Connect with us

ELIMU

Lions Club, Halmashauri ya Morogoro yawatelekeza wanafunzi iliyowaahidi kuwasomesha

Published

on

 Mkuu wa Chuo akataa kuwapokea mpaka walipe ada

– Lions Club Morogoro yasema ilikuwa hisani tu kwa wanafunzi hao 

Wanafunzi 24 wa Chuo Cha Uuguzi Cha Berega kilichopo Kilosa mkoani Morogoro wametelekezwa na mfadhili wao Chama Cha Lions Clubs Morogoro ambalo liliahidi kuwasomesha na kuwatafutia ajira baada ya kumaliza masomo.

Wanafunzi hao waliingia kwenye makubaliano na Halmashauri ya Wilaya ya Morogoro na Lions Club Morogoro kwa niaba ya Shirika la International Lions Club Association kutoka Sweden ambao walianza masomo katika chuo hicho mwaka jana kwa makubaliano ya Halamashauri ya Wilaya ya Morogoro na wafadhili hao kuwalipia ada za masomo kwa kipindi chote watakachokuwepo chuoni.  

Wanafunzi hao walidahiliwa katika chuo hicho katika kozi ya uuguzi ngazi ya cheti miaka 2 na Diploma kwa miaka 3 ambapo hulipa ada ya shilingi milioni 2 na laki tano (milioni 2.5) kila mwaka.

Hatua hiyo inakuja siku chache baada ya wanafunzi  hao kutoka likizo na  kulipoti chuoni hapo ili kuanza masomo ya mwaka wa pili, ambapo uongozi wa chuo ulikataa kuwapokea kwa sababu shirika la Lions Club limekataa kuendelea kugharimia masomo ya wanafunzi hao.

Mwanafunzi mmoja (jina lake tunalihifadhi) anasema walilipoti chuoni hapo tarehe 30 Septemba 2017 lakini walipata taarifa kutoka kwa mkuu wa Chuo hicho cha Berega Nursing School, Wilbard Mrase kuwa hawatakiwi kuonekana katika mazingira ya chuo mpaka walipe ada na madeni ya nyuma wanayodaiwa.

“Hivyo sisi ilipofika tarehe ya kufungua chuo tukarejea chuoni  kwani ndiyo tarehe ya kufungua, tulipofika kuripoti ofisini, Mkuu wa Chuo akadai twende kwa Mhasibu wa Chuo  anajua utaratibu. Baada ya kutusikiliza na kujadili naye Mhasibu yeye akasema swala letu haliwezi hivyo akaenda kuongea na mkuu wa chuo” anaeleza mwanafunzi huyo na kuongeza kuwa,

“Baada ya muda si mrefu mkuu wa chuo akaja kwa madai ya kuzungumza na sisi lakini cha kushangaza hajatusikiliza wala kuturuhusu kuzungumza chochote, akaongea yeye mwenyewe mwanzo mwisho akiwa na jazba na kutoa maamuzi kuwa sisi tuondoke”.

Fikra Pevu imefahamishwa kuwa Mkuu huyo wa Chuo, Wilbard Mrase hakuwasikiliza wanafunzi lakini aliwaamuru waondoke chuoni kwa sababu amewasiliana na Lions Club ambao ni wafadhili  akidai kuwa wamekataa kuendelea kugharimia masomo ya wanafunzi hao.

“Alisema chuo hakitupokei mpaka tuje na pesa ya mwaka huu na madeni ya nyuma akidai amewasiliana na wafadhili na kumueleza kuwa hawataweza kulipa tena” anaeleza mwanafunzi huyo kwa uchungu.

Mwanafunzi mwingine ambaye ni miongoni mwa wanafunzi hao 24 (jina tumelihifadhi), anasema walimtaka Mkuu huyo wa Chuo kuwapa barua ya maandishi inayoonyesha wafadhili hao kusitisha ufadhili wao lakini hawakupewa barua hiyo na kuamriwa kuondoka chuoni.

“Pamoja na hayo wamesema hawataendelea kulipa pesa lakini hakuna  maandishi yanaonyesha  Lions Club wamekataa kulipa hizo pesa  na sisi kutokana na familia zetu kuwa duni hatuna uwezo kuwalipa hizo pesa”,  Anaongea mwanafunzi huyo wa mwaka wa pili katika Chuo Cha Berega ambapo anaonyesha hali ya kutoa machozi kutokana na uchungu alionao,  “Hatujapokelewa tunalala chini, hatupewi chakula maisha ni magumu” 

Wanafunzi hao hawakukata tamaa, kwa sababu walifahamu haki yao ipo na wataipata kwa njia yoyote. Walifunga safari mpaka Ofisi ya Mkuu wa Mkoa wa Morogoro na kufanikiwa kumuona Mkuu wa Mkoa huo, Steven Kebwe. Walimueleza changamoto wanayokabiliana nayo.

