Connect with us

Afya

Morogoro: Dawa hazitoshi, miundombinu ya afya mibovu

Published

on

UKOSEFU wa zahanati na vituo vya afya katika maeneo ya pembezoni nchini Tanzania unachangia wananchi wengi kukosa huduma za afya kwa wakati.

Uchunguzi ulifanywa na FikraPevu umebaini kuwa hata pale penye miundombinu, huduma za afya zimekuwa hazipatikani katika maeneo salama kwa mujibu wa taratibu.

Kadhia hiyo ya ukosefu wa vituo vya huduma za afya haijawaacha nyuma wakazi zaidi ya 8,000 katika Kata ya Mindu iliyopo Manispaa ya Morogoro.

Uchunguzi wa FikraPevu umeonyesha kuwa, wakazi hao wamekuwa wakipata  huduma ya kliniki kwa mama na watoto chini ya mti, kutokana na kukosa jengo la zahanati.

Wasemavyo wananchi

Mkazi wa Kata ya Mindu, Maliki Malupu, ameiambia FikraPevu kwamba, ukosefu wa huduma bora za afya katika vituo vya afya wakati wote, ni miongoni mwa changamoto zinazoikabili Manispaa hiyo.

Anasema kukosekana kwa  huduma ya vipimo na utoaji wa huduma katika vituo hivyo hasa siku za Jumamosi na Jumapili pamoja na sikukuu, kunachangia kuwepo kwa msongamano wa wagonjwa siku za kazi.

Ameiambia FikraPevu kwamba, uhaba wa vituo vya afya vya kukidhi mahitaji ya wananchi unasababisha watu wengi kukosa huduma kwa wakati, hivyo kulazimika kutafuta huduma hizo katika hospitali binafsi ambako hutumia gharama kubwa.

“Nikitibiwa katika hospitali binafsi natumia kiasi cha Shs. 25,000 hadi 40,000, inategemea naumwa ugonjwa gani, lakini ikiwa kwenye zahanati ya umma, gharama inakuwa chini na ni nafuu kwa wananchi wengi,” anasema.

Bwende Waziri, mkazi wa Kata hiyo ya Mindu, anasema ahadi zinatolewa wakati wa kampeni za uchaguzi zingekuwa zinatekelezwa, huduma za kijamii nchini zingekuwa kuboreshwa.

Kinyume cha matarajio ya wananchi wengi, Waziri anasema uchaguzi ukishapita tu, kila kitu husaulika.

“Ufike wakati sasa wote wanaotoa ahadi hewa wawe wanachukuliwa hatua kwa ulaghai,” Waziri ameiambia FikraPevu.

Akitoa mfano, anasema maboresho katika huduma za afya yamekuwa yakizungumzwa na viongozi mbalimbali wa serikali, lakini utekelezaji wake unafanywa taratibu, na wakati mwingine kutotekelezwa kabisa.

Kauli ya Mganga Mkuu wa Manispaa

Mganga Mkuu wa Manispaa ya Morogoro, Dkt. Baraka Jonas, anakiri kubwa changamoto za upatikanaji wa huduma bora za afya ni kubwa, lakini akasema katika maeneo ambayo hakuna vituo vya afya karibu na makazi ya watu wanatumia huduma ya mkoba ili kuhakikisha wananchi wanapata huduma.

Huduma ya mkoba ilipitishwa na Wizara ya Afya kwa lengo la kutoa huduma karibu na wananchi na kuepusha kutembea umbali mrefu kutafuta huduma za afya.

Dkt. Jonas ameiambia FikraPevu kuwa, huduma zinazotolewa kupitia “mkoba” ni pamoja na kupima wajawazito, afya za watoto pamoja na kupima uzito watoto ambao bado wanahudhuria kliniki.

Kupitia utaratibu huo, wahudumu wa afya hufika katika eneo husika wakiwa na vitendea kazi, dawa pamoja na vipimo, lakini kutokana na mazingira kutokuwa rafiki huwalazimu kutoa huduma sehemu yoyote.

