Connect with us

Mafuta na Gesi/Nishati

Liganga-Mchuchuma: Danadana za maisha bora zaongeza umasikini

Published

on

TANZANIA imejaa watu wengi wanaopenda “ujanjaujanja” katika harakati za kufanikiwa maishani.

Wengi wanapenda kuvuna wasichopanda na kula wasicholima wala huhemea. Wao wanaamini kutumia “njia za mkato” ili waneemeke.

Na katika njia hizo za mkato, hawajali wanamuumiza nani na ana hali gani ya uchumi. Wanachojua wao ni “kula” tu na kupata mali kwa njia ovu.

Miongoni mwa hawa ni baadhi ya maofisa kutoka ofisi zote za serikali, taasisi, mashirika ya umma na binafsi, vyama vya siasa, mashirika ya dini na taasisi zisizokuwa za serikali.

Rais mstaafu Jakaya Kikwete alipotembea Liganga

Kuthibitisha haya ni hatua ya Waziri Mkuu, Kassim Majaliwa, kufuta matokeo ya zoezi la kuthaminisha mali na ardhi lililofanywa na serikali kwa wananchi wa vijiji vya Mundindi na Nkomang’ombe, Wilaya ya Ludewa, mkoani Njombe, ambao wanakalia utajiri mkubwa.

Wakaa miaka 20 ‘burebure’

Wakazi hawa wamekuwa wakiambiwa kujiandaa kuhama maeneo yao, karibu miaka 20 iliyopita, ili kupisha miradi pacha ya makaa ya mawe na chuma cha pua.

FikraPevu ina barua ya kikao cha kwanza cha wananchi wa vijiji vinavyozunguka maeneo ya madini hayo kukutana na kuelezwa kwamba hawaruhusiwi kuendelea na ujenzi au maendeleo yoyote hadi watakapoelezwa. Kikao hicho kiliketi Novemba 24, 1998. Kilijumuisha wawakilishi wa wanavijiji, viongozi wa wilaya na “wakubwa” kutoka NDC makao makuu.

Utajiri unaozungumzwa hapa ni madini. Juu ya ardhi yao; maeneo ya Mundindi lipo eneo la Liganga, kuna madini ya chuma cha pua na Nkomang’ombe, kuna makaa ya mawe. Yote haya ni madini adhimu duniani. Yanahitajika sana kwa ustawi wa viwanda na nguvu ya kuzalisha nishati- umeme.

Mwandishi Simon Mkina akishangaa makaa ya mawe.

Wanavijiji hawa waliamriwa kuyatambua maeneo yao ya makazi, mashamba na mali zilizoko juu ya ardhi – zisizohamishika. Hizi ni pamoja na nyumba, miti na mazao yaliyokuwapo wakati wa zoezi la kuthamini.

Zoezi hili lilifanywa na Wizara ya Nishati na Madini, Shirika la Maendeleo ya Taifa (NDC), Halmashauri ya Wilaya ya Ludewa kwa kushirikiana na serikali za vijiji hivyo.

Wajipanga kupiga dili

Katika zoezi hili, imegundulika kuwa baadhi ya wahusika, waliokuwa wakisimamia zoezi hilo, waligeuza mradi wa wao kutajirika kijanjajanja, kwani waliandika majina yao na kuonesha kuwa wanamiliki nyumba, mashamba au miti. Kumbe ni uongo. Rushwa ilitawala kwani wasiokuwepo, viongozi wakubwa waliandikishwa kwa majina ya bandia.

“Hakika hapa watu wengi walikuwa wamejipanga kupiga hela, tena nyingi, hawa wathaminishaji walikuwa wanataka malipo ya bure, kwamba walipwe fidia wakati hawamiliki hata vibanda hapa kijijini kwetu,” anaiambia FikraPevu, Ndimbo Haule (69), mkazi wa Mundindi.

Mzee huyu anaungana na wakazi wa maeneo ya Nkomang’ombe (imezoeleka Mkomang’ombe) na Liganga, ambako Majaliwa alitembelea na kuzungumza na wananchi na kutoa amri ya kuanza upya kwa zoezi la kuthaminisha mali na ardhi.

DC athibitisha

Kiongozi wa Wilaya ya Ludewa (DC), Andrea Tsere amelieleza gazeti hili kuwa serikali imegundua kuwepo kwa utapeli mkubwa katika mradi wa kufidia wananchi wenye mali na ardhi katika maeneo ya miradi pacha ya Liganga na Mchuchuma.

Wananchi hao wanatakiwa kulipwa fedha hizo baada ya kufanyika tathmini ya mali zao na ardhi ambako mchakato wa kuanza kwa miradi ya maeneo hayo utapita.

Huu ni mwamba wa chuma huko Liganga

Katika maeneo hayo, wananchi wanatakiwa kupisha kuanza kwa miradi hiyo mikubwa inayoendeshwa kwa ubia kati ya Serikali ya Tanzania na kampuni ya Sichuan Hongda kutoka China.

