Connect with us

Biashara/Uchumi

Soko Kuu la Bukoba Mjini kubomolewa

Published

on

WAFANYABIASHARA wa soko kuu mjini Bukoba wamepewa muda wa miezi mitano kufanya maandalizi ya kuhama ikiwa kama kengele ya mwisho kabla ya soko halijabomolewa na kujengwa upya.

Kwa zaidi ya kipindi cha nusu karne soko hilo limeendelea kuwa kama lilivyo,  likishindwa kuhimili utoaji wa huduma zenye sifa ya kiwango cha wananchi wanaoishi ndani ya Manispaa kama ilivyo katika miji mingine.

soko-bukoba

Manispaa ya Bukoba imetoa ofa ya miezi mitano tangu Julai hadi Novemba na katika kipindi hicho wafanyabiashara hawatatozwa ushuru wala kodi yoyote ili wakusanye nguvu ya kuhama na kupisha ujenzi wa soko jipya.

Tangu kutangazwa kwa mpango huo, wafanyabiashara walionekana kutofautiana na hata malumbano yao kuwafumbua macho walioko nje ya soko baada ya kufichua siri nzito iliyofichika miaka mingi.

Kwamba ndani ya soko hilo kuna mfumo sugu wa ‘Nyarubanja’ambao uliwezesha kundi dogo kumiliki maeneo mengi ya biashara ambayo huyakodisha kwa gharama kubwa huku wakipeleka malipo kiduchu Manispaa.

Hivyo ujenzi wa soko jipya ilikuwa ni zaidi ya habari  mbaya kwa kundi hilo kwani ulikuwa unavunja mfumo wa Nyarubanja na badala yake kuwepo kwa utaratibu mpya ambao utakuwa wazi zaidi tofauti na sasa.

Mfumo huo unadaiwa kuasisiwa na Madiwani ambapo baadhi yao baada ya kuwa madarakani kwa muda mrefu walitumia nafasi hiyo kuhodhi maeneo mengi kwa kuwashawishi viongozi wa Manispaa.

Kwa muda mrefu utaratibu wa kupangisha maeneo ya biashara katika soko kuu la Bukoba ulitawaliwa na utata kutokana na maeneo mengi kumilkiwa na kundi dogo ambalo nalo hupangisha maeneo hayo kwa watu wengine.

sokoni-bukoba

Hata hivyo baadhi ya wafanyabiashara hao wameanza kuhamisha  shughuli zao na kutafuta maeneo mengine katika mitaa mbalimbali ikiwa ni dalili ya kukubali kuwa uboamoaji wa soko sasa haukwepeki.

Miezi miwili iliyopita maduka mapya yameibuka kwa kasi katika mitaa ya Uswahilini, Nyakanyasi, Kashai na kwenye vichochoro vya mji wa Bukoba na wengi wanatajwa kuwa wafanyabiashara wanaohama kutoka sokoni.

Hali hiyo pia imechangia kupanda kwa bei ya kukodisha vyumba vya biashara, ambapo katika mtaa wa Kashenye kodi imepanda na kuwa kati ya shilingi elfu thelathini na arobaini kwa mwezi tofauti na ilivyo kuwa kabla ya kuwepo kwa taarifa za kuvunja soko.

Kauli ya Kagasheki

Balozi Khamis Kagasheki ambaye ni Mbunge wa jimbo la Bukoba Mjini anasema ujenzi wa soko jipya haukwepeki na soko linalotumiwa na wafanyabiashara kwa sasa halikuwahi kubadilika tangu akiwa kijana mdogo.

Anasema haikubaliki wafanyabiashara kuendelea kufanyia shughuli zao katika soko kuu kuu ambalo halina miundombinu bora inayokwenda sambamba na wananchi wanaohitaji huduma za soko hilo kutoka ndani na nje ya mji.

Pia anashangazwa na baadhi ya wafanyabiashara wanapinga ujenzi wa soko jipya kwamba hiyo ni miongoni mwa ahadi zake kubwa alizozitoa wakati akiomba kura kwa wananchi katika uchaguzi mkuu uliopita.

