Connect with us

Kilimo na Ufugaji

Kwimba wajiapiza kurejesha heshima ya pamba, waweka malengo ya miaka mitatu

Published

on

WILAYA ya Kwimba mkoani Mwanza ni kati ya maeneo yaliyovuma kwa kilimo cha zao la pamba kabla na baada ya Uhuru.

Hata hivyo, zao hilo limepoteza mvuto miongoni mwa wakulima wilayani humo kiasi cha uzalishaji kushuka hadi kufikia tani 2,150 pekee msimu wa 2015/2016.

Uchunguzi wa FikraPevu umebeini kwamba, wilaya hiyo yenye jumla ya hekta 125, 332 zinazofaa kwa kilimo cha pamba ina uwezo wa kuzalisha zaidi ya tani 100, 000 iwapo eneo lote litalimwa kwa tija.

“Kwimba tumedhamiria na kumejipanga kufufua kilimo cha zao la pamba kwa sababu ardhi tunayo, nia tunayo na nguvu kazi pia tunayo,” ni kauli ya Mkuu wa Wilaya hiyo, Mtemi Msafiri

Wilaya imeunda Kamati Maalum ya kufufua zao la pamba kuanzia ngazi ya vijiji, kata hadi wilaya ambayo pia hushirikisha wajumbe kutoka Bodi ya Pamba nchini (TCB), Wajumbe wa Kamati ya Ulinzi na Usalama, Wakuu wa Idara, Maofisa Kilimo pamoja na Wakulima.

Akizungumza na FikraPevu wakati wa mahojiano maalum ofisini kwake mjini Ngudu yaliko makoa makuu ya wilaya hiyo, Msafiri anasema kwa kuanzia, wilaya imejiwekea malengo ya kuzidisha mara kumi uzalishaji wa msimu uliopita wa tani 2,150 hadi kufikia tani 25,000 kwa msimu huu.

“Kuna kaya zaidi ya 74,000 kwa wilaya nzima. Tumejiwekea malengo ya kila kaya kulima ekari moja ya zao la pamba na hii itatuhakikishia kulima ekari 74,000 hivyo kutupa malengo ya tani 37, 000,” anasema Msafiri.

Akifafanua, anasema kutokana na kaya 74,000, wilaya hiyo imejiwekea malengo ya kupata mavuno mazuri kwenye kaya 50,000 ambazo zitatoa tani zaidi ya 25,000 ya pamba.

Kwa mujibu wa Mkuu huyo wa Wilaya, iwapo lengo hilo litafanikiwa, Halmashauri ya Wilaya ya Kwimba itajihakikishia ongezeko la Shs. 870 milioni katika mapato ya ndani kutokana na ushuru wa pamba kulinganisha na Shs. 87 milioni za msimu uliopita.

“Tayari tumegawa tani zaidi 160 za mbegu kwa wakulima ambao wameonyesha hamasa ya kurejea kwenye kilimo cha pamba,” anasema mkuu huyo wa wilaya.

Katika mkakati huo, wajumbe 32 wa Kamati ya Ulinzi na Usalama na Wakuu wa Idara 44 wa Halmashauri ya Wilaya ya Kwimba kila mmoja amelima ekari moja ya pamba na hivyo kufanya jumla ya ekari 76 katika Kijiji cha Kilyaboya inayotumika kama shamba darasa kwa wakulima wa Kata ya Ngudu.

Msafiri anasema mpango wa kufufua kilimo cha pamba wilayani humo pia unahusisha shule zote 156 za msingi kulima ekari moja ya zao hilo inayotumika kama shamba darasa kwa wakulima.

“Wanafunzi ndio wakulima wa baadaye. Hivyo ni vema kuwaandaa mapema kwa kuwapa elimu ya kilimo chenye tija kupitia shamba la shule ambalo ndilo pia hutumika kama shamba darasa kwa wananchi wa eneo husika,” anaeleza Msafiri.

 

Uzalishaji wa pamba washuka Mwanza 2008 hadi 2017

Takwimu zinaonyesha kwamba uzalishaji mkoani Mwanza umeshuka kutoka zaidi ya tani 370,000 msimu wa 2008/2009 hadi zaidi ya tani 150,000 pekee kwa msimu uliopita kama inavyonekana kwenye jedwali la uzalisha kwa kipindi hicho.

