Connect with us

Michezo/Burudani

Rushwa katika michezo, Wallah hakuna atakayepona!

Published

on

TAASISI ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (Takukuru) imeamua kukunjua makucha yake na kuyaelekeza kwenye sekta ya michezo nchini Tanzania ambapo tayari inawashtaki watu watano kwa tuhuma mbalimbali za rushwa, ufisadi na utakatishaji wa fedha.

Jamal Emil Malinzi (57), Rais wa Shirikisho la Soka Tanzania (TFF), Katibu Mkuu wake Celestine Joas Mwesigwa (46) na Mweka Hazina wa shirikisho hilo Nsiande Isawafo Mwanga (27) walifikishwa mahakamani Juni 29, 2017 mbele ya Hakimu Mkazi Wilbard Mashauri wa Mahakama ya Kisutu jijini Dar es Salaam wakikabiliwa na mashtaka 28 yakiwemo ya utakatishaji wa Dola za Marekani 375,418.

Jamal Malinzi akienda kupanda karandinga baada ya kesi yake na wenzake kuahirishwa.

Licha ya vigogo hao wa TFF, Takukuru pia iliwakamata na kuwafikisha mahakamani Rais wa klabu ya soka ya Simba, Evans Aveva na makamu wake Geoffrey Nyange ‘Kaburu’ kwa makosa ya kughushi na utakatishaji wa Dola 300,000 za Marekani.

Vigogo wote hao wa michezo nchini wanaendelea kubaki rumande kwa kunyimwa dhamana kwa kuwa kisheria makosa ya utakatishaji wa fedha hayana dhamana ambapo kesi Namba 213/2017 ya akina Malinzi itatajwa tena Julai 17, 2017.

Lakini pigo jingine likawapata akina Malinzi baada ya wakili wa kujitegemea, Jerome Msemwa, kujitoa kuwatetea kwa maelezo kwamba hakupata maelekezo sahihi kutoka kwa wateja wake hao.

Katika kesi hiyo, Malinzi anakabiliwa na mashtaka 28 huku wenzake wakikabiliwa na makosa yasiyozidi manne.

Kukamatwa kwa vigogo hao wa soka kwa makosa waliyoyatenda wakiwa kwenye nyadhifa zao kumeleta taswira kwamba, kwa sasa hakuna ambaye anaweza kusalimika kwenye michezo ikiwa anajihusisha na vitendo vya rushwa na ufisadi.

Sekta ya michezo, ambayo kwa miaka mingi ilikuwa ‘imesahauliwa’ na mamlaka za umma ikiwemo ulipaji wa kodi na ukaguzi wa hesabu, inaelezwa kwamba imegubikwa na vitendo vingi vya rushwa na ufisadi ambavyo sasa vinaweza kuibuliwa na Takukuru na wahusika kuchukuliwa hatua za kisheria, wakiwemo wachezaji na mashabiki.

Kupanga matokeo, kuhujumu wachezaji na timu ni mambo ambayo kwa miaka mingi yamekuwa yakilalamikiwa michezoni, hasa kandanda, hali ambayo ilielezwa kwamba ilikuwa ikidumaza michezo.

Tuhuma za akina Malinzi

Kwa muda mrefu kumekuwepo na tuhuma mbalimbali dhidi yao kuhusu matumizi mabaya ya fedha za TFF ambayo ni taasisi ya kitaifa na inasemekana Takukuru wamekuwa kwenye uchunguzi dhidi yao kwa muda sasa mpaka Juni 28, 2017 walipoamua kuwatiwa nguvuni.

Hivi karibuni gazeti la Nipashe liliandika mfululizo wa makala zilizokuwa zikielezea tuhuma za ufisadi zilielekezwa kwa Malinzi na viongozi wenzake wa TFF.

Katika Ripoti ya Ukaguzi wa fedha za udhamini wa Kampuni ya Bia Tanzania (TBL) kwa Taifa Stars iliyotolewa Oktoba 2, 2014, inaelezwa kuwa, mbali na mambo mengine, TBL iliamua kufanya ukaguzi huo ili kujiridhisha kama shirikisho hilo linazingatia makubaliano yaliyomo kwenye mkataba.

Ukaguzi huo ulifanywa na Mkaguzi Mkuu wa ndani wa TBL, Richard Magongo, kuwa kati ya Novemba 13, 2013 (siku 11 tangu uongozi wa sasa wa TFF uingie madarakani) na Februari 15, 2014, Dola za Marekani 315,577 (Sh. milioni 688.368) zilitumika bila ya nyaraka za kuthibitisha matumizi yake kinyume cha makubaliano ya mkataba wa pande hizo mbili.