“Wakati naomba kura nilihaidi ujenzi wa soko jipya, nakumbuka wananchi walishangilia na kupiga makofi, hili lililopo limechoka na limekuwepo tangu nikiwa kijana lazima tukubali mabadiliko ujenzi wa soko jipya haukwepeki”anasema Balozi Kagasheki

Mkuu wa Wilaya ya Bukoba Zipolla Pangani anasema mbio za kusaka maendeleo ya mji wa Bukoba lazima ziende sambamba na kubadili taswira ya mji kupitia utekelezaji wa miradi mbaimbali likiwemo soko kongwe la mji huo.

Anasema mji huo unatakiwa kushindana na miji mingine katika nyanja mbalimbali hasa kuboresha na kuwa na maeneo yanayovutia tunapoelekea shirikisho la Jumuiya ya Afrika Mashariki alilosema kasi yake ni mkubwa.

Anasema ni lazima wananchi wakubali mabadiliko chanya yanayoendana na mikakati inayotekelezeka na kuwa hakuna sababu ya kushindwa kujenga soko jipya wakati uwezo wa kufanya hivyo upo.

Mkuu huyo wa Wilaya anasisitiza kuwa ni bora kuwa na mtazamo wa kusonga mbele na hapa anaomba Rais Jakaya Kikwete asimhamishe katika mji huu kabla ya soko jipya halijajengwa na kukamilika.

Aidha, anaongeza kwa kusema kuwa Bukoba ni mji pekee unaopakana na nchi nyingi za Jumuiya ya Afika Mashariki na hautakiwi kuendelea kuwa hivi ulivyo kama wananchi wake wanataka kuingia katika ushindani wa biashara kimataifa.

Ujenzi miezi 18

Mkurugenzi wa Manispaa ya Bukoba Hamis Kaputa anasema baada ya soko kubomolewa wafanyabiashara hawatakaa nje ya soko kwa muda mrefu kwani ujenzi utachukua kipindi cha miezi kumi na nane tu.

Anasema miongoni mwa masharti atakayopewa mkandarasi baada ya tenda kutangazwa ni pamoja na uhakika wa kumaliza kazi hiyo kwa muda uliotajwa ili wafanyabiashara waweze kuendelea na shughuli zao kwa kuafuata utaratibu mpya utakaowekwa.

Kuhusu haki za wafanyabishara waliopo, Kaputa anasema wameanza kuhakiki majina ya wale waliopo na kuwa hao ndio watapewa kipaumbele cha kupangishwa baada ya ujenzi kukamilika na kuwa hakuna mfanyabishara yeyote aliyeko sokoni atakayepoteza haki yake.

Hata hivyo anasema wamelazimika kufanya uhakiki wa majina bila kujali kama mfanyabiashara ana mkataba ili hata wale waliopangishwa na watu wengine waweze kupewa maeneo yao ya biashara baada ya ujenzi kukamilika.

“Wote wana haki sawa na kila aliyeko sokoni atarudi, tunahakiki hata yule aliyepangishwa na mwingine ili naye baadaye awe mpangaji bila kulazimika kupitia mgongo wa mtu mwingine” anabainisha Kaputa

Mshangao wa Meya wa Manispaa hiyo Dokta Anatory Aman ni jinsi zoezi la uhakiki lilivyoibua kundi dogo la ‘Nyarubanja’ ambapo mmoja wa wapangaji mbaye pia anapangisha  ana maeneo zaidi ya kumi ya kufanyia biashara.

Anasema utaratibu mpya utakaotumika baada  ya ujenzi kukamilika utatoa nafasi kwa wafanyabiashara wengi kuwa na mikataba yao na kumiliki maeneo tofauti na sasa ambapo wananyonywa na wanaowapangisha.

Pamoja na kutokuwa tayari kuyari kutaja gharama halisi za mradi huo kwani hata utaratibu wa tenda haujatangazwa alisema soko jipya litakuwa na uwezo mkubwa  na kufanya kila aina ya biashara kuwa na nafasi yake.

Anasema miongoni mwa maandalizi yaliyofanyika ni kuhainisha maeneo mbadala watakapohamia wafanyabiashara kwa muda na tayari Manispaa imeandaa michoro kwa ajili ya kuboresha maeneo hayo.

Maeneo hayo ni pamoja na kuboresha masoko ya Nyakanyasi na Kashai, kiwanja cha Bukoba Sekondari kilichopo Mafumbo ambapo baadhi ya wafanyabiashara wengine watahamia  uwanja wa jengo la CCM kwa muda.