Wataendelea kusota

Waziri mkuu, pamoja na kueleza kuwa mchakato bado kuanza kwa miradi hiyo mpaka serikali ijiridhishe, haijulikani lini, alibainisha kuwa gharama za kulipa fidia kwa wenye maeneo hayo ilikuwa kubwa mno, hivyo serikali kutilia shaka juu ya uhalali wake, hivyo kuchukua uamzi huo.

“Kuna baadhi ya watu walijipenyeza na kutaka kuiibia serikali kupitia suala la ulipaji wa fidia. Sasa tumeamua kufanya uthamini upya ili kupata fidia halali ya kutoumiza serikali na mwekezaji,” amesema Majaliwa.

Pamoja na kwamba uamuzi huo unaweza kuwa nafuu kwa wawekezaji, akiwamo serikali yenyewe, ni mwendelezo wa kero kubwa kwa wakazi wa maeneo hayo ambao wamekuwa wakichoshwa na ahadi za neema kila uchao.

“Sisi tumekuwa hapa miaka mingi sana, leo tumezeeka na hakuna lolote linaloendelea zaidi ya ahadi kwa kila kiongozi anayekuja kututembelea hapa kijiini kwetu,” anaeleza Rhoda Mtewele (57), mkazi wa Nkomang’ombe akizungumza na FikraPevu.

Rhoda, akiwa anatembelea mkongojo kwa umri mkubwa na matatizo ya mgongo, anasema serikali imekuwa ikiwakwamisha mno kupata maendeleo kwa kuwa hawana uhakika ni lini watahamishwa na kupangiwa maeneo mengine.

Zitto Kabwe akitazama mkaa wa mawe huko Mchuchuma wakati akiongoza Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Mashirika ya Umma (POAC)

Anasema, “hapa kwa sasa bado siyo salama, kila siku tunaambiwa tutahamishwa kwa ajili ya kupisha mradi wa madini, lakini miaka inaenda na kurudi (anakosea hapa, miaka hairudi), hakuna kinachofanyika.”

Hawa kila mara, kwa miaka mingi sasa, wanaishi kwa wasiwasi wa kuhamishwa, na hata kufukuzwa kutoka katika maeneo yao, kwa kuwa tu wanaishi juu ya utajiri mkubwa. Wamekuwa kama watoto yatima. Hawaelewi kesho yao.

Msomi awasemea

Daktari wa siasa na uchumi, mhadhiri wa vyuo vikuu, Lenny Kasoga ameiambia FikraPevu kwamba wakazi wa maeneo ya Liganga na Mchucuma wanapaswa kuishi kwa wasiwasi huo kwani hakuna wanayemuamini hata sasa.

Anasema tangu anasoma ndani na nje ya nchi, miaka 30 iliyopita, amekuwa akisikia na kusoma kuwepo kwa mipango na mikakati ya kuanza kutumia makaa ya mawe na chuma cha Liganga, lakini anastaafu bila kuona kinachoendelea.

“Hawa lazima waishi kwa wasiwasi, kwani leo wanaambiwa wajiandae kuondoka kwenye maeneo yao na kulipwa fidia, lakini wakijipanga na tathmnini ya mali zao kufanywa,  wahusika hawarejei tena kwa miaka kumi ndipo wanaibuka tena na habari zilezile…Hapo mtu atajengaje, ataendeleza vipi eneo lake na kuweka mazao mengi ya kudumu,” anaongeza Dk. Kasoga kwa kuhoji.

Umasikini watisha

FikraPevu limetembelea maeneo hayo na kuona umasikini mkubwa wa wakazi wengi wa maeneo hayo, licha ya kuwa katika ardhi yenye utajiri mkubwa wa mali.

Imaculate Isedory, binti wa miaka 14, akiwa amekatizwa shule na wazazi wake, anaeleza namna maisha yalivyokuwa magumu katika kijiji chake cha Liganga.

“Hapa tuna shida sana, nimeacha kwenda shule kwa kuwa mama hana hela ya kunilipia madaftari, viatu na kalamu, nilisaidiwa na padre darasa la kwanza, lakini alipokufa (fariki dunia), nilikosa mtu, nikaacha,” anasimulia kwa FikraPevu binti huyo aliyekuwa peku, ikiwa ni moja ya ishara za umasikini Ludewa.

Licha ya kueleza kuwa mama yake anapembua mpunga na mahindi mashineni, bado maisha kwao ni magumu.

Imaculate anaeleza namna alivyoacha kunywa chai yenye sukari, huku akisema akiamka asubuhi, hustafutahi kwa kunywa bokoboko (uji wa mchele) wenye chumvi.

Inashangaza kwamba serikali imekuwa ikisuasua kuweka wazi ni lini neema ya utajiri kwa wananchi wa Ludewa na Tanzania watafaidika zaidi kwa kuanza kwa miradi pacha ya Liganga na Nchuchuma.

Wachina hawa ni neema au laana?

Hata hivyo, mwanga wa neema ulianza kuchomoza Septemba 21, 2011, wakati Serikali ya Tanzania na kampuni kutoka Beijing, China ya Sichuan Hongda Corporation ilipowekeana saini ya kuanza kuendesha miradi hiyo.