Kati ya Novemba 11, 2013 na Machi 11, 2014, Dola za Marekani 381,248 (Sh. milioni 831.616) pia zilichotwa kwenye akaunti hiyo na kutumika kwa shughuli ambazo hazijaanishwa katika mkataba wa TBL na TFF, ripoti inabainisha.

Mchanganuo wa ripoti hiyo unaonesha kuwa, miongoni mwa waliotajwa kwenye ripoti hiyo kutumia fedha hiyo ni pamoja na Rais wa TFF, Jamal Malinzi, ambaye Desemba 24, 2013 alilipwa Dola za Marekani 159 kupitia vocha yenye namba 1075 zikiwa ni gharama za malazi hotelini (Hotel accommodation).

Ripoti inaonesha kuwa, siku hiyo hiyo (Desemba 24, 2013), Malinzi alilipwa na TFF Dola 10,000 kupitia vocha namba 1077 (Repayment to Jamal Malinzi/Marejesho ya fedha za Jamal Malinzi), kisha Februari 6, 2014 akalipwa Dola 15,934 (Loan Repayment to Jamal Malinzi/Marejesho ya mkopo kutoka kwa Jamal Malinzi) na baadaye kulipwa Dola 69,471 kupitia vocha namba 1098 na Dola 63,735 kupitia vocha namba 1401.

Wengine waliopewa fedha hiyo ya udhamini wa TBL kwa Taifa Stars ni aliyekuwa msaidizi wa Malinzi, Juma Matandika, Ali Ruvu na mwingine aliyetajwa kwa jina la S. Madadi ambao kwa pamoja walilipwa Dola 1,084 kupitia vocha namba 828 Februari 6, 2014.

Ripoti pia inabainisha malipo ya Dola 3,500 Januari 16, 2014 kwa ajili ya ziara ya Katibu Mkuu na Mkurugenzi wa Ufundi wa TFF jijini Nairobi.

Pia zimo Dola 4,630 zilizochotwa Desemba 24, 2013 kugharamia mtihani wa utimamu wa mwili kwa waamuzi (Cooper test for referees), Dola 4,120 zilizotolewa siku hiyo hiyo kwa ajili ya Ally Mayay na Ayubu Nyenzi kufanya ziara Uganda na Dola 1,638 ambazo zilitolewa siku hiyo hiyo zikiwa fidia ya malipo ya deni la TFF kulipia ziara ya uongozi wa shirikisho mkoani Mwanza.

Dola 4,023 zilitolewa Desemba 24, 2013 kwa ajili ya posho ya sikukuu za Krismasi na Mwaka Mpya kwa wafanyakazi wa TFF na Dola 30,000 zilitumika kwa semina elekezi kwa makocha iliyofanyika Lushoto (coach retreat at Lushoto), ripoti inasema.

Aidha, Dola 2,829 zilitumika kutoa rambirambi na misaada, Dola 3,298 zikakopeshwa kwa Chama cha Soka Mbeya huku Dola 989 zikitolewa kwa Chama cha Soka Mkoa wa Mtwara zikiwa ni msaada.

Katika ripoti hiyo, inaelezwa kuwa, Dola 90,000 zilitumika kulipia fidia ya kuvunjwa kwa mkataba wa aliyekuwa kocha wa Taifa Stars, Kim Poulsen na Dola 34,177 zikatumika kununua magari mawili aina ya Toyota Hiace.

Ripoti inaeleza kuwa, kulikuwa na mawasiliano rasmi kati ya maofisa wa TFF na TBL kabla ya kufanya malipo kwa Poulsen na ununuzi wa magari hayo.

Mashtaka yanayowakabili

Juni 29, 2017 Malinzi na wenzake walisomewa mashtaka 28 huku yakiwemo ya kughushi na utakatishaji wa Dola za Marekani 375,418.

Kati ya mashtaka hayo, Malinzi pekee anakabiliwa na mashitaka 22 ya kughushi risiti mbalimbali zinazoonesha kuwa aliikopesha TFF fedha kwa nyakati tofauti, mashtaka mengine yanawahusu Celestine na Nsinde huku shtaka moja likiwahusu wote.