Kwa Mkurugenzi Mkuu wa TCB, Marco Mtunga, anasema miongoni mwa changamoto zinazoikabili sekta ya kilimo cha pamba ni huduma duni ya ugani, wakulima kutozingatia kanuni ya kupanda kwa nafasi, pamba kuchanganywa na mazao mengine na wadudu kutokana na ama wakulima kutopulizia dawa kwa wakati au viuadudu kukosa ubora.

 

Mapato nayo yashuka kwa kasi

Kama ilivyo kwenye uzalishaji, mapato yatokanayo na zao la pamba kwa msimu uliopita pia yameshuka kwa zaidi ya nusu kulinganisha na msimu wa mwaka 2010/2011.

Wakati msimu wa 2015/2016 Mkoa wa Mwanza uliingiza zaidi ya Shs. 12.9 bilioni (Dola za Kimarekani 5.9 milioni), msimu wa 2010/2011 zao hilo liliingizia mkoa zaidi ya Shs. 29.2 bilioni (zaidi ya Dola za Kimarekani 13.3 milioni).

Pamoja na Mwanza, mikoa mengine inayozalisha pamba ni pamoja na Geita, Simiyu, Shinyanga, Tabora, Mara, Kagera, Kigoma na Singida.

 

Huduma ya Ugani na udhibiti wa Maofisa Ugani

“Licha ya mazingira magumu kiutendaji yaliyokuwa yakiwakabili kipindi cha nyuma, baadhi ya maofisa ugani walijisahau na kugeuka kuwa wananchi wa kawaida katika maeneo yao kwa kujiingiza kwenye kilimo na biashara badala ya kuwashauri wakulima,” anabainisha Msafiri.

Ili kudhibiti hali hiyo na kusimamia uwajibikaji, umeanzishwa utaratibu wa kila Ofisa Ugani kuwa na daftari maalum la kumbukumbu (log book), inayoonyesha jumla ya wakulima katika eneo lake, aliowatembelea, muda na aina ya mazao wanayolima.

 

Mbegu na pembejeo kwa wakulima

“Kwa kushirikiana na Kituo cha Utafiti wa Kilimo Ukiriguru kilichopo Wilaya ya Misugwi, Bodi ya Pamba pamoja na makampuni ya kusambaza pembejeo tunahakikisha wakulima wanapata mbegu bora na zenye tija,” anasema Msafiri.

Anataja mbegu aina ya UK M08 isiyo na manyoya kuwa ndiyo inayofaa kulinganisha na ile ya UK 91 yenye manyoya anayosema imepitwa na wakati na hivyo kupunguza tija.

Kwa mujibu wa Mkaguzi wa Pamba Wilaya ya Kwimba kutoka TCB, Penina Range, mbegu ya UK M08 ikilimwa kwa tija hutoa kati ya tani 800 hadi 1,200 kwa kila ekari moja ya shamba la pamba.

 

Kilimo cha Skimu ya Umwagiliaji

Kutokana na Wilaya ya Kwimba kuwa miongoni mwa maeneo kame, uongozi wa wilaya hiyo unaelekeza nguvu kubwa kwenye kilimo cha umwagiliaji.

“Tunatarajia kutenga bajeti ya kufufua skimu za umwagiliaji za Shilanona na Kimiza ambazo hazifanyi kazi kwa sasa,” anasema Mkuu wa Wilaya.

Katika mpango huo, wilaya pia inakusudia kujenga mabwawa na mifereji ya umwagiliaji itakayotumika kwa kilimo cha umwagiliaji kwa kipindi chote cha mwaka badala ya kutegemea mvua.

Hivi sasa, skimu ya umwagiliaji ya Maliga pekee ndiyo inayofanya kazi wilayani humo.

 

Sababu zilizozorotesha kilimo cha pamba

Pamoja na kuelezea mikakati ya kufufua kilimo cha pamba, Mkaguzi wa TCB anataja baadhi ya sababu alizosema zilizorotesha kilimo cha zao hilo, siyo tu Wilaya ya Kwimba, bali nchini nzima, kuwa ni pamoja na usimamizi hafifu na kukosekana kwa huduma ya ugani.

Range anasema kama ilivyo kwenye sekta zingine, kilimo cha pamba kilikosa usimamizi imara kutoka kwa wadau kuanzia Serikali Kuu, Halmashauri, Maofisa Kilimo na Ugani na wakulima wenyewe.

Licha ya uchache wao kulinganisha na mahitaji halisi, Maofisa Ugani pia hawakufika kwa wakulima ama kwa kutotimiza wajibu au kukosa vitendea kazi, ikiwemo usafiri.