Anasema soko jipya litakuwa na maeneo ya uwekezaji na hivyo kuvutia wafanyabiashara wa aina mbalimbali kupitia shughuli ambazo zitaongeza pato la wananchi baada ya kuongezeka maeneo ya kufanyia biashara.

Dokta Aman anasema ni sera kandamizi na kuwaletea wananchi umasikini kufunga soko kila siku za Jumapili na sikukuu, ambazo baadhi ya wafanyabiashara haziwahusu na wangependa kuendelea na shughuli zao kwani wanaohitaji huduma hata siku hizo wapo.

Ni mwezi mmoja sasa tangu aondoe utaratibu huo uliodumu kwa miongo kadhaa katika soko hilo ambapo wafanyabiashara wanaonekana kufanya shughuli zao pamoja na upungufu wa wateja huku huduma nyingine zikiwa zimefungwa.

Hofo ya wafanyabiashara

Tangu Manispaa kutangaza dhamira ya kutekeleza mradi wa ujenzi wa soko jipya wafanyabiashara wengi walikubwa na hofu ya kutofahamu hatima yao kabla na baada ya ujenzi wa soko jipya kukamilika.

Pamoja na tofauti ndogo iliyopo miongoni mwao, idadi kubwa ya wafanyabiashara wanakubaliana na mpango wa ujenzi wa soko jipya kwani wamehaidiwa kupewa kipaumbele cha kupanga maeneo ya biashara  baada ya ujenzi kukamilika.

Mwenyekiti wa wafanyabiashara hao Habibu Mayoro anasema Manispaa inawashirikisha katika hatua mabli mbali ikiwemo zoezi la kuhakiki majina ya wafanyabiashara walioko sokoni na hawaoni sababu ya kupingana na mipango ya ujenzi wa soko jipya.

Hata hivyo hofu ya Geraldina John ambaye ni mfanyabiashara wa ndizi katika soko hilo anasema huenda wakapoteza wateja wa bidhaa hiyo kutokana na umbali wa maeneo watayotakiwa kuhamia.

Kwa upande wake Zainabu Marijani mpangaji katika banda namba tisa eneo la mitumba anasema yuko tayari kuhama ingawa anatoha tahadhari kwa Manispaa juu ya ukweli wa ahadi yake ya kuwapa kipaumbele cha kurudi kama wapangaji wapya.

Naye Rashid Ismail ambaye ni mfanyabishara wa nyama bucha namba tisa na kumi anataka kabla ya maeneo yao kuvunjwa lazima wakubaliane kwanza nani analipa fidia kwani wamefanya ukarabati mkubwa wa maeneo yao kwa gharama kubwa katika kipindi cha mwaka mmoja uliopita.

Anasema kimsingi kwa ukarabati uliofanyika bado wanaidai Manispaa gharama walizotumia kuboresha maeneo yao ya biashara na ni bora wakaelezwa kwanza hatima ya jambo hilo kabla ya ubomoaji kufanyika.

Naye Audax Mathias mtengeneza mihuri na fundi cherehani katika soko hilo anataka zoezi la kuhakiki majina ya wafanyabiashara walioko sokoni lifanyike kwa umakini ili kuepuka uandikaji wa majina hewa au wasiokuwa wafanyabiashara katika soko hilo.

Vyovyote iwavyo Bukoba inahitaji viongozi watakaodhubutu kuanzisha na kusimamia safari ya mabadiliko na kukabili changamoto mbele ya safari ambayo ni lazima yaanze sasa ikiwemo ujenzi wa soko jipya .

Phinias Bashaya-Mwandishi wa FikraPevu – Kagera

Continue Reading
3 Comments

3 Comments

  1. mwambungu

    24/10/2012 at 1:06 pm

    halmashauri itoe muongozo namna gani wafanya biashara wa soko hilo watarejeshwa katika soko hilo baada ya ujenzi wake kukamilika vinginevyo itakuwa ngumu sana kwa wao kurudi sokoni hapo baada ya ujenzi kukamilika.

  2. Matungwa,MJ

    29/10/2012 at 10:08 am

    Ndugu Mwambungu,hoja yako ni ya msingi sana,pale Bukoba kuwa ombwe kubwa la kiuongozi Wafanyabiashara wanyonge,watarudi soko kuu kwenda kuemea tu si kupata meza na kuendelea na maisha yao ya kufanya biashara kama walivyozoea.Namaanisha hawatakuwa na uwezo wa kulipia gharama mpya za kukodi vibanda.