Wakili Mwandamizi wa Serikali, Nassoro Katuga kwa kusaidiana na Wakili wa Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (Takukuru) Leornad Swai akisoma hati ya mashtaka, aliieleza mahakama kuwa, kwa nyakati tofauti washtakiwa hao walitenda makosa hayo ndani ya Jiji la Dar es Salaam.

* Shtaka la 1: Washtakiwa Jamal na Mwesigwa Juni 5, 2016 Dar es Salaam kwa nia ya kudanganya walighushi nyaraka zinazoitwa “Executive Committee Resolution” za Juni 5, 2016 wakionesha Kamati Tendaji ya TFF imebadili mtia saini wa akaunti ya benki ya TFF kutoka kwa Edgar Leonard Masoud kwenda kwa Nsiande Isawafo Mwanga wakati wakijua si kweli.

* Shtaka la 2: Septemba Mosi, 2016 katika Benki ya Stanbic tawi la Kinondoni, Mwesigwa aliwasilisha nyaraka ya kughushi.

* Shtaka la 3: Desemba 17, 2013 huko TFF, Jamal Malinzi alighushi risiti namba 308 ya Novemba 6, 2013 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 9,300 (Shs. 19 milioni) wakati akijua si kweli.

* Shtaka la 4: Malinzi anadaiwa kuwa Desemba 17, 2013 katika ofisi hiyo ya TFF, alighushi risiti namba 322 ya Desemba 17, 2013 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 10,000 (Shs. 20 milioni) wakati si kweli.

* Shtaka la 5: Malinzi anadaiwa kuwa Desemba 17, 2013 katika ofisi ya TFF alighushi risiti namba 323 ya Desemba 17, 2013 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 18,000 (Shs. 37 milioni).

* Shtaka la 6: Desemba 17, 2013, Malinzi kwenye ofisi hiyo ya TFF alighushi risiti namba 324 ya Desemba 17, 2013 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 5,000 (Shs. 10 milioni).

* Shtaka la 7: Malinzi anadaiwa kuwa Desemba 17, 2013 katika ofisi ya TFF alighushi risiti namba 325 ya Desemba 17, 2013 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 1,032(Shs. 2 milioni) wakati akijua si kweli.

* Shtaka la 8: Machi 26, 2014 katika ofisi ya TFF, Malinzi alighushi risiti namba 1956 ya Machi 26, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 40,000 (Shs. 84 milioni) wakati akijua si kweli.

* Shtaka la 9: Machi 13, 2014 katika ofisi ya TFF, Malinzi alighushi risiti namba 1957 ya Machi 13, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 5,000 (Shs. 10 milioni).

* Shtaka la 10: Mei 13, 2014 katika ofisi ya TFF, Malinzi alighushi risiti namba 1624 ya Mei 13, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 40,000 (Shs. 84 milioni).

* Shtaka la 11: Mei 16, 2014 katika ofisi ya TFF, Malinzi alighushi risiti namba 1634 ya Mei 16, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 10,000 (Shs. 20 milioni).

* Shtaka la 12: Malinzi anadaiwa kuwa Julai 11, 2014 katika ofisi hiyo ya TFF alighushi risiti namba 1860 ya Julai 11, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 15,000 (Shs. 30 milioni).

* Shtaka la 13: Malinzi anadaiwa kuwa Julai 11, 2014 katika ofisi hiyo ya TFF alighushi risiti namba 1861 ya Julai 11, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 3,000 (Shs. 6 milioni).

* Shtaka la 14: Julai 15, 2014 katika ofisi hiyo ya TFF, Malinzi alighushi risiti namba 1863 ya Julai 15, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 14,000 (Shs. 28 milioni).

* Shtaka la 15: Julai 15, 2014, Malinzi katika ofisi ya TFF alighushi risiti namba 1866 ya Julai 15, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 4,000 (Shs. 8 milioni).

* Shtaka la 16: Malinzi anadaiwa kuwa Julai 25, 2014 kwenye ofisi ya TFF alighushi risiti namba 1876 ya Julai 25, 2014 akionesha TFF imeikopesha TFF Dola za Marekani 1,000(Shs. 2 milioni).

* Shtaka la 17: Agosti 19, 2014 huko TFF, Malinzi alighushi risiti namba 1890 ya Agosti 19, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 5,000 (Shs. 10 milioni).

* Shtaka la 18: Oktoba 11, 2014 kwenye ofisi hizo za TFF, Malinzi alighushi risiti namba 1568 ya Oktoba 11, 2014 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 1,200 (Shs. 2.4 milioni) wakati akijua si kweli.