“Wakulima walikatishwa tamaa kwa kusambaziwa mbegu zisizoota na hivyo kuwatia hasara kwa kupanda zaidi ya mara moja na kutopata tija,” anasema Range.

Anasema hata pale mbegu zilipoota, viuadudu vilivyosambazwa kwa wakulima pia havikutoa tija na hivyo kupunguza uzalishaji na kuzidisha hasara kwa wakulima.

Mkaguzi huyo wa pamba anasema baadhi ya makampuni yaliyoingia mikataba ya kusambaza pembejeo kwa wakulima hayakutimiza wajibu na mahitaja ya mikataba yao.

Vile vile, mvua chache na zenye mtawanyiko usiotabirika pamoja na ukame katika baadhi ya maeneo yanayostahili kwa kilimo cha pamba, pia ni miongoni mwa sababu zilizozorotesha kilimo cha zao hilo.

FikraPevu imeelezwa kwamba, kufa au kuyumba kiutendaji kwa baadhi ya viwanda vya kuchambua pamba pamoja na kutengeneza nguo ni sababu kuu ya kuzorota kwa kilimo cha zao hilo.

Kwa mujibu wa Range, kuyumba kwa viwanda hivyo siyo tu kulipunguza bei ya pamba, bali pia kuliwakatisha tamaa wakulima kutokana na bei ndogo kulinganisha na gharama na muda wa kilimo.

 

TCB na mikakati ya kusaidia wakulima

Range anasema, Bodi ya Pamba Tanzania (TCB) kupitia makampuni ya kuchambua pamba imefanikisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo.

“Chini ya uratibu na simamizi wa TCB, halmashauri na uongozi wa wilaya, makampuni haya yanatoa mbegu na viuadudu kwa wakulima kulingana na mahitaji na mikataba,” anasema Range.

Katika mkakati huo, makampuni hayo, ICK Cotton, SM Holding na African Ginneries pia zimetoa pikipiki kwa Maofisa Ugani kuwawezesha kuwafikia wakulima kwa ushauri.

Kwa mujibu wa mkaguzi huyo, licha ya kusambaza mbegu na viuadudu, makampuni hayo pia hulazimika kuwalipa fidia wakulima iwapo mbegu na viuadudu walivyosambaza havitaleta tija.

Halmashauri ya wilaya ambayo ndiyo huingia mkataba kwa niaba ya wakulima inalazimika kulipa asilimia 50 ya ushuru iwapo wakulima watashindwa kutekeleza wajibu.

 

Ubora wa pamba

Pamoja na kuhimiza na kufufua kilimo cha pamba, TCB pia imeelekeza nguvu katika usimamizi wa ubora.

Kwa mujibu wa Range, usimamizi wa ubora huanzia kwenye utoaji wa elimu na mafunzo mbalimbali kupitia semina kwa wakulima na makarani wa ununuzi kuanzia ngazi ya vijiji, wilaya na watendaji wa makampuni ya kuchambua pamba.

 

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Biashara/Uchumi

Wakulima wa mahindi kuunganishwa kwenye mnyororo wa thamani

Published

on

Imeelezwa kuwa kukosekana kwa  teknolojia ya kisasa na masoko ya mazao  ni miongoni mwa changamoto zinazokwamisha  ukuaji wa sekta  ya kilimo nchini. Changamoto hizo zinachochewa na  uwekezaji mdogo wa rasilimali watu na fedha  kwenye huduma muhimu za kilimo.

Kwa kuwa kilimo ni uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, serikali inawajibika kuwawezesha wakulima nchini kupata pembejeo na teknolojia ya kisasa kuhakikisha wanazalisha mazao yenye ubora yanaweza kushindana kwenye soko la kimataifa.

Kwa kutambua hilo serikali ilianzisha benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB) ili kuhakikisha wakulima wanapata fedha kutoka taasisi hiyo kuendesha shughuli zao. Lakini tangu kuanzishwa kwake, benki hiyo haijawafikia wakulima wengi, jambo linalowakosesha fursa ya kupata mikopo na ushauri wa kiteknolojia.

Naibu Waziri wa Fedha na Mipango, Dkt. Ashatu Kijaji amesema  serikali imeitaka benki hiyo kuongeza matawi  ili kuwafikia wakulima wengi ambao wanahitaji mikopo kuongeza tija kwenye kilimo.

Amesema tayari benki hiyo imefika mkoa wa Dodoma na hadi kufikia Juni 30, 2018 itakuwa imefunguliwa ili kuwahudumia wakulima wa kanda ya kati  inajumuisha mikoa ya Dodoma, Singida.