  3. revocatus oswald

    04/05/2013 at 9:04 am

    napenda na vyo ona mabadiliko ya nakua sana mikoani serikali na jamii kwa ujumula tusikate tama tukazane tupinge atua na bukoba yetu ni nzuli na iwe mfano kwa wengine.

     

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Biashara/Uchumi

Wasafirishaji wa kahawa, chai waneemeka na ushuru wa forodha

Published

on

Wasafirishaji wa kahawa, chai, samaki na ngozi kutokana Tanzania  kufaidika na soko la Afrika Mashariki baada jumuiya hiyo kuanzisha  mfumo wa pamoja wa forodha mipakani unaolenga kuimarisha biashara.

Mfumo huo unalenga kupunguza urasimu na kuchelewa kwa mizigo kwenye mipaka  kunakotokana na ukaguzi wa bidhaa hizo kabla hazijaingia kwenye nchi nyingine. Mfumo huo pia utapunguza gharama za kuvusha bidhaa kwenye mipaka kwasababu wasafirishaji hawatakaguliwa kwenye kila mpaka.

Taarifa ya Kamati ya forodha ya Afrika Mashariki imesema mfumo wa pamoja wa forodha mipakani kwa bidhaa 5 ulianza Mei 10 mwaka huu, na kwa bidhaa zote utaanza rasmi June 1.

Kamati ya Forodha inatekeleza maelekezo ya Kikao cha 19 cha Afrika Mashariki kilichofanyika Februari. Kwa mujibu wa taarifa hiyo, hadi kufikia Disemba mwaka huu, mfumo huo utahusisha bidhaa zinazosafirishwa na meli na biashara zote zinazofanyika ndani ya mipaka ya jumuiya hiyo.

Tanzania kama zilivyo nchi zingine za Afrika Mashariki hazifanyi vizuri biashara ya mipakani ukilinganisha na vigezo vya kimataifa. Ripoti ya Benki ya Dunia ya Biashara 2018 inaeleza kuwa nchi za Afrika Mashariki zilipata alama za chini kwenye viashiria vya biashara ya mipakani.

Kwa mfano, Rwanda ilishika nafasi ya 87, ikufuatiwa na Kenya nafasi ya 106, Uganda (127), Burundi (164) na Tanzania (182) miongoni mwa nchi zote duniani.

Wataalamu wa biashara wanaeleza kuwa kuondoa vikwazo visivyo vya ushuru mipakani kutasaidia kupunguza gharama za kusafirisha bidhaa kati ya asilimia 12.5 na asilimia 17.

                               Malori yakisubiri kuvuka mpaka

Hata hivyo, hatua kubwa imepigwa ambapo bidhaa zinachukua siku 3 hadi 5 kutoka katika bandari za Mombasa na Dar es Salaam kuelekea Kampala, Kigali na Bujumbura. Mfumo huo pia umepunguza gharama za ziada kwa wasafirishaji ambazo walikuwa wanatozwa kwa malori yao kukaa muda mrefu bila kupakuliwa mizigo. Gharama za roli ambalo halijashusha mzigo ni Dola za Marekani kati ya 200 na 400.

Pamoja na changamoto za uchukuzi, wadau mbalimbali wamendelea kutafuta ufumbuzi wa kudumu wa kukuza biashara katika ukanda wa Afrika Mashaki na nchi nyingine ili kukuza kiwango cha uchumi na maendeleo kwa wananchi wa kawaida.

Kwa kutambua hilo, taasisi ya Alama ya Biashara Afrika Mashariki (TMEA) kwa kushirikiana na nchi za ulaya wameanzisha mfuko maalumu utakaosaidia kutatua changamoto mbalimbali za uchukuzi kwa kutumia utafiti na ugunduzi wa njia bora za kuimarisha sekta ya uchukuzi ili kukuza biashara barani Afrika.

Mfuko huo unajulikana kama Ufumbuzi katika Sekta ya uchukuzi na Usafirishaji (Logistic Innovation for Trade (LIFT) Fund) unalenga kuibua mbinu mbadala za kisayansi zitakazosaidia kutatua tatizo la usafiri wa mizigo ambalo limekuwa kikwazo cha kukua kwa biashara katika ukanda wa Afrika Mashariki.