* Shtaka la 19: Malinzi anadaiwa kuwa Agosti 17, 2015 kwenye ofisi hiyo ya TFF alikula njama ya kughushi risiti namba 1511 ya Agosti 17, 2015 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 5,000 (Shs. 10 milioni).

* Shtaka la 20: Julai 22, 2015 kwenye ofisi za TFF, Malinzi alighushi risiti namba 2981 ya Julai 22, 2015 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 2,000 (Shs. 4 milioni).

* Shtaka la 21: Mei 9, 2016 kwenye ofisi ya TFF, Malinzi alighushi risiti namba 832 ya Mei 9, 2016 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 7,000 (Shs. 14 milioni) wakati akijua si kweli.

* Shtaka la 22: Juni 16, 2016 katika ofisi ya TFF iliyopo Ilala Dar es Salaam, Malinzi alighushi risiti namba 931 ya Juni 16, 2016 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 10,000 (Shs. 20 milioni).

* Shtaka la 23: Malinzi Agosti 2, 2016 katika ofisi ya TFF alighushi risiti namb 947 ya Agosti 2, 2016 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 1,000 (Shs. 2 milioni).

* Shtaka la 24: Septemba 19, 2016 katika ofisi ya TFF, Malinzi alighushi risiti namba 1029 ya Septemba 19, 2016 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 1,000 (Shs. 2 milioni).

* Shtaka la 25: Septemba 22, 2016 katika ofisi ya TFF, Malinzi alikula njama ya kughushi risiti namba 1071 ya Septemba 22, 2016 akionesha ameikopesha TFF Dola za Marekani 15,000 (Shs. 30 milioni).

* Shtaka la 26: Kati ya Septemba Mosi na Oktoba 19, 2016 washtakiwa Malinzi, Mwesigwa na Nsiande kwa pamoja na kwa kushirikiana walitakatisha fedha kiasi cha Dola za Marekani 375,418 huku wakijua fedha hizo ni zao la kughushi.

* Shtaka la 27: Malinzi na Mwesigwa wanadaiwa kuwa katika kipindi hicho cha Septemba Mosi na Oktoba 19, 2016 katika Benki ya Stanbic Tawi la Kati la Kinondoni walijipatia Dola za Marekani 375,418 wakati wakijua fedha hizo zimetokana na kughushi.

* Shtaka la 28: Nsiande Mwanga anadaiwa kuwa kati ya Septemba Mosi na Oktoba 19, 2016 katika ofisi ya TFF alimsaidia Malinzi na Mwesigwa kujipatia Dola za Marekani 375,418 kutoka Benki ya Stanbic huku akijua upatikanaji wake umetokana na kughushi.

Rais wa Simba na makamu wake

Rais wa klabu ya Simba, Evans Aveva, na makamu wake Geofrey Nyange ‘Kaburu’ nao wako rumande hadi Julai 13, 2017 kesi yao ya utakatishaji wa Dola za Marekani 300,000 (Shs. 620 milioni) itakapotajwa tena.

Viongozi hao walifikishwa mahakamani kwa mara ya kwanza Juni 29, 2017 mbele ya Hakimu Mkazi Mkuu, Victoria Nongwa, wa Mahakama ya Kisutu wakikabiliwa na mashtaka matano yakiwemo kughushi, kuwasilisha nyaraka ya uongo na kutakatisha Dola za Marekani 300,000 (Sh620 milioni).

Wakili Mwandamizi wa Serikali, Christopher Msigwa, aliwasomea hati ya mashtaka yanayowakabili washtakiwa hao mbele ya Hakimu Mkazi Mkuu, Victoria Nongwa.

* Shtaka la 1: Machi 15, 2016 Dar es Salaam washtakiwa hao walikula njama ya kughushi fomu ya maombi ya kuhamisha fedha wakionesha Klabu ya Simba inalipa mkopo wa Dola za Marekani 300,000 kwa Evans Aveva wakati si kweli.

* Shtaka la 2: Machi 15, 2016 katika Benki ya CRDB tawi la Azikiwe Ilala Aveva akijua alitoa nyaraka za uongo ambayo ni fomu ya maombi ya kuhamisha fedha.