Anasema kwa vile baadhi ya maeneo yanayochaguliwa kutolea huduma huwa hakuna majengo, watoa huduma hulazimika kutoa huduma hizo chini ya miti, jambo ambalo amekiri kwamba ni la hatari lakini inalazimu.

“Huduma ya mkoba ipo sehemu zote ambazo hakuna vituo vya afya na zanahati, inafanyika kuwapunguzia wananchi adha ya kutumia gharama, muda mwingi wa kutafuta huduma ya afya,” anasema.

Ameiambia FikraPevu kwamba, katika kupambana na changamoto ya huduma ya mkoba, halmashauri inajitahidi kuhimiza viongozi wa Kata na Mitaa kuweka vipaumbele vya kujenga Vituo vya Afya na Zahanati katika maeneo yao kwa njia ya kujitolea.

FikraPevu imebaini kwamba, Kata ambazo hazina Vituo vya Afya hadi sasa katika Manispaa ya Morogoro ni Kauzeni, Lukobe, Tungi, na Mindu ambako wanapata huduma katika Zahanati ya Madanganya inayodaiwa kutokukidhi mahitaji.

Dkt. Jonas ameeleza changamoto kubwa katika Sekta ya Afya kuwa ni ukosefu wa dawa katika zanahati na vituo vya afya, hali inayochangiwa na wingi wa watu wanaohitaji huduma katika vituo vya serikali.

“Tunapokea dawa kutoka Bohari ya Dawa (MSD) kila baada ya miezi mitatu, zikiisha tunaomba tena, hivyo vituo vingi vinakuwa na upungufu wa dawa kutokana na kwisha kabla ya miezi mitatu,” anasema.

Mhudumu wa Afya, Joyce Aaron, anasema changamoto wanazokabiliana nazo wakati wa kutoa huduma za afya ni kutokuwa na jengo maalumu lililopangwa kwa kazi hiyo.

Joyce ameiambia FikraPevu kuwa, kipindi cha mvua huwapasa kutafuta jengo lililo karibu kwa ajili ya kutolea huduma ya kliniki kwa watoto, lakini kipindi cha jua hukaa chini ya miti.

Anasema kutokana na mitaa ya Kata ya Mindu kuwa mbali mbali, hushindwa kufika kwenye kituo kilichopangwa kwa wakati muafaka kutokana na miundombinu ya barabara kuwa mibovu.

Mkurugenzi anasemaje

Mkurugenzi wa Manispaa ya Morogoro, John Mgalula, anasema halmashauri hiyo yenye wakazi 315,248, Kata 29 na Mitaa 295 inazo zahanati 46, Vituo vya Afya 13, hospitali 4 za umma, hospitali 6 zizonamilikiwa na taasisi za dini, na 3 zinamilikiwa na watu binafsi.

Ameiambia FikraPevu kwamba, katika Bajeti ya 2017/2018 halmashauri imekusudia kutekeleza miradi minne ya Sekta ya Afya, ambayo ni pamoja na kujenga chumba cha upasuaji katika Zahanati ya Mafiga na kukamilisha ujenzi wa Zahanati ya Sinai.

Mradi mwingine ni kuweka umeme na maji safi katika Hospitali ya Wilaya iliyopo Kata ya Kihonda na ukarabati wa Zahanati ya Madanganya iliyopata ufa na kuhamishia huduma katika nyumba ya watumishi.

“Katika kipindi cha mwaka 2017/2018, halmashauri inatarajia kutumia Shs. 7 bilioni kulipa mishahara ya watumishi wa afya, kupokea kiasi cha Shs. 598.3 milioni kutoka kwenye Mfuko wa Afya,” anasema.

Nini kifanyike

Wananchi wengi wameshauri Serikali kuweka mfumo mzuri wa utoaji wa huduma za afya katika maeneo ya vijijini na pembezoni, kuweka mazingira mazuri ya utendaji, vitendea kazi, miundo mbinu ya majengo na barabara.