“Tulijitahidi sana kuomba tupewe barua lakini hatukupewa na ilipofika jumatatu usiku tuliondoka, Jumanne tarehe 03/10/2017 tukaamua kurudi ofisini kwa Mkuu wa Mkoa wa Morogoro” anasema mwanafunzi huyo.

Katika kuwasaidia wanafunzi hao, Mkuu wa Mkoa aliwasiliana na mwakilishi wa Lions Club ambapo alipewa majibu kama yaliyotolewa na Mkuu wa Chuo cha Berega kwamba Lions Club hawana nia ya kuendelea kuwasomesha wanafunzi hao.

Licha ya kupata majibu hayo, walizidi kuhoji sababu za Lions Club kusitisha ufadhili wao lakini hawajapata majibu zaidi ya kupokea vitisho kutoka kwa watendaji wa serikali katika Wilaya ya Morogoro.

“Mkuu wa Mkoa alipofanya mawasiliano na muwakilishi wa Lions Club kupitia simu akajibiwa kuwa wafadhili wamejitoa japo sisi hajatueleza sababu na hatima yetu hasa ni nini zaidi ya kutushauri turudi halmashauri, ambako halmashauri huko sisi walishindwa kutusaidia tangu awali”, anafafanua mwanafunzi huyo.

                                                     Sehemu iliyosainiwa ya makubaliano ya kuwasomesha wanafunzi

Makabaliano ya Awali

Mgogoro huo wa wanafunzi na uongozi wa Chuo haujaanza leo, kinachotokea leo ni matokeo ya makubaliano ya awali kuvunjwa.

Fikra Pevu imeelezwa kuwa mwaka 2016 Halmashauri ya wilaya ya Morogoro kupitia Mganga Mkuu Wilaya (DMO) walitangaza nafasi za kuomba ufadhili kutoka Lions Club ili kuwasomesha wanafunzi katika fani ya uuguzi ngazi ya cheti na diploma  katika vyuo vya Uuguzi vya Berega, Lugala na  PHN ambavyo viko mkoani Morogoro. 

Lengo la ufadhili huo lilikuwa ni kuongeza idadi ya wafanyakazi wa afya katika wilaya hiyo ambapo wanafunzi hao waliahidiwa kupata kazi baada ya kumaliza masomo katika Wilaya ya Morogoro. Makubaliano ilikuwa ni kufanya kazi katika vituo vya afya vya Wilaya hiyo kwa muda wa miaka minne na baadaye kutafuta sehemu nyingine. 

Mwanafunzi wa Chuo cha Berega (jina tumelihifadhi) anasema “ Vijana wengi tuliona kama ndio nafasi ya ukombozi kutokana na uhalisia wa familia zetu kutokuwa na uwezo wa kutusomesha hivyo tulifuatilia hilo jambo kupitia mawasiliano yaliyowekwa kwenye tangazo”.

Vijana  24 kutoka katika maeneo mbalimbali ya mkoa wa Morogoro walichaguliwa kujiunga na Chuo Cha Berega. Ili kukamilishwa makubaliano ya mkataba huo, walifika katika Ofisi za  Mkurugenzi wa Wilaya ya Morogoro ili kukutana na pande zote akiwemo mfadhili ambaye ni Lions Club.

Mkataba huo ilihusisha watu 3 ambao ni wanafunzi (ambao ni wafanyakazi wa baadaye wa Wilaya ya Morogoro), Halmashauri ya Wilaya ya Morogoro (muajiri wa baadaye) na Lions Club Morogoro kwa niaba ya shirika la International Lions Club Association Sweden ambaye ni mfadhili. Mkataba ulisainiwa kwa makubaliano ya Lions Club kuwalipia wanafunzi hao ada kwa kipindi chote watachokuwepo chuoni na baada ya kumaliza masomo kuajiriwa katika wilaya hiyo.