* Shtaka la 3: Aveva na Kaburu wanadaiwa kuwa kati ya Machi 15 na Juni 29, 2016 jijini Dar es Salaam kwa pamoja walikula njama ya kutakatisha fedha kwa kupata Dola za Marekani 300,000 wakati wakijua ni zao la uhalifu.

* Shtaka la 4: Aveva anadaiwa kuwa Machi 15, 2016 katika Benki ya Barclays Mikocheni, alijipatia Dola za Marekani 300,000 akijua zimetokana na kughushi.

* Shtaka la 5: Mshtakiwa Kaburu anadaiwa kuwa Machi 15, 2016 katika Benki ya Barclays tawi la Mikocheni alimsaidia Aveva kujipatia Dola za Marekani 300,000 wakati akijua zimetokana na kughushi.

Hawa si wa kwanza

Hii siyo mara ya kwanza kwa Takukuru kuwafikisha mahakamani wanamichezo kwa vitendo vya rushwa, kwani aliyewahi kuwa Katibu Mkuu wa Chama cha Soka Tanzania (FAT – sasa TFF), Ismail Aden Rage, aliwahi kuhukumiwa kifungo cha miaka mitatu jela kwa mwaka 2005 kwa kosa la kuiba mipira 50 na Shs. 3 milioni mali ya chama hicho.

Hata hivyo, Rage alitolewa katika Gereza la Segerea kwa msamaha wa Rais (mstaafu) Benjamin Mkapa mwishoni mwa mwaka huo akiwa tayari ameshatumikia kifungo kwa miezi mitatu.

Lakini Rage alikuwa ameshakata rufaa kupinga hukumu iliyomtupa jela na baada ya kupata msamaha wa rais aliamua kuendeleza kesi hiyo kwa lengo la kujisafisha ambapo Machi 27, 2008 Mahakama ya Rufaa ikamfutia hukumu.

Majaji wa Mahakama ya Rufaa, Damian Lubuva, John Mrosso na Salim Mbarouk walibaini kuwa hakukuwa na ushahidi ulioonyesha kuwa Rage aliiba mipira 50 kati ya 600 ambayo alituhumiwa kuwa aliipokea Uwanja wa Ndege wa Dar es Salaam.

Rage alikuwa anadaiwa kufanya kosa hilo kati ya Februari na Machi 1999. Kesi hiyo ilifunguliwa baada ya Bunge la Jamhuri ya Muungano kuunda tume ya kuchunguza tuhuma za ubadhirifu wa zaidi ya Shs. 600 milioni za FAT.

Tume hiyo ilibaini baadaye kuwa ni kiasi cha Sh milioni 160 ndizo zilizokuwa zinaonekana kufujwa na kuwasilisha ripoti kwa mkurugenzi wa taasisi ya kuchunguza makosa ya jinai, DCI, ambayo ilibaini kuwa kiasi cha Sh milioni 40, ikiwa ni fedha na mali za FAT, ndizo zilizoibwa na kuiagiza polisi kufungua mashtaka.

Mbali na Rage, washtakiwa wengine kwenye kesi hiyo walikuwa mwenyekiti wa zamani wa chama hicho, Muhidin Ndolanga, mhasibu Yonaza Seleki na mfanyabiashara, Specioza Lugazia.

Takukuru pia iliwahi kumfikisha mahakamani mchezaji wa zamani wa Simba, Ulimboka Mwakingwe, mwaka 2011 kwa madai kwamba alitaka kumhonga kipa wa Mtibwa Sugar, Shaaban Kado, ili timu ya Simba ishinde mechi baina yao ambayo ilichezwa kwenye Uwanja wa Jamhuri mjini Morogoro.

Huu ni mwanzo wa utungu, na kwa kadiri hali ilivyo, ni vyema Takukuru ikaongeza kasi kuchunguza vitendo vya rushwa na ufisadi kwenye michezo ambavyo vinaifanya Tanzania ishindwe kufanya vyema kimataifa.

 

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Afya

MAZOEZI: Kutembea au kukimbia? Wataalamu watoa neno

Published

on

Watu wanaofanya mazoezi ya kukimbia na kutembea wana mambo mengi yanayofanana. Wote wanatumia njia mbalimbali kufikia malengo ya kuimarisha afya ya mwili.

Changamoto inajitokeza ni kwenye faida na hasara za mazoezi ya kukimbia au kutembea ambapo kila kundi lina hoja zake ambazo zinatofautiana na kundi lingine. Wakimbiaji wanafikiri kukimbia kunachoma mafuta haraka, kuongeza mzunguko wa damu na kumaliza haraka mazoezi. Watembeaji wanasema athari za viungo vya mwili ni ndogo, mapigo ya moyo huenda vizuri.   