Aidha, wameshauri kuwepo kwa ushirikishwaji wa wananchi katika uchangiaji wa huduma za afya, na kuwaelimisha umuhimu wa kujiunga katika Mifuko ya Afya Jamii (CHF) kwa lengo la kupata huduma kwa bei nafuu, na kuwaelimisha umuhimu wa kujitolea nguvu kazi katika kuchangia miradi ya afya inayoibuliwa ndani ya mitaa na vijiji.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Afya

Watumishi wa afya 200 kupatiwa mafunzo ya utoaji dawa ya usingizi kuokoa maisha wajawazito

Published

on

Kufuatia upungufu wa wataalamu wa dawa za usingizi (anaesthesia), serikali itatoa mafunzo ya dawa za usingizi kwa watumishi wa afya 200 katika vituo vya afya vya upasuaji wa dharura kwa akina mama wajawazito.

Hatua hiyo inakuja ikiwa imepita miezi 6 baada ya Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi Muhimbili (MUHAS) kutangaza kuanza kutoa shahada ya dawa ya usingizi (Bsc. Anaesthesia Nursing).

Katika taarifa iliyotolewa na Kitengo cha Mawasiliano serikalini cha Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, inaeleza kuwa mafunzo hayo yatatolewa sambamba na uboreshaji wa huduma ya upasuaji wa dharura kwa wajawazito ili kuokoa maisha ya wanawake na watoto ambao hufariki kwa kosa huduma muhimu za uzazi kwenye vituo vya afya.

“Mkakati wa kuhakikisha huduma za afya kwa akina mama wajawazito zinakuwa salama na uhakika kwa kuandaa rasilimali watu, miundombinu ya majengo na vifaa vitakavyowezesha huduma hizi ikiwemo upasuaji wa dharura kwa akina mama wajawazito wakati wa kujifungua,” imeeleza taarifa hiyo.

Kwa mujibu wa takwimu za Wizara ya Afya, vifo 556 vitokanavyo na uzazi kwa kila viumbe hai 100,000 huripotiwa kila mwaka katika maeneo mbalimbali nchini. Maana yake ni kwamba watoto na wajawazito hufariki hasa wakati wa mama akijifungua.

Aidha, serikali itaboresha vituo vya afya 288 vya serikali vilivyopo nchini ili kuviwezesha kutoa huduma ya dharura ya upasuaji kwa wajawazito ambapo waaguzi katika vituo hivyo watapatiwa mafunzo ya dawa za usingizi ili kuokoa maisha ya akina mama na watoto wachanga.

Utekelezaji wa mafunzo hayo ni matokeo ya ushirikiano wa Wizara ya Afya na Mfuko wa Pamoja wa Afya ambapo zaidi ya sh1,079 bilioni zimepatikana kufakisha mafunzo hayo ya dawa ya usingizi kwa wauguzi na matabibu waliopo kwenye vtuo vya afya nchini.

“Fedha hizo zitasomesha watumishi wapatao 200, kati ya watumishi hao 100 watapata mafunzo yao katika Hospitali ya Taifa Muhimbili na MOI, watumishi 50 watafanya mafunzo katika hospitali ya KCMC, na 50 watafanya mafunzo hayo kwenye hospitali ya Bugando,” imefafanua taarifa ya wizara.

Lengo la serikali ni kuhakikisha ifikapo 2019 na kabla ya 2020 vituo vyote vya afya vinavyomilikiwa na serikali vinakuwa na watumishi maalum wa kutoa huduma ya dawa ya usingizi kwaajili ya wapasuaji wasiopungua wawili kwa kila kituo.

Mafunzo hayo ya mwaka mmoja ni mpito wakati serikali ikiendelea kukamilisha taratibu za kurasimisha utoaji wa shahada ya kwanza ya kutoa dawa ya usingizi katika Chuo cha MUHAS katka mwaka huu wa 2018/2019.