Aliyeshuhudiwa sherehe za kusaini mikataba hiyo alikuwa Makamu wa Rais wa Tanzania,  Dk. Mohamed Gharib Bilal katika ukumbi wa Mlimani City, Dar es Salaam. Katika mkataba huo, ikabainishwa kuwa serikali itakuwa na asilimia 20 ya uwekezaji huo na 80 inayobaki ikamilikiwa na kampuni hiyo ya China.

Kulingana na makubaliano hayo, miradi ya Liganga na Nchuchuma, ingetekelezwa kwa uwekezaji ambao ungegharimu karibu Sh. 5 bilioni (zaidi ya dola bilioni 3 za Marekani).

Wasiwasi wao haujaanza leo wala jana. Haujaletwa na Serikali ya Rais Julius Nyerere, rais wa kwanza wa Tanganyika na baadaye Tanzania. Haujaasisiwa na Rais Ali Hassan Mwinyi, wala kuhuishwa na Rais Benjamin Mkapa. Wala sio Rais Jakaya Kikwete na kamwe hawezi kuwa Rais John Magufuli.

Madini haya yamekuwepo miaka nenda rudi. Wakoloni wameyakuta, hata kama watatamba kwamba wao ndiyo wameyavumbua. Ni waongo. Yamekuwepo jana, leo na yataendelea kuwepo. Labda “yavurugwe” na wenye uchu wa kuifilisi Tanzania na watu wake.

Wasiwasi wa maisha ya wananchi hao umegubikwa na ahadi. Kila awamu ya uongozi wa serikali imekuwa na kauli zinazoweka watu hao katika maisha yasiyokuwa na mwelekeo.

Angalau Mwalimu Nyerere alikuwa na msimamo kwamba madini hayo yasivurugwe, yaachwe hadi Tanzania itakapokuwa na wataalamu wake ndipo yaanze “kufanyiwa kazi.”

Hata hivyo, FikraPevu inatambua kuwa Mwalimu Nyerere aliyeng’atuka katika nafasi ya urais mwaka 1985, baada ya kuwatumikia Watanzania- akiwa Ikulu kwa zaidi ya miaka 24, aliondoka na msimamo huo na kumwachia Rais Mwinyi.

Rais Mwinyi, baada ya kuingia madarakani akawa na mtazamo huo, ingawa ulibadilika na kuamua kukaribisha wawekezaji katika biashara na maeneo yenye madini. Hata hivyo, Liganga na Nchuchuma hayakuguswa sana. Mwinyi alikaa madarakani kwa miaka 10.

Alipoingia madarakani, mwaka 1995, Rais Mkapa alikuja na kasi kubwa ya kukaribisha wawekezaji na wengi walionekana wakija Tanzania na mitaji yao kwa ajili ya kuwekeza.

Kama ilivyokuwa kwa Rais Mwinyi, Mkapa naye “alichangamkia” maeneo mengi ya biashara na uwekezaji katika madini, lakini hakuwa na muda zaidi kwenye makaa ya mawe ya Nchuchuma wala chuma cha pua cha Liganga.

FikraPevu inaelewa kuwa alipoondoka madarakani, baada ya miaka 10, Rais Kikwete aliweka nguvu za ziada kwenye uwekezaji wa madini, alikaribisha matajiri kuweka mitaji yao, kwa maana kwamba watakuja na neema kuu kwa Watanzania.

Kwamba watalipa kodi, watasaidia jamii zinazozunguka maeneo ya madini, kuajiri Watanzania katika kazi wanazoweza kumudu na kubwa zaidi, kuleta ujuzi kwa wazawa ambao watakuwa wakifanya kazi ndani ya miradi ya uchimbaji madini.

Ni katika kipindi cha Rais Kikwete, ndipo Liganga na Mchuchuma “zikawika” zaidi. Zikafahamika mno, ndani na nje ya Ludewa, Njombe, Tanzania na nje ya mipaka ya Afrika.

Kilichofanya kujulikana zaidi ni kuwepo kwa mikataba ya uwekezaji mkubwa wa mabilioni ya shilingi katika migodi ya Liganga na Nchuchuma.   

Sasa imebainika kuwa Kampuni ya Sichuan iliyoaminisha umma wa Tanzania kuwa ni tajiri, kumbe haikuwa na akaunti wala kuweka senti mahali kokote; siyo katika benki za Tanzania wala taasisi za fedha za uwekezaji.

“Inaweza kuwa tajiri na kuwa na uwekezaji mkubwa maeneo mengine, lakini hapa kwetu imekuja bila senti, siasa inaweza kuwa iliibeba na hata kushinda zabuni, lakini haiko makini na haikuwa na fedha,” anasema mmoja wa maofisa wa ngazi za juu wa Shirika la Maendeleo la Taifa (NDC) ambaye hakutaka kutajwa jina lake.