                                                                             Sehemu ya Mkataba huo

Lions Club waliahidi kumlipia kila mwanafunzi milioni 2 na laki tano (2.5) ambayo ni ada ya mwaka na fedha hiyo ingekuwa inapelekwa moja kwa moja kwenye akaunti ya chuo.

Kwa upande wao wanafunzi hao walitakiwa kugharimia sare za chuo, fedha ya kitambulisho cha mwanafunzi, karatasi za mazoezi (A4-Rim Paper) na mchango wa serikali ya wanafunzi.

Muda wa masomo ulipowadia, 24 Septemba 2016 walilipoti katika chuo cha Berega Nursing School kilichopo Kilosa Morogoro siku ambayo waliwakuta wanafunzi wengine 11 wa mwaka wa pili ambao nao walipata ufadhili kutoka Lions Club.  

Wanafunzi hao waliendelea na masomo kama kawaida lakini wakati wanakaribia kufanya mitihani ya muhula wa kwanza, walipata taarifa kutoka kwa uongozi wa chuo kuwa Lions Club hawajalipa fedha kama walivyokubaliana.

Uongozi wa chuo ulipata mshtuko kutokana na wafadhili hao kuwa na tabia ya kulipa pesa yote tena kwa wakati. Na walifanya hivyo kwa wanafunzi 11 ambao walianza katika mwaka wa masomo wa 2015/2016.

 

Mambo yabadilika, wanafunzi watakiwa kulipa ada wenyewe

Chuo kiliwasiliana na Lions Club ili kujua kuna tatizo gani limetokea. Ikumbukwe kuwa wanafunzi hao 24 walikuwa hawawasiliani moja kwa moja na wawakilishi wa Lions Club kutokana na makubaliano ya awali kuwa wangepata mrejesho wa kila kinachoendelea kupitia uongozi wa chuo.

Siku chache baadaye wawakilishi wa Lions Club walifika katika chuo hicho na taarifa iliyotolewa ni kuwa fedha ambazo zilikuwa za wanafunzi zimepotea na wanafanya utaratibu mwingine wa kuwasaidia wanafunzi hao.

Inasemekana baada ya kumaliza mitihani ya muhula wa kwanza chuo kilitoa taarifa kwa wanafunzi hao kutakiwa kulipa wenyewe ada ya chuo ambayo ni milioni 2.5 kwa mwaka. Kwa mujibu wa wanafunzi hao walikataa kwa sababu masharti hayo mapya yalikuwa yanavunja mkataba wa awali.

Baada ya kumaliza mitihani ya muhula wa kwanza tulipewa taarifa kwenda kwa wazazi kuhusu wao kutakiwa kulipia ada ya chuo million 2.5. Sisi hatukukubaliana na swala hilo la kupeleka mzigo huo kwa wazazi maana si wao waliotupeleka pale, chuo kikatupinga”, anafafanua mmoja wa wanafunzi hao.

 

Siku chache baadaye

Mgogoro huo baina ya wanafunzi na chuo uliendelea kutokota na ikawalazimu wanafunzi hao kuandika barua ya malalamiko tarehe 6 Februari, 2017 kwenda kwa Mkurugenzi wa Halmashauri ya Morogoro, Sudi Mpili kupitia kwa Mganga Mkuu wa Wilaya ya Morogoro, Dkt. Alen Mlekwa. Barua hiyo ilipomfikia Mkurugenzi huyo haikufanyiwa kazi na ndipo wanafunzi hao wakaonana moja kwa moja na Mkurugenzi huyo lakini hawakupata majibu ya kuridhisha.

Wanafunzi hao hawakukata tamaa walisonga kudai haki yao, siku ya 19 Aprili 2017 walifunga safari tena kumuona Mkuu wa Wilaya ya Morogoro. Naye pia hakuonyesha nia ya kuwasaidia na hawakupata majibu ya kuridhisha.

“Tulichukua jukumu la kwenda kwa mkuu wa wilaya ya Morogoro, tulipeleka barua pamoja na kuonana naye ana kwa ana. Kwa jinsi alivyotupokea na kulisikiliza jambo letu hakika siku hiyo tulitoka tumeghafilika sana pale ofisini”, anaongea mwanafunzi mwingine amabye jina lake pia tumerihifadhi na kuongeza kuwa,

“Wengi wetu walikata tamaa lakini tukajipa moyo, tuliwasilisha majibu ya Mkuu wa wilaya kwa njia ya simu kwa Mkuu wa chuo, tukajibiwa chuo hakiwezi pokea mtu pasipo pesa hata kidogo, Baadhi yetu tulijitahidi kupata hata hiyo pesa kidogo hatimaye tukarejea chuoni, wenzetu tisa (9) walishindwa kupata pesa hata kidogo walau warudi chuoni hivyo huo ndio ukawa mwisho wa wao kuwepo chuoni”.