 

Hali halisi ya huduma ya dawa za usingizi nchini
Takwimu za wizara ya Afya zinaonyesha kuwa kuna upungufu mkubwa wa madaktari wenye utaalamu wa kutoa dawa ya usingizi hasa wakati wa huduma ya upasuaji ambapo kwa sasa waliopo ni asilimia 1.2 tu ya mahitaji yote.

Ili kuweza kukidhi mahitaji yote ya huduma hiyo wanahitajika madaktari 2000, lakini waliopo sasa ni madaktari 30 pekee.

Kufuatia changamoto hiyo Januari 31, mwaka huu wadau mbalimbali wa afya na elimu walikutana na kujadili namna ya kuondoa changamoto hiyo na kupendekeza mtaala utakaotumika kufundishia kozi ya Aesthesia kabla ya kuupeleka kwa Tume ya Vyuo Vikuu Nchini (TCU).

” Ni kweli kumekuwepo kwa changamoto hiyo ya watalaamu wa dawa hizo lakini sasa mpango huu ukikamilika maana yake tutaongeza idadi ya madaktari kamili maana hawa waliopo wengi ni wale ambao wamesoma kozi kwa mwaka mmoja au miwili.

” Mafunzo yakianza kutolewa hapa chuoni Muhimbili wataweza kuchukua wanafunzi 200, Bugando 50 na KCMC 50 jambo ambalo litaongeza idadi kubwa ya watalaamu ili kuweza kufikia lengo letu la kuwa na wataalamu 2000 nchi nzima,” alinukuliwa Katibu Mkuu wa Wizara ya Afya, Jinsia, Wazee na Watoto, Dk Mpoki Ulisubisya.

Continue Reading

Afya

Vyakula hivi vitakulinda dhidi ya athari za kiafya za uchafuzi wa hewa

Published

on

Tunaishi katika ulimwengu unaokabiliwa na athari kubwa za mabadiliko ya hali ya hewa. Moja ya athari hizo ni kuongezeka kwa joto na kupungua kwa mvua katika maeneo mbalimbali. Athari hizi zinagusa moja kwa moja afya ya binadamu.

Ripoti ya mabadiliko ya hali ya hewa ya mwaka 2017 imeonesha kuwa kuongezeka kwa joto kunaathiri afya ya binadamu kwa kiasi kikubwa. Ripoti hiyo inatoka kundi la vyuo mbalimbali na mashirika tofauti ya Umoja wa Mataifa inasema watu wengi wanaathirika na joto pamoja na mlo hafifu sambamba na kusambaa kwa magonjwa.

Moja ya kisababishi cha mabadiliko ya hali ya hewa ni uchafuzi wa anga. Uchafuzi wa anga ni kuchanganyika kwa hewa asili katika anga na vitu kama vile moshi, majivu, gesi za kemikali katika hali na kiwango ambacho huathiri sifa ya hewa na kusababisha madhara kwa binadamu na viumbe vingine.

Baadhi ya vitu na vitendo huathiri vibaya anga letu. Baadhi ya vitu hivyo ni kama gesi na moshi unaotoka kwenye viwanda, moshi kutoka kwenye magari, marashi, dawa ya kuuwa wadudu shambani na kadhalika.

Lakini umewahi kujiuliza kuwa aina ya chakula unachokula kinaweza kukusaidia kukabiliana na athari za kiafya zinazotokana na uchafuzi wa hewa?

Wanasayansi katika utafiti wao uliotolewa hivi karibuni, wanaeleza ulaji wa chakula cha Mediterania ( Mediterranean diet) chenye matunda mengi, mbogamboga, nafaka isiyokobolewa, samaki, maharage jamii ya soya, mafuta ya mizeituni na mayai yanaweza kuwalinda watu dhidi ya athari za afya zinazotokana na uchafuzi wa hewa.