Njia ya kuondoa utata kwa makundi yote mawili ni kuwaruhusu wataalamu wa mazoezi kushauri faida na watu gani ambao wanastahili kukimbia au kutembea kulingana na afya ya mtu.

 

Mazoezi ya Kutembea

Kutembea kunaepusha madhara mbalimbali ikiwemo majeraha ya magoti, kiuno na nyonga. Kukimbia kunatumia nguvu nyingi za kukanyaga ardhi na kusababisha msuguano kwenye mifupa na muunganiko wa mifupa kuliko mazoezi ya kutembea.

Pia kuna muunganiko thabiti wa akili na mwili wakati wa kukimbia. Hata hivyo, kukimbia na kutembea kunaimarisha afya ya akili lakini kutembea kuna faida kubwa zaidi. Stephanie Powers, Mkufunzi wa Afya ya akili na mwandishi ya kitabu cha Thyroid First Aid Kit, anashauri watu watembee haraka na kurusha mikono ili kufaidika zaidi.

                            Mazoezi ya kutembea

 

Mazoezi ya Kukimbia

Haina mjadala kuwa kukimbia kunachoma zaidi mafuta ya mwili kuliko kutembea. Daktari Patrick Suarez, Mtaalamu wa afya ya Mifupa ameliambia Jalida la POPSUGAR kuwa mafuta ya mwili yanachomwa mara mbili zaidi kwa wakimbiaji kuliko watembeaji kwasababu kiwango cha mapigo ya moyo huongezeka maradufu.

Ikiwa lengo lako ni kupunguza uzito wa mwili basi kukimbia ni njia rahisi kuliko kutembea ambayo hutumia muda mrefu kuchoma mafuta.

Sio tu wakimbiaji wanachoma mafuta mengi, lakini kukimbia kunatengeneza homoni ya peptide YY, ambayo inawasaidia kutumia mafuta kidogo baada ya mazoezi. Kulingana na utafiti uliofanywa na Chama cha Fiziolojia cha Marekani (2008) unaeleza kuwa kukimbia kunazuia mafuta kutumika kwa wingi mwilini.

                        Mazoezi ya kukimbia

 

UAMUZI

Ikiwa unafanya mazoezi ya kutembea au kukimbia unaweza kuendelea nayo ili kupata faida zilizoainishwa hapo juu. Kulingana na Jo-Ann Houston, Mkuu wa Mafunzo wa kampuni ya GYMGUYZ anasema jambo la muhimu ni kutambua na kufurahia faida za muda mfupi na muda mrefu za kila zoezi unalofanya.

Ikiwa ndio unaanza kukimbia au kutembea, chagua zoezi ambalo litakufanya ujisikie vizuri kulingana na mwili wako na malengo unayotaka kuyapata. Jaribu kukimbia na kutembea ili kufanya uchaguzi sahihi wa aina ya mazoezi yanayokufaa. Muhimu chagua zoezi ambalo utadumu nalo muda mrefu.

Continue Reading

Afya

Je ni sawa kufanya mazoezi kabla ya kula?

Published

on

Mazoezi ni sehemu muhimu ya kuufanya mwili kuwa imara na wenye afya, lakini kumekuwa na mijadala mbalimbali juu ya kufanya mazoezi ukiwa na njaa au tayari umekula chakula.

Baadhi ya wataalamu wa afya ya binadamu wanasema kufanya mazoezi kabla ya kula kunamuweka mtu katika hatari ya kupoteza fahamu kwasababu sukari inakuwa imepungua katika mzunguko wa damu.

Jarida la TIME la afya lilimuhoji Prof. Douglas Paddon-Jones ambaye ni Mtafiti wa Sayansi ya Misuli ya Mwili ambapo alisema;

“Ukiwa umechoka au una hofu huwezi kufanya kazi vizuri tofauti na kama utakuwa umekula chochote. Ukila chakula cha kutosha kitakusaidia kufanya kazi zako kwa ufanisi huku ukiwa na nguvu zaidi”

Inashauriwa kwa watu wazima walio na umri zaidi ya miaka 55 kula kabla ya kufanya mazoezi hasa wakati wa asubuhi ambapo mtu anakuwa ametoka usingizini.