“Tumepiga hatua kubwa katika kupunguza gharama za uchukuzi na usafiri katika ukanda huu kwa njia za ufumbuzi. Mfuko unatarajia kutafuta njia mbadala zitakazoinua ushindani wa biashara ambao utachangia mafanikio ya jumuiya ya Afrika Mashariki”. inaeleza ripoti ya mfuko huo.

Malengo ya mfuko ni kupunguza mda mwingi unaotumika kusafirisha bidhaa katika milango mikuu ya Afrika Mashariki na kuchangia katika malengo ya TMEA ambayo yanakusudia kupunguza mda wa usafiri katika milango mikuu ya usafirishaji kwa asilimia 15 ifikapo mwaka 2016.

Ripoti hiyo inaeleza kuwa ikiwa sekta ya uchukuzi na usafiri ya Afrika Mashariki haitapatiwa ufumbuzi wa kudumu mafanikio ya biashara katika nchi hizo hayatafanikiwa na kukua katika viwango vya kimataifa na kuchangia kukuza uchumi wa nchi mojamoja za ukanda huu ambazo zinakabiliwa na changamoto nyingi za umaskini.

Continue Reading

Biashara/Uchumi

Wasafiri kutoka China kuipata thamani sekta ya utalii Tanzania

Published

on

“Nafikiri kichocheo kikubwa cha uchumi wa Tanzania kitakuwa utalii,” hayo yalikuwa maneno ya Gavana Mstaafu, Prof Benno Ndulu wakati wa Mkutano wa mwaka wa taasisi ya utafiti wa uchumi na Jamii (ESRF) Mie 3 mwaka huu.

Kauli hiyo ilikuwa ni kuikumbusha serikali kuwa ikitumia vizuri fursa ya utalii inaweza kuwa nguzo muhimu kwa ukuaji wa uchumi wa nchi siku zijazo. Umuhimu huo unajitokeza katika sura tofauti ikizingatiwa kuwa Tanzania inaweza kunufaika na watalii kutoka China wanaopendelea zaidi kutalii katika nchi za Afrika.

Kwa mujibu wa Shirika la Utalii Duniani (UNWTO) wasafiri kutoka China wanaongoza kwa matumizi ya pesa na muda kwenye sekta ya utalii duniani ambapo mwaka 2017 pekee walitumia Dola za Marekani 260 bilioni. Matumizi hayo yanafanyika zaidi Afrika kutokana na urahisi wa upatikanaji wa visa, vivutio vingi vya kitamaduni na kihistoria.

Hali hiyo imeifanya Afrika kuwa kivutio kikubwa kwa watalii kutoka China. Utafiti wa hivi karibuni uliofanywa na Jukwaa la Usafiri duniani la Travelzoo umebaini kuwa bara la Afrika limekuwa chagua la kwanza la mapumziko ya watalii wa China kwa mwaka 2018 na kuzipiku Japan na Australia.

Watalii hao hutembelea zaidi nchi za Morocco,Tunisia, Afrika Kusini, Namibia, Madagascar na Tanzania. Mwaka huu, nchi jirani ya Kenya imezindua kampeni ya masoko kuifikia China ikitarajia kuwapata wageni 53,000 kutoka China ambao tayari walitembelea nchi hiyo mwaka uliopita.

Jambo la kuvutia katika nchi za Afrika ni kuanzishwa kwa visa zenye masharti rahisi kwa raia wa China. Kwa mujibu wa Kampuni ya usafiri ya ForwardKeys, baada ya Morocco na Tunisia kurahisisha upatikanaji wa visa, kumekuwa na ongezeko la asilimia 240 na 378%  wasafiri wa China walioingia katika nchi hizo.

Travelzoo wanaeleza kuwa bara la Afrika litaendelea kushuhudia ongezeko la watalii hasa kutoka China ambao wanavutiwa na mandhari nzuri na utamaduni.

Watalii kutoka China ni mafano mzuri wa jitihada za China kuchangia ukuaji wa uchumi wa Afrika. Afrika hasa Tanzania imekuwa mshirika muhimu wa maendeleo wa China hasa katika sekta za ujenzi, elimu, afya, miundombinu ambazo zimetengeneza ajira na kukuza ujuzi na teknolojia kwa wananchi.