Wanasayansi hao kutoka Shule kuu ya Udaktari ya NYU ya Marekani, walichambua data za watu takribani 550,000 wenye wastani wa umri wa miaka 62 kwa miaka zaidi ya 17 ambapo waliwapanga watu hao kwenye makundi kulingana na ulaji wao unaoendana na chakula cha Mediterania na kulinganisha na muda waliokaa kwenye hewa iliyochafuliwa.

Walibaini kuwa watu ambao walizingatia kula vyakula vilivyotajwa hapo juu walikuwa na uwezekano mkubwa wa kuepuka magonjwa na vifo vinavyotokana na uchafuzi wa hali ya hewa. Magonjwa hayo ni yale ya mfumo wa upumuaji, moyo na kansa.

                                   Vyakula  jamii ya Mediterania

Vyakula hivyo jamii ya Mediterania vina uwezo mkubwa wa kukabiliana na vimelea vya maambukizi ya magonjwa kwa mtu ambaye atazingatia kwa usahihi kutumia katika maisha yake.

Uchafuzi wa hewa unasababisha athari mbaya za kiafya kupitia hewa ukaa na mlo wa Mediterania una virutubisho muhimu kupambana na vimelea vya magonjwa,” anasema Mwandishi Mtafiti wa utafiti huo, Chris Lim wa Chuo cha NYU.

Lim anasema vyakula vya aina nyingine vinaweza kusaidia kukabiliana na athari hiyo. “Nilipoangalia kila mchanganyiko wa chakula cha Mediterania, kina matunda, mbogamboga na mafuta yanayoweza kupambana na athari za hewa chafu,” anasema.

Utafiti kuhusu ulaji kama unaweza kuzuia athari za kiafya za uchafuzi wa hewa bado haujahakikiwa na kukubalika kisayansi. Lakini utafiti huo sio wa kwanza kutafuta uhusiano wa mlo na athari za kiafya za uchafuzi wa hali ya hewa.

Wakala wa Uhifadhi wa Mazingira wa Marekani (U.S. Environmental Protection Agency (EPA)) unatafiti kama mlo unaweza kumlinda mtu dhidi ya athari za uchafuzi wa mazingira. Pia wanatafiti ili kujiridhisha kama virutubisho hivyo vinaweza kutumika badala ya dawa za kitabibu na kwa kiasi gani mtu anatakiwa apate virutubisho hivyo kumhakikishia usalama dhidi ya uchafuzi huo.

Hata hivyo, bado watu wanashauriwa kutumia zaidi matunda na mbogamboga kwenye milo yao ya kila siku ili kupata faida mbalimbali za kiafya.

Continue Reading

Afya

Ulaji mbaya wa chakula watajwa kusababisha kansa ya matiti kwa wanawake

Published

on

Thamani ya maisha haiko kwenye muonekano wa mtu na vitu vinavyomzunguka bali kwenye chakula anachokula kila siku ili kuwa na afya njema. Lakini umewahi kujiuliza, chakula kinawezaje kupunguza uwezekano wa kufa kutokana na magonjwa ikiwemo kansa?

Utafiti mpya uliofanyika huko Marekani umebaini kuwa kwa sehemu mlo kamili unaweza kupunguza hatari ya kufa kwa kansa.

Mtafiti Dk. Rowan Chlebowski wa Kituo cha Taifa cha Uuguzi cha City of Hope na wenzake walichambua takwimu za wanawake 48,000 waliosajiliwa katika mpango wa Afya ya Mwanamke unaoratibiwa katika vituo 40 nchini Marekani.

Awali wanawake wote walipata vipimo na hakuna aliyegundulika kuwa na kansa ya matiti lakini 20,000 kati yao walishauriwa kubadilisha mlo na kupunguza ulaji wa mafuta kwa asilimia 20 katika milo yao ya kila siku.

Pia waliambiwa wale zaidi matunda, mbogamboga na nafaka zisizokobolewa. Wanawake wengine hawakupewa maelekezo yoyote ya kuzingatia mlo kamili lakini walifundishwa kuhusu lishe nzuri na mlo wenye afya.