“Usiku mzima miili yetu hujiweka sawa ili kutuwezesha kuishi na kitendo hicho husababisha kiwango cha sukari kilichopo kwenye damu kupungua” anasema Prof. Nancy Rodriguez wa Sayansi ya Lishe katika Chuo Cha Connecticut.

Anafafanua kuwa kufanya mazoezi asubuhi kabla ya kula husababisha mwili kufanya kazi katika hali ya kuchoka na inaweza kusababisha kupungua kwa misuli.

Wataalamu hao wanasema ikiwa lengo la mazoezi ni kupunguza uzito, kufanya mazoezi kabla ya kula inaweza kuwa njia sahihi lakini tafiti zinahitajika zaidi katika eneo hili.

Mazoezi kabla ya kula

“Kuna baadhi ya tafiti zinakubaliana na hoja ya kufanya mazoezi ukiwa na njaa kwasababu husaidia kuchoma mafuta kuliko ukiwa umeshiba” Prof. Paddon-Jones anaeleza katika jarida la TIME.

Utafiti uliofanywa na Shirika la Obesity Society mwaka 2013 unaonyesha kuwa watu 64 ambao walikuwa na uzito uliopitiliza walianzishiwa program maalum ya kufunga kwa siku kadhaa na kula asilimia 25 tu ya chakula wanachokula kila siku. Waliposhiriki zoezi hilo matokeo yalionyesha kupungua kwa uzito bila ya kufanya mazoezi na kuzingatia mlo kamili.

Hata hivyo, hakuna jibu la moja kwa moja. Baadhi ya tafiti zimeshindwa kuthibitisha faida za kupunguza uzito kwa kufunga ikilinganishwa na kula chakula cha asili. Watafiti wengine wanapendekeza kuwa kutokunywa chai asubuhi ni hatari kwa afya.

Waatalamu wanashauri kuwa ikiwa mtu anataka kufanya mazoezi akiwa amefunga ni muhimu kumuona Daktari ili achunguze afya yake na kutoa mapendekezo yake. Na hili litategemea mlo anaopata mtu kila siku.

Watu wazima walio na umri zaidi ya miaka 50 wanapaswa kuwa makini katika kufanya mazoezi wakiwa wamefunga. “ Kadiri mtu anapokuwa na  umri mkubwa protini katika mwili huongezeka, na anahitaji mazoezi ya kila siku ili iweze kutumika vizuri” anasema Shivani Sahni, Mkurugenzi wa Programu ya Lishe katika Chuo Cha Harvard Marekani.

“Nafikiri kuna haja ya kulitaza kwa kina suala hili kabla ya kukubali kuwa kufanya mazoezi ukiwa umefunga ni sawa kwa aina fulani ya watu”.

Watu ambao sio wakiambiaji wa mbio ndefu, wanashauriwa kula chakula kabla ya mazoezi ili kuusaidia mwili kuchoma mafuta. Prof. Rodriguez anapendekeza kula chakula chenye protini na wanga muda mfupi kabla ya kula, “ Kula kipande cha ndizi mbivu, karanga na yai lililochemshwa”. Anasema mtu asile chakula kingi bali kidogo ili kuamsha nguvu za mwili kwa ajili ya mazoezi.

Baada ya mazoezi kunywa maji kiasi na subiri dakika 60 mpaka 90 kabla ya kula chakula ili kuandaa mfumo wa mmeng’enyo kupokea chakula.

Kumbuka wakati wote kumuoana daktari ili akushauri njia sahihi unayoweza kutumia kufanya mazoezi ili kuepuka matatizo ya kiafya yanayoweza kujitokeza.

 

 

 

 

Continue Reading

Afya

Kufanya mazoezi kupita kawaida ni hatari kwa afya yako

Published

on

Kuishi muda mrefu ni matamanio ya kila binadamu, kwa sababu kila aliyezaliwa ana kusudi la kutimiza kabla ya kuondoka duniani.

 Mazoezi ya mwili na ulaji wa chakula bora yanatajwa kuwa sehemu muhimu ya kumfanya mtu kuishi muda mrefu kwa sababu  huufanya mwili kuwa na mzunguko mzuri wa damu, mapigo ya moyo kwenda yanavyotakiwa na kuimarisha misuli ili kuwa na msawazo sawa wa viungo vyote.

Lakini baadhi ya mazoezi yakifanyika isivyotakiwa huweza kupunguza umri wa kuishi wa mtu. Mfano kukimbia kupita kawaida (extreme running) kunaweza kupunguza siku za kuishi pasipo muhusika kujua.