                     Fukwe za Ngonga zilizopo kwenye ziwa Nyasa wilaya ya Kyela

Hata hivyo, China inatumia fursa hiyo kujiimarisha kijeshi katika nchi za Afrika ili kushindana na Marekani. China imekuwa ikiwachukua vijana wengi wa Afrika na kuwapa mafunzo ya program mbalimbali zinazolenga kuimarisha utamaduni wa China katika bara hilo.

Kitendo hicho kimeufanya utawala wa Donald Trump wa Marekani, kuongeza vikwazo kwa watalii kuingia nchini mwake akihofia kupoteza uungwaji wa mataifa ya Afrika.

Kulingana na shirika la biashara la Umoja wa Mataifa (2014) limeeleza kuwa utalii ni kichocheo kikubwa cha ukuaji wa uchumi, ikizingatiwa kuwa mwaka 2014 pekee ulichangia asilimia 8.5 ya pato la ndani la Afrika na kutengeneza asilimia 7.1 ya ajira zote.

Aliyewahi kuwa Waziri  Maliasili na Utalii, Prof. Jumanne Maghembe wakati akiwasilisha bajeti ya wizara hiyo mwaka 2017/2017 alisema sekta ya Utalii ni kichocheo cha ukuaji wa uchumi hasa katika sekta za kilimo, mawasiliano, miundombinu, usafirishaji, burudani na uzalishaji wa bidhaa na huduma kwa watalii.

“Aidha katika mwaka 2016/2017 watu laki tano waliajiriwa katika sekta ya Utalii na wengine milioni moja walijiajiri wenyewe katika sekta hiyo. Vilevile sekta ilichangia asilimia 17 ya Pato la Taifa na kulipatia Taifa asilimia 25 ya fedha za kigeni”, alinukuliwa  Prof. Maghembe.

 

Nini kifanyike kukuza utalii Tanzania

Baadhi ya tafiti zinakadiria mchango wa pato la taifa kupitia sekta ya utalii unaweza kuongezeka kwa asilimi sita tu ndani ya mwaka 2015-2025,iwapo tu serikali ya Tanzania itaweza kukabiliana na vikwazo ndani ya sekta hii kwa kupunguza utozaji wa ushuru usio na mpangilio kwa wawekezaji na kuthibiti watoza kodi wasio rasmi yaani vishoka ambapo kunaweza kuwa na ongezeko la zaidi ya asilimia 20.

Ili kuboresha sekta ya utalii nchini Tanzania elimu ya darasani na katika sekta hii ni muhimu  ili kuwa na kizazi kitakacho linda hifadhi ya utalii wa taifa.

Hata hivyo, uboreshaji wa miundombinu ya viwanja vya ndege ni muhimu ili kuongeza wigo wa watalii wa kimataifa kutembelea vivutio vilivyomo nchini.

Continue Reading

Biashara/Uchumi

Mgongano wa kisheria unavyokwamisha uwekezaji Afrika Mashariki

Published

on

Baada ya Tanzania na Kenya kufanya mabadiliko ya kisheria katika sekta ya madini, ripoti mpya ya utafiti imeeleza kuwa hatua hiyo ni kikwazo katika kuvutia uwekezaji katika nchi hizo za Afrika Mashariki.

Taasisi ya Fraser ya Canada katika utafiti wake wa Makampuni ya Madini 2017, imetaja sheria hizo kama wingu zito kwa kampuni za kigeni kutokana na nchi hizo mbili kushika nafasi ya mwisho katika uvutiaji wa wawekezaji.

Katika taarifa yake ya mwaka, Fraser imeiweka Kenya katika nafasi  ya pili kutoka mwisho duniani baada ya Guetemala na ya mwisho katika nchi za Afrika.

Kwa mujibu wa Fraser, taasisi inayoongoza kwa utafiti wa sera na mipango katika sekta binafsi, Tanzania iko miongoni mwa nchi za mwisho kwa kuvutia wawekezaji barani Afrika, na nafasi ya 78 katika ya nchi 91 zilizoshiriki utafiti huo duniani.

Tanzania imeshuka kutoka nafasi ya 59 kati ya nchi 104 mwaka 2016, kutokana na sheria mpya kuweka vikwazo kwa wawekezaji wa kigeni hasa katika utawala, kodi, usuluhishi na usalama.