Chuo kiliendelea na msimamo wake wa kutowahitaji wanafunzi hao mpaka walipe ada. Wanafunzi kwa ujasiri walisonga mbele mpaka ngazi ya juu ya Ofisi ya Mkuu wa Mkoa na kuonana na Mkuu wa Mkoa ambaye aliwasikiliza na kuagiza uongozi wa chuo hicho kuwapokea wanafunzi hao wakati wanasubiri ufumbuzi wa mgogoro huo.

“Alitusaidia kufanya mawasiliano na mkuu wa chuo na kumtaka aruhusu wanafunzi warudi chuoni, ingawa mkuu wa chuo hakutekeleza kiuhalisia, alidai mpaka aletewe barua rasmi toka kwa mkuu wa mkoa, hivyo kila mtu alirejea chuoni kwa utaratibu anaoujua mwenyewe ikiwemo hata kutoa ahadi kuwa atalipa japo kiuhalisia uwezo wa kulipa hatukuwa nao wengi wetu” anaongea mwanafunzi huyo.

Wanafunzi hao walifanikiwa kurudi Chuoni na kuendelea na masomo katika muhula wa pili ambapo Lions Club kwa mara nyingine walifika chuoni hapo kuleta fedha za wanafunzi 5 ambao wote walikuwa miongoni mwa wanafunzi 11 wa mwaka wa pili ambao kwa sasa wamemaliza masomo yao.

Wanafunzi hao wanadai kuwa chuo hakina utaratibu wa kuwashirikisha mambo yote yanayoendelea kati yao na wafadhili, jambo ambalo linawaweka katika wakati mgumu kwa sababu hawana mawasiliano ya moja kwa moja na Lions Club.

“Taarifa za sisi kulipa pesa tulipata kupitia uongozi wa chuo kwa sababu sisi hatuna mawasiliano ya moja kwa moja na lions club. Mkuu wa chuo alituita na kutuambia kuna pesa za watu 5 zimeiingizwa. Kwa kuwa lions Club wameonyesha nia ya kulipa ninyi endeleeni kusoma na sisi tumekubali huu utaratibu wa wao, huwezi kujua kesho wanaweza kulipa fedha ya watu wengine”.

Baada ya kumaliza masomo yao mwaka wa kwanza walienda likizo na kurejea chuoni hapo tarehe 30 Septemba 2017 kuanza masomo ya mwaka pili lakini chuo bado kimeshikilia msimamo wake wa kutowatambua wanafunzi hao mpaka walipe ada.

 

Malalamiko ya wanafunzi

Wanafunzi hao ambao wako katika hatari ya kukosa sifa ya kuendelea na masomo kwa sababu mpaka sasa wako nje ya chuo kwa wiki 2 tangu wafungue chuo. Wamejaribu njia mbalimbali kupata ufumbuzi wa tatizo lao lakini hakuna anayewasikiliza ambapo mmoja wao ameimbia Fikra Pevu kuwa,

“Tumerudi chuoni tukijua lions club wanalipa pesa kidogodogo, mambo yamebadilika hatujapokelewa chuoni kwa kuwa uongozi wa chuo unahitaji sisi tuendelee kujilipia zile pesa  wakidai  Lions Club wamesema hawawezi tena kuendelea kulipa pesa”.

‘Familia zetu ni duni tunaishi katika mazingira magumu, tunagawana chakula na wenzetu, tunaenda mtaani kuomba omba. Mkuu wa chuo amekataa kutusikiliza na  kutuandikia barua kwa Lions Club”.

Naye mwanafunzi mwingine anasema “niwaombe serikali watusaidie maana viongozi wa wilaya wameshindwa kutusaidia na wanatupa vitisho. Sisi pekee yetu hatuwezi hatusikilizwi kwa wakati”.

Hata hivyo, wameiomba serikali iwasaidie kwa sababu hawajapata barua rasmi kutoka Lions Club inayoonyesha kuwa shirika hilo limesitisha ufadhili huo.

