao wanalala mapema na kuamka mapema.

Watafiti wengine kutoka Chuo Kikuu cha Surrey nchini Uingereza na wale wa Chuo Kikuu cha Northwestern kilichopo Chicago, Marekani walibaini kuwa watu wanaochelewa kulala au wanaokesha kama bundi (night owls) wana uwezekano mkubwa wa kupata matatizo ya kisukari, akili na mfumo wa upumuaji.

Hii siyo mara ya kwanza kwa utafiti ambao unahusianisha kati ya kuchelewa kulala na matatizo ya kiafya. Tafiti zingine zimehusianisha ukeshaji na hatari kubwa ya kupata msongo wa mawazo, matumizi ya madawa ya kulevya, mtindo wa tabia hasi kama kutokula mlo kamili, unene uliopitiza.

Sababu nyingine ambayo ni muhimu ni kwamba dunia imeundwa kwa watu wa asubuhi (wanaoamka mapema). “Afya dhoofu ya watu wanaochelewa kulala inni matokeo ya kushindwa kupanga muda wa kulala na muda wa shughuli za kijamii,” inaeleza sehemu ya utafiti huo.

Hata hivyo, Utafiti umeonyesha uhusiano pekee kati ya kuchelewa kulala na kufa mapema, lakini matokeo hayo bado  hayajakamilika. Haiwezekani kusema watu walioshiriki kwenye utafiti walikuwa wanachelewa  kulala au walikuwa wanaamka mapema wakati wote.

Ikiwa shughuli zinazomfanya mtu achelewe kulala zinaweza kusababisha kufa mapema, kuna nafasi ya kuingilia kati na kuchunguza zaidi. Japokuwa watafiti wanasema mfumo wa vinasaba vinaweza kuchangia  mtu  kuchelewa kulala au kuamka mapema, lakini hilo linaweza kudhibitiwa na baadhi ya watu.

Katika taarifa ya utafiti huo, Mwandishi kiongozi, Profesa Mshiriki katika Shule Kuu ya Feinberg ya Chuo  Kikuu cha Northwestern , Kristen Knutson amesema ikiwa watu wanataka kuwa na tabia ya kuamka mapema wanatakiwa kuzingatia muda wa kulala ili kujiepusha na hatari inayoweza kuwapata. Kukamilisha shughuli mapema ili kupata muda mzuri wa kupumzika, kuamka mapema na kupata jua la asubuhi  lenye vitamin D.

Continue Reading

Must Read

Copyright © 2018 FikraPevu.com