“Mabadiliko ya kibunge nchini Tanzania, ambayo tayari yameanza kutendewa kazi yanapunguza nguvu ya mikataba na kuondoa nafasi ya usuluhishi wa kimataifa katika kutatua migogoro na serikali. Hili linaondoa uthabiti na kutengeneza mazingira magumu ya uwekezaji,” imeeleza ripoti hiyo.

Mwanahabari, Njiraini Muchira ambaye anafanya kazi na Jalida moja nchini Kenya alimuhoji, Mtendaji Mkuu wa Shirika la Madini la Kenya ambapo alikaririwa akisema, “Utafiti huo unawaambia watunga sera kwamba wawekezaji hawaichukulii Afrika Mashariki kama sehemeu nzuri ya uwekezaji, kwasababu kanuni siyo rafiki.”

Sheria za nchi hizo mbili zinataka mapato ya madini yachangie kiasi kisichopungua asilimia 10 kwenye pato la taifa (GDP) kutoka kiwango cha awali cha chini ya asilimia 1 kwa Kenya na 3.5% kwa Tanzania.

Taarifa kutoka Kenya zinaeleza kuwa, serikali imechapisha kanuni ambazo zinayataka makampuni ya kigeni kugawana hisa na serikali na kushiriki kwenye soko la hisa ili kukidhi matakwa ya sheria ya Madini ya mwaka 2016.

Kanuni hizo zinayataka makampuni ya kigeni kuorodhesha kiasi kisichopungua Dola za Marekani 100 milioni katika soko la hisa ili kuwawezesha wananchi wa Kenya kufaidika na sekta ya madini.

                          Sheria za nchi hizo mbili zinataka mapato ya madini yachangie kiasi kisichopungua asilimia 10 kwenye pato la taifa 

Hata hivyo, wawekezaji wamesema tayari wamelemewa na gharama kubwa za shughuli za utafiti, kutokuwepo kwa takwimu sahihi za madini, jambo linalowalazimisha kufanya utafiti wao binafsi. Pia ulipaji wa fidia kwa wamiliki wa ardhi na asilimia 1 ya faida yao ambayo wanatakiwa kuielekeza kwenye maendeleo ya jamii.

Tanzania ilifanya mabadiliko makubwa kwenye sheria za madini ambapo zinaiwezesha kujadili mikataba ya madini na makampuni ya wawekezaji juu ya kodi, kiasi na aina ya madini yanayosafirishwa nje ya nchi.

Sheria hiyo ya Rasilimali Asilia ya mwaka 2017 inakusudia kuongeza kodi za madini, kuzilazimisha kampuni kujadili mikataba kabla haijaanza kutumika, inaruhusu serikali kumiliki asilimia 50 ya hisa za makampuni ya madini, kuhakikisha kampuni hizo zinawekeza katika mshine za kuchakata mchanga wa madini nchini na kutengeneza ajira kwa wazawa.

Kutokana na mabadiliko hayo, baadhi ya kampuni zimesitisha mipango yake ya kuwekeza Tanzania.

Kampuni ya Uwekezaji ya Tremont ya Uingereza imesitisha tenda na kampuni ya Cradle Resources ya Australia huku Shanta Gold ikisitisha kuchukua tenda na kampuni ya Helio Resource Corp.

Mabadiliko hayo ya sheria, yameshuhudia baadhi ya kampuni ikiwemo ya Acacia kupunguza utendaji na inatathmini mikakati yake ya kuendelea na shughuli zake nchini.

“Mazingira mazuri ni yale yanashabihana na viwango vya dunia vya usimamizi wa mazingira, ushindani wa kodi, kutokuwepo kwa matishio ya kisiasa na utawala mzuri wa sekta ya madini,” imeeleza ripoti hiyo.

Fraser imeitaja Finland kama nchi inayoongoza kuvutia uwekezaji wa madini ambapo kwa Afrika, Ghana inashika nafasi ya kwanza na 22 duniani. Guetemala ni nchi ya mwisho kabisa kwa sera mbovu za kuvutia wawekezaji. Nchi zingine ni Kenya, Argentina, Msumbiji, Bolivia, Venezuela, Romania, China na Nicaragua.

Continue Reading

Must Read

Copyright © 2018 FikraPevu.com