 

Kauli ya Lions Club

Mwakilishi wa Chama cha Lions Club kutoka Morogoro ambaye alitambulika kwa jina la Dkt. Peter Nkulila amesema shirika hilo liliamua kutoa msaada wa kuwalipia ada wanafunzi hao na sasa hawana fedha. 

“Ilikuwa ni hisani tu sio ufadhili,kama mwenye hisani hajaleta hela? Wahisani walisema watawasaidia sasa hawana hela, wana wazazi na ndugu kama nyinyi wanaweza kuwasaidia”

Hata alipoulizwa kuhusiana na makubaliano ya awali waliyoingia na wanafunzi hao, mwakilishi huyo amesema shirika hilo halikuingia makubaliano na wanafunzi wa Chuo Cha Berega bali Halmashauri ya Morogoro ndio wana dhamana na wanafunzi hao.

“Hawakuingia mkataba na Lions Club, kazungumze na Mwenyekiti wa Halmashauri (Wilaya ya Morogoro) wao ndio wenye mradi wa serikali”.

 

Mkuu wa Chuo Cha Berega akataa kuzungumza

Kwa upande wake Mkuu wa Chuo Cha Berega School of Nursing, Wilbard Mrase, alipotafutwa kwa njia ya simu alikataa kulizungumzia suala hilo na alimtaka mwandishi wa Fikra Pevu kufika ofisini kwake ili ampatie taarifa kwa kina.

“Hatuwezi kuongea haya mambo kwenye simu ukitaka kupata taarifa kwa usahihi funga safari uje ofisini” amesema Mkuu wa Chuo hicho na kukata simu.

Hata alipotafutwa Mkurugenzi wa Halmashauri ya Wilaya ya Morogoro, Sudi Mpili hakupatikana kwa sababu simu yake ilikuwa haipatikanani.

 

 

 

 

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ELIMU

Hamasa ya wazazi kufuatilia maendeleo ya watoto shuleni yaongezeka

Published

on

Elimu bora ina faida kubwa kwa maisha ya kila siku ya wananchi na pia huchangia ukuaji wa uchumi. Kwa kutambua hilo, Serikali nyingi katika nchi zinazoendelea na zile zenye uchumi wa kati zimeweka Elimu kuwa kipaumbele katika mipango ya maendeleo.

Tanzania ni miongoni mwa nchi hizo, na Serikali ya awamu ya tano imeipa kipaumbele sekta ya elimu kwa kuongeza bajeti ya elimu kwa trilioni 2.1 kwa sekta ya elimu katika mwaka wa fedha 2017/18 ukilinganisha na trilioni 1.7 zilizotengwa mwaka 2015/2016.

Lakini mafanikio ya elimu yanategemea wadau mbalimbali kutekeleza wajibu wao ili kufikia lengo la kuwaelimisha watoto ambapo wazazi au walezi ni miongoni mwa wadau hao. Utafiti mpya uliotolewa unaonesha mwamko wa wazazi kufuatilia maendeleo ya wanafunzi na shule umeongezeka ukilinganisha na miaka iliyotangulia.

Taasisi ya Twaweza katika utafiti wake; Elimu bora au bora elimu? Uliotolewa Mei, 2018 unaeleza kuwa Wazazi 7 kati ya 8 wenye watoto wanaosoma shule za msingi ambao ni sawa na asilimia 85 wanasema walikutana na walimu wa watoto wao angalau mara moja au mbili mwaka uliopita – na karibu idadi sawa na hiyo (86%) wanasema walitembelea shuleni kwa watoto wao angalau mara moja katika kipindi hicho hicho (haijaoneshwa kwenye jedwali).

Takwimu hizi zilikusanywa kutoka kwa wahojiwa 1,786 katika awamu ya 23 ya kundi la pili la Sauti za Wananchi, na zilikusanywa kati ya 25 Septemba na 15 Oktoba mwaka 2017 ambapo idadi ya kukutana kwa mzazi na mwalimu imeongezeka kutoka mwaka 2016 hadi 2017.

 

Lakini wazazi wengi wa watoto ambao wanasoma katika shule za msingi wanaamini njia pekee ya kuchangia maendeleo ya watoto wao ni kuwatunza na kuwalea katika maadili sahihi bila kusahau kuwafunza nidhamu watoto wao ili wawe wasikivu kwa walimu wao.

Kaya zenye watoto wanaosoma shule za msingi huwaadhibu watoto wao kama njia mojawapo ya kuusaidia uongozi wa shule (52%),” inaeleza ripoti ya utafiti huo.