Hata hivyo, hakueleza kwa undani ni siasa gani iliyoibeba kampuni hiyo ya China hata kuibuka na ushindi kati ya kampuni 21 zilizoomba kuingia kwenye uwekezaji wa Liganga – Mchuchuma.

Waziri wa Nishati na Madini, Prof. Sospeter Muhongo amesema kampuni hiyo ya Sichuan, pamoja na tambo zote za kuwa na mtaji mkubwa na kushinda zabuni ya kuwekeza katika migodi ya Liganga na Mchuchuma, haikuwa na fedha.

“Hawa hawakuwa na senti katika akaunti hapa nchini,” alisema Prof Muhongo akieleza “ujanjaujanja” wa kampuni hiyo, huku akishangaa namna ilivyopata ushindi katika zabuni iliyotangazwa ndani na nje ya nchi; magazeti ya kimataifa, likiwamo maarufu la Wall Street Journal la Marekani na kusambazwa na mtandao wa devex wenye kuaminika kwa matangazo ya zabuni kubwa duniani.

NDC wanena

Meneja Uhusiano na Mawasiliano Mwandamizi wa NDC, Abel Ngapemba anasema hakuna harufu yoyote ya rushwa katika mchakato huo wa kumpata mwekezaji makini.

Anasisitiza, serikali haiwezi kuruhusu kuwepo kwa kampuni isiyokuwa na mtaji kuja kuwekeza kwenye mradi mkubwa namna ile, tena ukiwa unabeba neema ya muda mrefu ya Watanzania.

Kuhusu kampuni hiyo ya China kutokuwa na fedha, Ngapemba, alijibu FikraPevu harakaharaka – “hakuna kitu kama hicho, hiyo ni moja ya kampuni tajiri zaidi duniani zilizowekeza kwenye madini, chuma na biashara  zingine kubwa.”

Akizungumzia dili katika uthamini na endapo NDC ilihusika, Ngapemba anasema  shirika lake halihusiki kwa namna yoyote, na kama kuna kitu cha hovyo kilichofanywa huko, ni halmashauri na maeneo mengine ya utendaji, lakini sio wao.

“Sisi ni wasimamizi sawa, lakini zoezi la uthamini hatukufanya sisi, walifanya wengine, sasa kama zipo tuhuma, zinawahusu waliohusika na kamwe sio sisi,” anasisitiza Ngapemba.

FikraPevu yabaini

Uchunguzi uliofanywa na FikraPevu umebaini kuwa Kampuni ya Sichuan, baada ya kushinda zabuni, iliingia katika ubia wa fedha za mtaji na Benki ya China Africa Development CADB) na China Africa Development Fund (CADF).

Baada ya kubainika kwa ujanjaujanja wa Kampuni ya Sichuan, Serikali ya Rais Magufuli, kimyakimya, imeamua kuingia ubia na Serikali ya China na kuachana na Sichuan, ambayo pamoja na NDC waliunda Kampuni ya Tanzania China International Mineral Resources Ltd (TCIMRL), kuendesha miradi pacha ya mawe na chuma cha pua.

Bosi mkuu aongea

Hata hivyo, Huang Daxiong, aliyekuwa Ofisa Mtendaji Mkuu wa Sichuan, Tanzania ameiambia FikraPevu kuwa kampuni yake haikupata zabuni kwa rushwa na kwamba haijashindwa kazi.

Huang anasema miradi ya Liganga na Mchuchuma ilikwamishwa na serikali yenyewe, kwamba serikali ilishindwa kutekeleza makubaliano ya awali, ikiwamo kupanua barabara kuu kutoka Njombe hadi Nkomang’ombe ambako ndiko kwenye makaa ya mawe.

“Tulishindwa kupitisha mitambo yetu mikubwa kutoka Dar es Salaam hadi kwenye migodi, sasa hatuwezi kulaumiwa sisi kwa hili,” alisema na kukanusha kwamba kampuni yake haikuwa na senti kuendesha miradi hiyo pacha.

Anakanusha kuwepo kwa mipango ya kuvunjwa kwa mkataba baina ya serikali na kampuni yake, kama ambavyo NDC kupitia kwa Ngapemba imeiambia FikraPevu hivyohivyo.

Ni kutokana na kuwepo kwa mzingira ya danadana, katika kukamilisha na kuanza kazi kwa migodi hiyo pacha, huenda zoezi la kuthaminishwa mali likawa endelevu; kwani kila kiongozi ajaye anaona waliotangulia hawakufanya vyema na kwamba walikuwa wakihitaji kuneemeka kwa rushwa na mbinu zingine ovu – binafsi, huku miaka ikizidi kusonga na wananchi wakiishi kwa wasiwasi na danadana za maisha ya neema zikiendelea kuwaweka roho juu.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Biashara/Uchumi

Mradi wa Stiegler’s Gorge kutua mikononi mwa Kamati ya Urithi wa Dunia

Published

on

Kamati ya Urithi wa Dunia ya Umoja wa Mataifa inatarajia kuamua kama Pori la akiba la Selous liondolewe miongoni mwa maeneo ya urithi wa dunia, kufuatia Serikali ya Tanzania kuanza mchakato wa kujenga bwawa la Stiegler’s Gorge kwa ajili ya kuzalisha umeme wa kilowati 2,100 ndani ya pori hilo.