“Baada ya ufunguzi wa ofisi ya Kanda ya Kati kukamilika Benki Itafanya uchambuzi wa fursa zilizopo Kikanda na hivyo kuchukua hatua na taratibu za kufungua ofisi nyingine kulingana na upatikanaji wa rasilimali fedha”, alisema Dkt. Kijaji.

Ameongeza kuwa TADB inatekeleza mpango wa miaka mitano (2017- 2021), wa kusogeza huduma karibu na wateja kwa kuanzisha ofisi za Kikanda katika Kanda ya Kaskazini, Kusini, Kati, Ziwa, Nyanda za Juu Kusini na Zanzibar kwa awamu mbalimbali.

Dkt. Ashatu amesema mikopo itakayotolewa kwa wakulima itatumia mfumo wa makundi; kundi la kwanza litahusisha wakulima wadogo wadogo kwa riba ya asilimia 8- 12, kundi la pili la miradi mikubwa ya kilimo kwa asilimia 12 – 16 kwa mwaka. Kundi la mwisho ni mikopo ya ushirika ambapo riba yake inaendana na hali ya soko la matumizi ya mkopo.

Amebainisha kuwa serikali inafanya majadiliano na wadau wa kilimo ili kupunguza kiwango cha riba ili kuwavutia wakulima wengi kukopa na kufaidika na kuwa sehemu ya ukuaji wa uchumi wa viwanda nchini.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mwendeshaji wa TADB, Thomas Samkyi alisema kukosekana kwa masoko ya mazao ya kilimo ni changamoto nyingine inayorudisha nyuma maendeleo ya sekta ya kilimo nchini.

Katika kutekeleza majukumu ya Benki hiyo, serikali imeanza kutoa huduma kwa kulenga minyororo michache ya ongezeko la thamani katika kilimo cha mahindi kwa kutoa mikopo ya ununuzi wa pembejeo, vifaa na vifungashio vya kisasa vya kuhifadhia mahindi na teknolojia ya uhifadhi wa mahindi ili kukidhi mahitaji ya soko la kimataifa.

“Kwa sasa tumejikita katika mnyororo mzima wa uongezaji wa thamani kuanzia uandaaji wa shambani hadi kwa upatikanaji wa masoko, ikiwemo mahitaji ya uzalishaji wenye tija kwenye sekta nzima ya kilimo kuanzia hatua za awali za utayarishaji wa mashamba.

“Kupima ubora wa udongo na virutubisho vinavyohitajika kwenye uzalishaji wa mahindi, upatikanaji wa pembejeo za kilimo zikiwemo mbegu bora, mbolea, madawa na vifaa na teknolojia mbali mbali za umwagiliaji na fedha kwa ajili ya kulipia gharama mbalimbali za uzalishaji wa mahindi,” alisema.

Samky alisema usaidizi na mikopo itakayotolewa itakuwa kwa ajili ya ujenzi na uboreshaji wa miundombinu ya kilimo katika kuimarisha minyororo ya thamani katika kilimo

“Inajumuisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji na mitambo ya umwagiliaji, uchimbaji wa visima vya maji ya umwagiliaji, ujenzi wa mabawa ya uvunaji maji ya mvua, ujenzi wa maghala bora ya kuhifadhia mahindi na ujenzi wa miundombinu ya masoko,” alisema.

Continue Reading

Biashara/Uchumi

Waziri awataka wakulima kutumia mbaazi kwa chakula kukabiliana na anguko la bei

Published

on

Kutokana na kudorora kwa soko la nje la mbaazi, Serikali imewataka wakulima kutafuta na kuimarisha soko la ndani kwa kutumia kama chakula ili kujenga na kuimarisha afya za wananchi.

Msimamo huo wa Serikali umetolewa na Naibu Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Eng. Stella Manyanya wakati akijibu swali la Mbunge wa Mtama, Nape Nnauye ambaye alitaka kufahamu mkakati wa Serikali katika kuwatafutia wakulima soko la nje la mbaazi.

Nape amesema kuwa Serikali iliwaahidi wakulima wa mbaazi kuwatafutia soko baada ya wanunuzi wakubwa toka nchi za nje kama India kusitisha mkataba na Tanzania wa kununua zao hilo katika msimu uliopita.