Pamoja na hayo, idadi kubwa ya wazazi wanaona wana wajibu wa msingi wa kuhakikisha watoto wao wanajifunza lakini wanafikiri walimu ndio wenye jukumu kubwa la kufanikisha elimu ya watoto.

Utafti huo umeonyesha kwamba wazazi wako tayari kuchangia katika uboreshaji wa mazingira ya walimu ili wafudishe kwa ufanisi na kuwasaidia watoto wao kufanya vizuri katika mitihani.

Mkurugenzi wa Twaweza, Aidan Eyakuze akitoa maoni yake kuhusu utafiti huo, amesema wazazi wameongea kwa uwazi; wanajali zaidi ubora wa elimu kuliko gharama za kuipata elimu hiyo. Inawezekana kwamba mtazamo huu unetokana na changamoto za sasa katika sekta ya elimu kufuatia ongezeko la idadi ya watoto shuleni baada ya kufutwa kwa ada.

Ni vema viongozi wa ngazi zote wakayazingatia maoni haya ya wananchi wakati wa kuandaa na kutekeleza sera za elimu,” amesema Eyakuze.

Mbunge wa zamani wa Bunge la Afrika Mashariki, Dk Perpetua Nderakindo anasema haitakiwi kuitegemea Serikali peke yake katika kuboresha elimu hivyo ni lazima kuwe na ushirikiano wa pamoja na uwajibikaji katika kutengeneza mfumo wa elimu nchini utakaozaa matunda yanayotakiwa katika Taifa.

Dunia ya sasa inahitaji ushirikiano na naamini wazazi wanataka elimu bora kwa watoto wao hivyo ushirikiano, uwajibikaji na uwekezaji ni vya muhimu katika elimu yetu,” anasema Dk Nderakindo.

Hata hivyo, baadhi wanaeleza kuwa usimamizi mzuri wa shule nchini utasaidia kurudisha ubora wa elimu itakayowaandaa vijana kukabiliana na changamoto za ulimwengu wa sasa.

Meneja wa Utafiti na Sera wa asasi ya kiraia ya Haki Elimu, Bonaventure Godfrey amesema suluhisho ya changamoto hizo katika elimu mojawapo ni usimamizi bora wa shule nchini.

Anaeleza kuwa shule zote za msingi na sekondari zikisimamiwa vyema kwa Serikali kuwajibika ipasavyo wananchi au wazazi nao watawajibika.

Continue Reading

Afya

Vyakula hivi vitakulinda dhidi ya athari za kiafya za uchafuzi wa hewa

Published

on

Tunaishi katika ulimwengu unaokabiliwa na athari kubwa za mabadiliko ya hali ya hewa. Moja ya athari hizo ni kuongezeka kwa joto na kupungua kwa mvua katika maeneo mbalimbali. Athari hizi zinagusa moja kwa moja afya ya binadamu.

Ripoti ya mabadiliko ya hali ya hewa ya mwaka 2017 imeonesha kuwa kuongezeka kwa joto kunaathiri afya ya binadamu kwa kiasi kikubwa. Ripoti hiyo inatoka kundi la vyuo mbalimbali na mashirika tofauti ya Umoja wa Mataifa inasema watu wengi wanaathirika na joto pamoja na mlo hafifu sambamba na kusambaa kwa magonjwa.

Moja ya kisababishi cha mabadiliko ya hali ya hewa ni uchafuzi wa anga. Uchafuzi wa anga ni kuchanganyika kwa hewa asili katika anga na vitu kama vile moshi, majivu, gesi za kemikali katika hali na kiwango ambacho huathiri sifa ya hewa na kusababisha madhara kwa binadamu na viumbe vingine.

Baadhi ya vitu na vitendo huathiri vibaya anga letu. Baadhi ya vitu hivyo ni kama gesi na moshi unaotoka kwenye viwanda, moshi kutoka kwenye magari, marashi, dawa ya kuuwa wadudu shambani na kadhalika.

Lakini umewahi kujiuliza kuwa aina ya chakula unachokula kinaweza kukusaidia kukabiliana na athari za kiafya zinazotokana na uchafuzi wa hewa?

Wanasayansi katika utafiti wao uliotolewa hivi karibuni, wanaeleza ulaji wa chakula cha Mediterania ( Mediterranean diet) chenye matunda mengi, mbogamboga, nafaka isiyokobolewa, samaki, maharage jamii ya soya, mafuta ya mizeituni na mayai yanaweza kuwalinda watu dhidi ya athari za afya zinazotokana na uchafuzi wa hewa.