Kamati hiyo inatarajia kukutana baadaye mwezi Juni katika jiji la Manama, Bahrain na miongoni mwa ajenda zitakazojadiliwa ni uamuzi wa Serikali kujenga mradi mkubwa wa kuzalisha umeme katika pori hilo ambalo ni urithi muhimu wa dunia ambao uko hatarini kutoweka.

Kamati hiyo inakutana kila mwaka na kikao cha mwaka huu kitakuwa cha 42 tangu kuanzishwa kwake na ina kazi moja kubwa ya kujadili maendeleo ya utunzaji wa maeneo ya urithi na kufanya maamuzi ya kufuta au kuendelea kuyaweka maeneo yaliyopewa hadhi ya kuwa kwenye orodha ya Urithi wa dunia ulio katika hatari ya kutoweka.

Akizungumza hivi karibuni na jarida moja la kila wiki la Afrika Mashariki, Meneja wa Programu wa Kituo cha Urithi wa Dunia cha Shirika la Umoja wa Mataifa la Elimu, Sayansi na Utamaduni (UNESCO), Richard Lo Giudice amesema; mradi wa uzalishaji umeme katika pori la Selous utajadiliwa kwenye mkutano wa mwaka wa Kamati ya Urithi wa Dunia na kisha UNESCO itatoa mrejesho.

Suala hilo litajadiliwa katika kikao cha 42 cha Kamati ya Urithi wa Dunia itakayoketi Manama kuanzia Juni 24 hadi Julai 4, wakati inatathmini hali ya uhifadhi wa pori la akiba la Selous,” alinukuliwa Giudice na jarida hilo.

Serikali imetenga Bilioni 700 ambayo ni sawa na asilimia 41 ya bajeti ya Wizara ya Nishati ya mwaka wa fedha wa 2018/2019 inayofikia Trilioni 1.69 kwaajili ya mradi huo, ambapo imesema ni muhimu kwa ajili ya uzalishaji wa umeme ili kuchochea ajenda ya uchumi wa viwanda.

Licha ya tahadhari iliyotolewa na wadau mbalimbali wa mazingira na wanasiasa akiwemo Mbunge wa Kigoma mjini, Zitto Kabwe na Nape Nnauye wa Mtama kuhusu athari zitakazotokea endapo mradi huo utatekelezwa, bado Serikali imeendelea kushikiria msimamo wake wa kujenga mradi huo kwa madai kuwa wanaokosoa hawaitakii nchi mema.

Serikali ilienda mbali zaidi na kutahadharisha mtu yeyote atakayejaribu kuzuia mradi huo atakabiliwa na hatua kali za kisheria ikiwemo kufungwa jela.

Piga ua, garagaza Serikali itatekeleza mradi wa Stiegler’s Gorge. Hawa wanaopinga mradi huu ukiwatazama wanataka umeme ufike vijijini mwao, ukiwatazama wengine ni wachumi wanapinga’” alinukuliwa Naibu Waziri wa Ofisi ya Makamu wa Rais, Muungano na Mazingira, Kangi Lugola wakati akijibu hoja za wabunge Mei 26 mwaka huu.

Kamati ya Urithi wa Dunia inajumuisha wawakilishi 21 ambao wanachaguliwa na Baraza la Umoja wa Mataifa kwa ajili ya kuratibu shughuli za ulinzi wa Urithi na Utamaduni wa dunia.

“Hilo litakuwa pigo kwa asili,” limesema shirika la uhifadhi wa asili la World Wildlife Fund (WWF). Bwawa hilo litakuwa na urefu wa mita 130 na upana wa mita 700. Litatengeneza ziwa kubwa la zaidi ya kilomita 1000 za mraba, na maji yatasambaa katika eneo ambalo ni kubwa hata kushinda jiji la Berlin, Ujerumani.

 

Mambo Bayana

Kamati ya Urithi wa Dunia itakutana wakati Serikali kupitia Wakala wa Misitu Tanzania imetoa zabuni ya kukata miti isiyopungua milioni mbili katika eneo la Selous ambalo baadhi ya wabunge wamesema lina ukubwa unaolingana na jiji la Dar es Salaam.

Zabuni hiyo pia itahusisha ukataji na uuzaji wa miti hiyo ili kuiingizia Serikali mapato yatakayotumika katika huduma za kijamii.

Lakini wanaopinga mradi huo, wanaeleza kuwa miti itakayokatwa ni mingi sana na ujenzi wa bwawa hilo utasababisha athari za mazingira zinazoweza kuangamiza wanyama wengi zaidi na kuchangia ongezeko la joto duniani.

Kwa mujibu wa Ripoti ya Tathmini ya Mazingira juu ya Mradi pendekezwa wa Stiegler’s Gorge iliyotolewa mwaka 2009 na Prof. Raphael Mwalyosi wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam imebainisha wazi kuwa kutakuwa na athari kubwa katika eneo la Selous endapo mradi huo utatekelezwa.