Tafiti mbalimbali zinabainisha kuwa ikiwa mtu atakimbia kwa mpangilio mzuri wa masaa 2 hadi 3 kwa wiki na dakika 15-30 kwa siku anajihakikishia kuishi muda mrefu ikilinganishwa na mtu anayefanya hivyo bila kuwa na mpangilio mzuri wa ukimbiaji wake.

Hata hivyo,  inaelezwa kuwa watu ambao hawafanyi mazoezi ya kukimbia na wanaokimbia kupita kawaida kwa kiasi kikubwa wana maisha mafupi ikilinganishwa na wale wanaokimbia kawaida. Lakini baadhi ya Waatalamu wa mazoezi wanapingana na tafiti hizo kwa kusema kuwa hakuna mahusiano ya moja kwa moja katika ya kukimbia na umri wa kuishi.

Wakimbiaji wa mbio ndefu

Jarida la TIME ambalo ni mahusu kwa masuala ya afya katika makala yake ya hivi karibuni linaeleza kuwa kupata mazoezi ya kawaida inasaidia kuimarisha mwili na kuwa na afya bora. Lakini mazoezi yaliyopitiliza kiwango kinachohitajika ni hatari kwa afya.

Jarida hilo lilimuhoji Mtafiti Dkt. James O’Keefe, Daktari wa Moyo katika hospitali ya Mtakatifu Luka iliyopo jiji la Kansas Marekani ambapo alisema mazoezi kama zilivyo dawa nyingine zikitumiwa zaidi ya inavyopendekezwa na daktari zinaweza kuleta madhara katika mwili.

“ Mazoezi yana faida kama zilivyo dawa” alisema. “ lakini lazima yafanyike kwa kiwango kinachostahili, zaidi ya hapo madhara yanaweza kutokea na kuleta matatizo kwa afya na hata kupunguza umri wa kuishi”.

Dkt. O’Keefe alipitia tafiti za watu ambao walifunzwa na kushiriki katika mbio ndefu na mashindano ya baiskeli kwa kiwango kinachostahili ambapo alibaini kuwa watu walioshiriki mbio hizo walipata faida nyingi za kiafya, na walitarajiwa kuishi miaka saba zaidi kuliko watu ambao hawafanyi mazoezi kabisa.

Anasema wakimbiaji wa mbio ndefu ambao walikimbia kupita kawaida walipata madhara fulani ya kiafya ambayo yalitokana na sumu iliyotengenezwa katika mwili na hivyo kupunguza umri wa kuishi.  

 Tafiti zinaonyesha kuwa wakati mtu anashiriki mbio ndefu mapigo ya moyo huenda kasi na ikiwa atakimbia kwa kasi sana, moyo unaweza kudhurika kwa sababu unafanya kazi kupita kawaida.  

 “Ukiwa umekaa, mapigo ya moyo wako yanasukuma damu mara 5 kwa dakika moja, lakini ukikimbia kwenye ngazi za ghorofa ili kujiweka sawa, moyo utasukuma damu mara 35 au 40 kwa dakika,” anasema Dkt. O’Keefe.

“ikiwa utakimbia maili 26 bila kupumzika unaufanyisha moyo kazi kupita kawaida. Moyo utasukuma damu mara 25 kila dakika na kuifanya misuli kukakamaa na kusababisha baadhi ya seli za misuli ya moyo kufa”

 Hali hiyo huufanya moyo kutanuka ili kuendana na mabadiliko ya mzunguko wa damu na mtu anaweza kupata matatizo ya moyo ikiwemo moyo kushindwa kusukuma damu na hatimaye kifo.

 Mtazamo wa Dkt. Martin Matsumura ambaye ni Mkurugenzi wa Taasisi ya Utafiti wa Magonjwa ya Moyo ya Lehigh Valley Health Network ya Marekani anasema wakati mwingine tafiti zinachanganya watu kwa sababu hazitoi majibu ya moja kwa moja.

Njia sahihi ya kukubaliana na kutokukubaliana na tafiti ambazo zinahusu mazoezi ya kukimbia ni kufanya mazoezi kwa maelekezo ya daktari ili kujiweka katika upande ulio salama. Hata hivyo, tunatakiwa kujifunza kufanya jambo lolote kwa kiasi.

 

 

 

Continue Reading

Muhimu Kusoma

Copyright © 2018 FikraPevu.com