Wanasayansi hao kutoka Shule kuu ya Udaktari ya NYU ya Marekani, walichambua data za watu takribani 550,000 wenye wastani wa umri wa miaka 62 kwa miaka zaidi ya 17 ambapo waliwapanga watu hao kwenye makundi kulingana na ulaji wao unaoendana na chakula cha Mediterania na kulinganisha na muda waliokaa kwenye hewa iliyochafuliwa.

Walibaini kuwa watu ambao walizingatia kula vyakula vilivyotajwa hapo juu walikuwa na uwezekano mkubwa wa kuepuka magonjwa na vifo vinavyotokana na uchafuzi wa hali ya hewa. Magonjwa hayo ni yale ya mfumo wa upumuaji, moyo na kansa.

                                   Vyakula  jamii ya Mediterania

Vyakula hivyo jamii ya Mediterania vina uwezo mkubwa wa kukabiliana na vimelea vya maambukizi ya magonjwa kwa mtu ambaye atazingatia kwa usahihi kutumia katika maisha yake.

Uchafuzi wa hewa unasababisha athari mbaya za kiafya kupitia hewa ukaa na mlo wa Mediterania una virutubisho muhimu kupambana na vimelea vya magonjwa,” anasema Mwandishi Mtafiti wa utafiti huo, Chris Lim wa Chuo cha NYU.

Lim anasema vyakula vya aina nyingine vinaweza kusaidia kukabiliana na athari hiyo. “Nilipoangalia kila mchanganyiko wa chakula cha Mediterania, kina matunda, mbogamboga na mafuta yanayoweza kupambana na athari za hewa chafu,” anasema.

Utafiti kuhusu ulaji kama unaweza kuzuia athari za kiafya za uchafuzi wa hewa bado haujahakikiwa na kukubalika kisayansi. Lakini utafiti huo sio wa kwanza kutafuta uhusiano wa mlo na athari za kiafya za uchafuzi wa hali ya hewa.

Wakala wa Uhifadhi wa Mazingira wa Marekani (U.S. Environmental Protection Agency (EPA)) unatafiti kama mlo unaweza kumlinda mtu dhidi ya athari za uchafuzi wa mazingira. Pia wanatafiti ili kujiridhisha kama virutubisho hivyo vinaweza kutumika badala ya dawa za kitabibu na kwa kiasi gani mtu anatakiwa apate virutubisho hivyo kumhakikishia usalama dhidi ya uchafuzi huo.

Hata hivyo, bado watu wanashauriwa kutumia zaidi matunda na mbogamboga kwenye milo yao ya kila siku ili kupata faida mbalimbali za kiafya.

Continue Reading

ELIMU

Sababu 6 zinazothibitisha kwanini kukosolewa ni jambo zuri

Published

on

Mark Thomas anasema, kukosolewa kunaweza kuwa kitu kizuri bila kujali imetoka kwa mtu wa aina gani au anayefanya kazi gani.

Kukubali kukosolewa yaweza kuwa jambo gumu sana. Katika nafasi fulani katika ulimwengu huu unaotegemea mawazo na maoni, utakutana na mtu yeyote (anaweza kuwa mteja, hadhira au hata msomaji tuu) ambaye atataka kukwambia namna ya kufanya mambo yako kwa namna nzuri zaidi.

Yaweza kuwa vigumu kukabiliana na hali hiyo; ukizingatia kwamba hakuna mtu anayependa kuambiwa anakosea.

Sio wakati wote kukosolewa ni kubaya kwasababu wakati mwingine unaweza kutumia kukosolewa huko katika kujiboresha kitaaluma. Fahamu sababu sita zinazothibitisha kuwa kukosolewa ni jambo zuri:

Kukosolewa ni namna ya mawasiliano

Inapotokea mtu anakukosoa inamaanisha kwamba anataka kukupa mrejesho kuhusu huduma unayotoa na hii inaweza kuwa nafasi nzuri ya kujifunza kuhusu watu unaofanya nao kazi na jinsi ya kuwafanya wawe wateja wanaorizika na kazi yako.

Chukua muda kufikiria kile wanachokisema watu kabla hujajibu chochote, maana kwenye biashara au kufanya kazi na mtu ambaye yupo tayari kukosolewa na kufanyia kazi kile anachoambiwa humaanisha pande zote mbili zinaweza kufanya kazi kwa pamoja kufikia mafanikio mazuri. Uzalishaji unamaanisha kujua kile ambacho wateja wako wanataka.