“Msimu uliopita soko la mbaazi lilisababisha kuanguka kwa bei ya mbaazi kutoka Tsh. 2000 (kwa kilo) kwenda mpaka sh.150. Serikali iliahidi hapa Bungeni kwamba itahakikisha kwamba inahangaika kupata soko la kuaminika la zao hili. Sasa mmefikia wapi kupata soko la zao hili?,” ameuliza Mbunge Nape.

Naibu Waziri, Eng. Stella Manyanya amekiri kushuka kwa bei ya mbaazi katika msimu uliopita wa 2016/2017 kwasababu ya kutofikiwa kwa makubaliano ya kibiashara na wadau ambao walikuwa wananunua zao hilo kwa wingi.

“Ni kweli kabisa katika msimu huu ulioisha kulikuwa na hali isiyopendeza katika soko la mbaazi lakini hiyo inatokana na wadau kusitisha manunuzi ya mbaazi toka Tanzania”, amesema Naibu Waziri.

Kutokana na hali hiyo Serikali imewataka wakulima kuachana na soko la nje na kuwekeza nguvu zao katika soko la ndani kwasababu bado bei ya zao hilo ni nzuri katika baadhi ya masoko kinyume na hoja za baadhi ya watu kuwa soko la zao hilo limeporomoka.

“ Tunaendelea kusisitiza hata sisi wenyewe, mbaazi inauzwa mpaka kilo 2400 kwahiyo tusitegemee soko toka nje hata ndani ya nchi bado kuna soko la uhakika”, amesema Naibu Waziri.

             Naibu Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Eng. Stella Manyanya

 

Wakati huo huo amewataka watanzania kuchangamkia zao hilo kwasababu lina protini nyingi ambayo inahitajika mwilini. Ameongeza kuwa ikiwa ulaji wa mbaazi utaongezeka nchini, kuna uwezekano wakulima wakafaidika na soko la zao hilo.

“Mbaazi ni chakula ambacho kina protini na hata sisi wenyewe tunaweza tukawa soko kuliko kutegemea soko la watu wa nje”, amesema Naibu Waziri na kuongeza kuwa mbaazi inahitajika sana katika mikoa ya Dodoma na Dar es Salaam ambako wakulima wanaweza kuuza huko ili kujipatia bei nzuri itakayosaidia kuinua kipato.

Msimamo wa Naibu waziri unaonekana kutofautiana na ule wa awali uliotolewa na Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Charles Mwijage mwaka jana ambapo aliahidi kuwatafutia wakulima soko la mbaazi kwa nchi zingine kutokana na nchi ya India kuzuia uingizwaji wa zao hilo kutoka Tanzania.

India ilisitisha uungizwaji wa zao hilo tangu mwaka jana kwa kile kinachodaiwa kuwa imezalisha ziada ya mbaazi nchini humo kwa zaidi ya asilimia 30.

Lakini tangu wakati huo hakuna majibu ya uhakika kutoka Serikalini yaliyotolewa kuwakwamua wakulima katika mdororo wa bei ya zao hilo ambalo linategemewa na wakulima wengi hasa wa mikoa ya Arusha na Manyara kama zao la biashara.

Aliyewahi kuwa Naibu Waziri wa Kilimo na Chakula, William Ole Nasha  akihojiwa na wanahabari mwaka jana alikiri India kusitisha manunuzi ya mbaazi na kwamba Serikali inaendelea kutafuta njia mbadala kuwasaidia wakulima.

“Ni ukweli kwamba India ambao ndiyo wanunuzi wakubwa wa mbaazi ya Tanzania wamesitisha kufanya hivyo kutokana na uzalishaji kupanda kwa asilimia 30 nchini humo hivyo kwa sasa hatuna jinsi ya kufanya kuwasaidia wakulima wetu isipokuwa kubuni njia mpya ya kuwasaidia katika msimu ujao wa kilimo”, alinukuliwa Ole Nasha na kuongeza kuwa,

“Moja ya Mbinu hiyo ni kuanza kuwahamasisha watanzania kuanza kutumia mbaazi kama chakula ili kupanua soko la ndani badala ya kutegemea soko la nje”.

                                   Mbaazi ikiwa shambani kabla ya kuvunwa

Bei ya Mbaazi iliimarika katika msimu wa mwaka 2015 ambapo kilo moja ilikuwa ikiuzwa kwa sh. 2,800 hadi 3,000 (sawa na 280,000/300,000 kwa gunia la kilo 100) ambapo ilikuwa neema kwa wakulima na msimu uliofuata wa 2016 uzalishaji uliongezeka zaidi lakini matatizo ya soko yakaanza kujitokeza.