Hata hivyo ripoti hiyo inaeleza kuwa mradi huo utazalisha umeme wa kutosha lakini ina mashaka juu ya matokeo ya kijamii na kiuchumi yanayoweza kupatikana.

Wachambuzi wa masuala ya mazingira, wanaeleza kuwa Tanzania ina kibarua kigumu cha kujieleza mbele ya kamati hiyo ikizingatiwa kuwa ni miongoni mwa wanachama wa kamati hiyo muhimu duniani. Nchi zingine za Afrika ambazo zinaingia katika kamati hiyo ni Burkina Faso, Tunisia, Uganda na Zimbabwe.

Kamati hiyo itakuwa na kazi ya kutathmini hali ya utunzaji wa maeneo mbalimbali yaliyoko kwenye urithi wa dunia na kuzitaka nchi wawakilishi kuchukua hatua za kutunza na kuhifadhi urithi huo ili kuhakikisha dunia inakuwa mahali salama pa kuishi.

       Baadhi ya wanyama kuathirika na mradi wa umeme

Historia ya Pori la Selous

Pori la Akiba la Selous ambalo lina eneo la kilomita 50,000 za mraba, ni moja ya mbuga kubwa zaidi barani Afrika, ambayo inajulikana kwa kupatikana kwa tembo, vifaru weusi, duma, twiga, viboko, mamba, na wanyama pori wengine.

Pia pori hilo lina aina nyingi tofauti ya viumbe wa pori, vikiwemo miombo, msitu, sehemu za nyasi, kinamasi, ikisemekana kuwa mbuga hiyo ni maabara ya mabadiliko ya kibaolojia na kiekolojia.

Uwindaji kwa ajili ya biashara unaruhusiwa katika mbuga ya Selous. Ni chanzo cha pato kwa mbuga hiyo na zaidi ya watu milioni 1.2 ambao wanaishi viungani mwa mbuga hiyo. Katika baadhi ya maeneo, uwindaji haukubaliwi kabisa. Watalii wanaweza kuzuru. Lakini kuna watalii wachache ikilinganishwa na mbuga ya kitaifa ya Serengeti, ingawa mbuga ya Selous imeizidi Serengeti mara tatu kwa ukubwa.

Mto Rufiji ni mwokozi wa mbuga hiyo. Ni mto wenye urefu wa kilomita 600 na unaishia katika Bahari ya Hindi kusini mwa Dar es Salaam, lakini maji ya mto kwa sehemu kubwa yatatumika kuzalisha umeme.

Kutokana na umuhimu wake, mwaka 1982, UNESCO lilitangaza na kuiingiza Selous miongoni wa maeneo machache ya urithi wa dunia na kuanza kuhifadhiwa.

Lakini mwaka 2014, Kamati ya Urithi wa Dunia ya UNESCO, iliyokutana mjini Doha, Qatar, iliingiza mbuga ya Hifadhi ya Wanyama ya Selous, iliyopo kusini mashariki mwa Tanzania katika orodha ya Urithi wa Dunia ulio Hatarini kutoweka, kwa sababu ya ujangili wa kupindukia.

Ujangili ulisababisha kupungua kwa idadi ya wanyamapori, hasa kwa upande wa tembo na vifaru, ambao idadi yao imepungua kwa asilimia 90 tangu 1982, wakati mbuga hiyo ilipoorodheshwa kwenye urithi wa dunia.

Continue Reading

Mafuta na Gesi/Nishati

‘Stiegler’s Gorge’ na malumbano ya kumaliza tatizo la umeme nchini

Published

on

Benki ya Dunia imesema wananchi milioni 600 hawana umeme kuendesha shughuli zao za maendeleo hali inayokwamisha ukuaji wa uchumi na upatikanaji wa huduma za kijamii.

Siku chache zilizopita, Benki ya Dunia imeziboresha takwimu zake za mwaka 2014 kuhusu upatikanaji wa umeme katika nchi za Afrika  na imebaini kuwa jitihada zaidi na uwekezaji unahitajika kwenye sekta ya nishati ili kuwanusuru wananchi wengi wanaokaa gizani.

Takwimu za benki hiyo za mwaka 2014 zinaeleza kuwa watu milioni 600 hawana umeme. Pia imebaini kuwa hadi kufikia 2016 idadi hiyo ya watu wasio na umeme haijapungua wala kuongezeka.

 

Kwa miaka miwili mfululizo tangu 2014 hadi 2016, idadi ya watu ambao hawakuunganishwa kwenye gridi ya taifa ya umeme ilipungua.  Kiuhalisia katika kipindi hicho umeme uliwafikia watu wengine milioni 76 ambapo ni sawa na ongezeko la asilimia 5 ya upatikanaji wote wa umeme unaofikia 43%.

Idadi ya watu waoishi bila kuwa na umeme imepungua kwa watu milioni 21 huku takwimu halisi zikionyesha watu milioni 600 hawana umeme.