 

Mrejesho hukusaidia kuboresha huduma zako

Unapodhani kwamba unachokifanya kipo sawa lakini hupati mrejesho wowote kutoka kwa watu, unakuwa na uhakika kiasi gani kama unachokifanya kina uzuri wowote? Haijalishi unajishughulisha na nini, kusikiliza na kufanyia kazi mrejesho unaoupata kutoka kwa wateja wako kutakusaidia kujua kipi ni kizuri na kipi kiboreshwe zaidi.

Tumia taarifa unazozipata kuboresha kile unachokifanya, inaweza kuwa vigumu kusikiliza kauli hizo zinazoumiza lakini itafanya unachokizalisha kiwe imara katika uzalishaji wake.

 

Hukufanya ufikirie kuhusu utendaji kazi wako

Kukosolewa kunakojenga huweza kukufanya uachane na utendaji mbovu na kuhamia kwenye mzuri. Jaribu kuwa na malengo na chukulia kile unachokizalisha kama vile sio cha kwako.

Hii inaweza kuwa ngumu hasa pale ambapo unahusika kwa kiwango kikubwa kwenye kile unachokifanya, lakini ukijaribu kufikiria zaidi unaweza kugundua namna ambavyo utaweza kuboresha namna ya utendaji kazi wako na kuzuia kushindwa kwa namna yoyote ile wakati wa kazi.

Jaribu kuangalia kama kuna taarifa yoyote ya ziada unayoihitaji? Je, kuna kitu umekisahau wakati ulipouanza huo mradi? Je, kazi inaweza kumalizika kwa muda uliopangwa awali?.

 

Kukosolewa kunakofaa kunaweza kukuletea manufaa

Fikiria pale inapotokea ukapata mteja ambaye yupo tayari kukwambia namna ya kumuhudumia vizuri; na wewe tuu ndio ukawa na taarifa hizi.

Hii hukuweka katika nafasi nzuri kwenye soko kuliko mtu mwingine yeyote na huweza kutumika siku za usoni ili kuboresha vitu na kuvipata kwa haraka. Jitahidi kutafuta taarifa hizi kutoka kwa wateja wako na kuwafanya wawe wazi kwako kuhusu kile wanachokitaka.

 

Tumia lugha nzuri, kusababisha suluhu

Lugha unayoitumia kujibu pale unapokosolewa ni ya muhimu sana. Jitahidi kuepusha ugomvi katika kujibu kwako. Badala yake badilisha kujibu kwako kuwa katika mazungumzo kuhusu namna ya kulikabili tatizo.

Hii itakufanya ubaki kwenye nafasi nzuri katika kazi yako na hautapoteza muda mwingi kuwaza kuhusu nini kifanyike ili kurekebisha mambo.

Yaweke maneno yako katika vitendo ili kuonesha kwamba unakubali kukosolewa, toa mrejesho wako kwa namna nzuri na fanikisha kukamilisha kazi yako.

 

Usichukulie kukosolewa kama shambulio binafsi

Inapotokea mtu hajaipenda kazi yako kwa mara ya kwanza usichukulie kwamba mtu huyo anakuchukia.

Hata pale unapokosolewa kwa kuonewa usiwe mwepesi kujibu kwa haraka na kwa hasira maana unaweza kuharibu uhusiano wako wa kazi na mtu huyo na inaweza kukuharibia sifa nzuri uliyonayo kwenye soko.

Kuna wakati kukosolewa kunaweza kuonekana kama shambulio binafsi, na wakati mwingine utakuwa sahihi kuwaza hivi. Tambua kwamba watu hukosea hivyo ni muhimu kukumbuka kutoruhusu maoni ya watu kukukasirisha.

Hata hivyo mtu makini anaweza kupokea kukosolewa kwa aina yoyote ile na akatoa mrejesho mzuri hata kama kukosolewa kwake kumekuwa ni shambulio binafsi kwake.

Watu wa aina hii wanaweza kutumia nafasi hiyo kwa manufaa yao, na kama itashindikana kabisa vunja mkataba wa kufanya kazi na mtu huyo kwa namna nzuri na kuacha sifa yako katika soko ikiwa bado ni nzuri.

Continue Reading

Muhimu Kusoma

Copyright © 2018 FikraPevu.com