Baada ya miaka nane ya kuwafuatilia wanawake hao, watafiti hao waliangalia idadi ya kansa ambazo wanawake hao walitibiwa na zile ambazo zilisababisha vifo. Walibaini kuwa wanawake ambao walitumia kiasi kidogo cha mafuta walikuwa na hatari ndogo ya kufa kwa kansa ya matiti kwa asilimia 22, ukilinganisha na wanawake wengine.

Pia wanawake hao walipunguza kwa asilimia 24 hatari ya kufa kwa kansa zingine ikiwemo kwa 38%  magonjwa ya moyo ikilinganishwa na wanawake wa kundi ambalo walipata elimu ya mlo.

“Tunachokiona ni matokeo halisi,” anasema Dk. Chlebowski. Tafiti za awali ziliangalia madhara kabla ya uchunguzi wa kansa, lakini utafiti huu ulichambua kwa kiasi gani mlo unaweza kumuathiri mtu baada ya uchunguzi.

“Tulichobaini ni kuwa ushauri wa mlo baada ya uchunguzi wa kansa ya matiti ulikuwa muhimu kuliko kabla ya uchunguzi.”

                        Ulaji wa matunda na mboga unasaidia kupunguza hatari ya kupata kansa

Hata hivyo, utafiti huo ulibaini kuwa wanawake ambao wanazingatia kutumia kiasi kidogo cha mafuta katika maisha yao wana nafasi kubwa ya kuepuka kansa ya matiti.

Kutokana na idadi ya watu walioshirikishwa kwenye utafiti huo, Dkt. Chlebowski anasema wazo la kuhusisha mlo katika programu ya matibabu lilikuwa ni muhimu ili kupata matokeo chanya katika kukabiliana na kansa ya matiti kwa wanawake.

Watafiti hao wanaendelea na uchunguzi ili kufahamu kama ulaji wa chakula unaweza kuwa sehemu ya matibabu ya kansa ya matiti. “Inahamasisha kwasababu tunajaribu kuziba pengo kati ya mtindo wa maisha na mchakato wa kibaiolojia uliopo nyuma ya ugonjwa huo.”

 

Kansa ya matiti

Saratani ya matiti ni ugonjwa ambao huwapata wanawake na unatokana na athari za chembe ndogo ama seli kwenye matiti na matokeo yake ni kwamba hubadili mfumo wa kawaida wa kukua na kuongezeka.

Mabadiliko haya huanza polepole na yanaweza yakachukua muda mrefu hadi mtu kuweza kujua kama ana matatizo hayo. Ikiwa katika hatua hizo za mwanzo kwa kawaida huwa hakuna maumivu jambo hilo ni moja ya mambo ambayo huchangia baadhi ya wagonjwa kubaini tatizo hilo wakati tayari limekomaa.

Ni kutokana na sababu hizo, wanawake hutakiwa kuchunguza afya zao mara kwa mara kwasababu ugonjwa huweza kutibiwa kirahisi iwapo utabainika mapema.

Miongoni mwa dalili za saratani ya matiti ni uvimbe kwenye matiti ama makwapani. Titi kubadilika kiumbo, titi kutoa majimaji yaliyochanganyika na damu ama chuchu kuingia ndani.

Zipo aina mbalimbali za tiba na mojawapo ni upasuaji. Upasuaji huu kwa kawaida hufanywa katika hatua za mwanzo. Njia nyingine ni tiba ya mionzi au kupewa dawa. Jambo la kukumbukwa ni kwamba ugonjwa huu unaweza kusababisha kifo iwapo hautabainika mapema na kupatiwa tiba mwafaka.

Njia ambayo mtu aweza kujilinda asiathirike na saratani hii ya matiti ni kujichunguza mara kwa mara ili kubaini mapema na kupatiwa dawa.

Mwanamke anapaswa kuchunguzwa mara moja kwa mwaka ili kuona kama ameathirika na ugonjwa huo au la.

Continue Reading

Must Read

Copyright © 2018 FikraPevu.com