Lakini zipo dalili za kutia moyo. Asilimia 60 ya wateja waliounganishiwa umeme walikuwa ni wananchi wa vijijini, ambako upatikanaji wa umeme ni changamoto.

Katika kipindi hicho, uunganishaji wa umeme katika maeneo ya mjini uliongezeka kutoka 72% hadi 74% huku vijijini ukiongezeka kutoka 16% hadi 23%. Kuna hatua imepigwa katika maeneo ya vijijini lakini bado hali siyo ya kuridhisha.

 

Hiyo ina maanisha nini?

Sekta ya umeme bado haijasimama imara. Takwimu za Benki ya Dunia zinathibitisha wazi kuwa  upatikanaji wa nishati ya umeme bado ni mgumu na ghali hasa maeneo ya vijini ambako asilimia 60 ya wakazi wanaishi bila ya umeme wa uhakika.

Nchini Tanzania, Upatikanaji wa umeme kitaifa umeongezeka kwa asilimia 21 kutoka mwaka 2006 hadi 2016 lakini umebaki chini ya 30% ya kiwango kinachohitajika.

Benki ya Maendeleo Afrika (AfDB) imeeleza katika taarifa yake ya mwaka 2017 kuwa bado idadi kubwa ya watanzania hawajafikiwa na nishati ya umeme huku mahitaji ya nishati hiyo yakiongezeka kwa kasi.

“Asilimia 70 ya watanzania bado wanaishi bila umeme na mahitaji ya nishati hiyo yanaongezeka kwa kasi”, imeeleza taarifa hiyo iliyojikita kuelezea juhudi za pamoja za wadau wa maendeleo katika kukuza uchumi wa wananchi wa vijijini kwa kuwaunganishia nishati ya umeme katika shughuli zao za uzalishaji mali.

Kwa tafsiri ya kawaida ni kwamba watanzania 7 kati ya 10 hawana huduma ya umeme katika nyumba zao. Kwa muktadha huo umasikini unaowazunguka unaweza kusababishwa na ukosefu wa umeme wa uhakika.

 

Mikakati ya serikali

Benki ya AfDB kwa kushirikiana na Tanzania zimeingia kwenye mazungumzo ya kuikopesha serikali mkopo nafuu wa dola za Marekani milioni 165 kwa ajili ya kujenga bwawa la kuzalisha umeme katika ukanda wa Kaskazini Magharibi mwa nchi  kwenye maporomoko ya maji ya  Stiegler Gorge ndani ya Mto Rufiji.

Kulingana na matokeo ya utafiti uliofanywa na  Shirika la Kuendeleza Bonde la Mto Rufiji (RUBADA)  yalionyesha kuwa mpalio wa Stiegler’s Gorge una uwezo wa kuhimili mitambo mitatu mikubwa ya kuzalisha umeme.

Mtambo wa kwanza ukizalisha megawati 400 ambao ungefungwa upande wa Kaskazini mwa bwawa, mtambo wa pili ungekuwa na uwezo wa kuzalisha megawati 800, ambao ungefungwa upande wa chini ya bwawa, na mtambo wa tatu  wenye uwezo wa kuzalisha megawati 900 ambao ungefungwa upande wa kusini mwa bwawa.

Kwa ufupi, jumla ya megawati 2,100 zingezalishwa kutoka Stiegler’s Gorge; kiasi ambacho ni karibu ya mara mbili ya kinachohitajiwa na Tanzania.

Upatikanaji wa umeme wa uhakika ni lengo la saba la Malengo ya Maendeleo Endelevu ambayo Tanzania imeridhia ya kuyatekeleza ifikapo 2030. Serikali imeshauriwa kuongeza kasi ya uwekezaji kwenye sekta ya nishati ya umeme ili kuharakisha ujenzi wa uchumi wa viwanda na kati ifikapo 2025.

Continue Reading

Mafuta na Gesi/Nishati

Magufuli: Eneo lolote tutakalogundua lina madini tutazungusha ukuta

Published

on

Rais John Magufuli ameagiza watendaji wa Serikali kujenga kuta kuzunguka maeneo yote yenye rasilimali muhimu ikiwemo madini ili kudhibiti upotevu wa mapato na kuwanufaisha watanzania.

Akizungumza leo katika hafla ya uzinduzi wa ukuta kuzunguka mgodi wa madini ya Tanzanite wa Mirerani wilayani Simanjiro mkoani Manyara, amesema kwa miaka mingi nchi imekuwa ikiibiwa kutokana na kutokuwepo kwa mfumo thabiti wa kusimamia sekta ya madini.

Ameeleza kuwa mikakati ya Serikali yake ni kuona maeneo yote yaliyo na rasilimali muhimu kama madini yanalindwa na kuhifadhiwa kwa kuzungushiwa kuta ili kuwadhibiti baadhi ya watu ambao wanatumia rasilimali za nchi bila kufuata utaratibu uliowekwa na taasisi za Serikali.

“Tumegundua eneo jingine na lenyewe lina Tanzanite. Nawahakikishia kuwa eneo lolote tutakalogundua lina madini au rasilimali tutazungusha ukuta. Hata kama ni mlima Kilimanjaro mkiona kuna umuhimu, zungushia,” amesema.

Ameongeza kuwa kabla ya kujengwa kwa ukuta huo, Serikali ilipata upinzani kutoka kwa baadhi ya watu ambao walisema jambo hilo haliwezekani kufanikiwa kwasababu ya mazingira ya eneo lenyewe la Mirerani ambalo shughuli za uchimbaji wa madini zinaratibiwa na wachimbaji wadogo wadogo.

“Wapo wengine walisema huu ukuta hautawezekana kujengwa, Jeshi la Wananchi limewaambia kinachowezekana Ulaya na Tanzania kinawezekana”, amesema Rais na kuongeza kuwa nchi itafaidika na mapato yatakayopatikana kwenye mgodi huo.  “Faida za ukuta huu ni nyingi, kuimarisha usalama lakini value for money (thamani ya fedha) itaonekana miongoni mwa wananchi”.

Hata hivyo, Rais amemuagiza Mkuu wa Majeshi Tanzania, Jenerali Venance Mabeyo kuandaa mpango mzuri utakaosimamia ulinzi wa ukuta huo ambao una urefu wa kilomita 24.5 na umeligharimu Taifa bilioni 5.

Ujenzi wa ukuta katika mgodi wa Mirerani ni utekelezaji wa agizo la Rais John Magufuli alilolitoa Septemba, 2017  wakati akizindua barabara ya Kia-Mirerani. Katika uchimbaji wa madini ya Tanzanite Serikali ilikuwa inapata faida ya asilimia 5 tu na nyingine iliyobaki ilienda mikononi mwa wawekezaji.

Kwa upande wake, Waziri wa Ulinzi na Kujenga Taifa, Dk. Hussein Mwinyi amesema wataendelea kushirikiana na Serikali kuhakikisha mgodi huo unalindwa na taratibu za kuingia katika eneo hilo zinafuatwa. Pia emesema Jeshi la Taifa liko imara na litaendelea kutekeleza majukumu yake ya kulinda mipaka ya nchi.

Naye Waziri wa Madini, Angelah Kairuki amesema wizara yake imeandaa kanuni zitakazotoa mwongozo wa namna shughuli za ulinzi, uchimbaji na kijamii zitakavyoratibiwa ndani ya ukuta huo.

“Wizara ya madini kwa sasa inaandaa kanuni za Mirerani za mwaka 2018 ambazo tunakusudia kuzihainisha wiki ijayo na kipekee kanuni hizo zitatoa mwongozo wa namna shughuli za ulinzi, uchimbaji, biashara ya madini na shughuli za kijamii zitakazoendeshwa ndani ya ukuta huu uliojengwa kuzungukwa mgodi wa Tanzanite”, amesema Waziri Kairuki.

Ameongeza kuwa utaratibu wa kuingia katika mgodi huo utakuwa ni kwa watu ambao wana vitambulisho vya taifa na mchakato wa kutoa vitambulisho hivyo umeanza kwa watu 6,500 ambao wameandikisha taarifa zao za awali.

“Vilevile tumechukua hatua nyingine za udhibiti ikiwemo kutolewa vitambulisho maalumu vya kuingia katika eneo la mgodi ambapo hadi sasa jumla ya watu 6,500 wameshaweza kusajiliwa na zoezi linaendelea kwa wale ambao bado hawajapata vitambulisho hivyo”, amesema Waziri Kairuki.

 

Mgunduzi wa Tanzanite akumbukwa

Serikali kupitia Rais John Magufuli imempa Milioni 100 Mzee Jumanne Ngoma aliyegundua madini ya Tanzanite ikiwa ni ishara ya kutambua mchango wake kwa maendendeleo ya Taifa.

“Watu hawa hawatambuliwi, tazama mzee huyu ndiye aliyegundua madini haya leo tusingekuwepo hapa kama isingekuwepo huyu mzee, tazama sasa amepooza mguu wake”, amesema Rais na kuongeza kuwa tangu madini ya Tanzanite yagunduliwe na mzee Ngoma mwaka 1967, licha ya kutambuliwa na Serikali kwa barua ya Mwalimu Julius Nyerere, mzee huyo hajafaidika na chochote na Serikali imeamua kumpa milioni 100 ya matibabu na kujikimu.

Mzee Ngoma ambaye alikuwepo katika hafla ya uzinduzi wa ukuta wa Mirerani amesema anamshukuru Rais kwa kumtambua na kumpa heshima ya kipekee kwa ugunduzi wake wa madini ya Tanzanite.

“Ninashukuru sana Mheshimiwa Rais kwa heshima hii kwa kunitambua mimi kama mgunduzi wa madini, ni heshima kubwa kwangu na niseme kuwa wewe umechaguliwa na Mungu”, amesema Mzee Ngoma.

Continue Reading

Muhimu Kusoma

Copyright © 2018 FikraPevu.com