Mpaka kufikia msimu wa 2017, inasemekana bei ilishuka hadi sh. 150 kwa kilo kutokana na mabadiliko ya bei ya kimataifa na kuathiri wakulima wengi wao zao hilo nchini.

Tanzania ni moja ya nchi za Afrika zinazozalisha kwa wingi mbaazi, ambapo asilimia 95 ya zao hilo ilikuwa inauzwa nchini India na sehemu ndogo iliyobaki inatumika kwa chakula.

Continue Reading

Biashara/Uchumi

Wakulima wa chai Kagera wamkalia kooni mwekezaji kuboresha maslahi yao

Published

on

Serikali imesema kuwa haitasitisha mkataba na Mwekezaji wa Kampuni ya Chai Maruku, iliyoko mkoani Kagera, kwa sababu mgogoro wa malipo uliopo baina ya  kampuni hiyo na wakulima pamoja na wafanyakazi wake unaelekea kutatuliwa.

Akizungumza Bungeni mjini Dodoma, Naibu Waziri wa Fedha na Mipango, Dkt. Ashatu Kijaji , alipokuwa akijibu swali la msingi la Mbunge wa Bukoba Vijijini Mhe. Jason Rweikiza (CCM), aliyetaka kujua sababu za Serikali kutovunja mkataba na mwekezaji huyo na kurejesha umiliki kwa Serikali au kwa mwekezaji mwingine atakayejali maslahi ya wakulima na wafanyakazi.

Katika swali lake la msingi, Mhe.   Rweikiza alisema kuwa tangu Kampuni hiyo ibinafsishwe kwa mwekezaji, kumekuwa na malalamiko ya wakulima kutolipwa  fedha za mauzo ya chai kwa wakati na wafanyakazi kutolipwa  mishahara na stahiki zao ipasavyo.

Dkt. Kijaji alisema kuwa, katika kutatua mgogoro huo Serikali kupitia ofisi ya Msajili wa Hazina imekuwa ikifuatilia kwa karibu mwenendo wa utendaji na uendeshaji wa Kampuni hiyo kwa kufanya vikao kwa nyakati tofauti kwa kushirikiana na ofisi ya Waziri Mkuu, Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji, ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali, ofisi ya Mkuu wa Mkoa Kagera, Bodi ya Chai na Wakala wa Maendeleo ya Wakulima wadogo wa Chai (TASHTIDA).

Alisema kuwa katika vikao hivyo haki ya kila upande ilizingatiwa ikiwemo suala la haki za wafanyakazi pamoja na madai ya wakulima, ambapo mpaka sasa mwekezaji amekubali kulipa madai ya wakulima kiasi cha Sh. milioni 12 huku wakiendelea kujadili namna ya kutatua suala la madai ya wafanyakazi.

Dkt. Kijaji aliahidi kuwa Serikali itaendelea kufuatilia kwa karibu suala hilo ili kuhakikisha haki za wakulima na wafanyakazi hazipotei. Pia wakulima kulima kilimo bora cha chai kitakachowanufaisha kiuchumi na kijamii.

                        Wakulima wakivuna chai

 

Chai na changamoto zake

Utafiti iliofanywa na watafiti mbalimbali kutoka kwa Taasisi ya Utafiti wa Chai Tanzania kwa ushirikiano na Jumuiya ya Ulaya (EU) mwaka 2012  katika wilaya ya Mufindi mkoani Iringa ulibaini kuwa wakulima wanatakiwa kuelimishwa zaidi  juu ya njia bora za kulima zao hilo ili kuongeza uzalishaji na faida.

Katika utafiti wao waliwaelimisha wakulima katika kutambua na kukabiliana na changamoto mbalimbali, ambapo pia walikiri  kuwa zao la  chai endapo likilimwa, kuhudumiwa na kuuzwa katika soko sahihi litawakomboa wananchi na kuliingizia taifa kipato.

Kabla ya utafiti huo, wakulima wengi katika wilaya hiyo walikata tamaa kutokana na kupata hasara baada ya kuuza chai kwa bei ndogo.

Mtafiti wa zao la Chai katika wilaya ya Mufindi, Prof.  Bruno Ndunguru akizungumzia hali halisi ya kilimo cha chai alisema walibaini kuwa udongo kukosa rutuba mbadala kwa zao la chai, ambapo wakulima hao walitumia mbolea ya kupandia na kukuzia, swala ambalo lilipelekea kuharibika kwa ardhi na hatimaye kukosa kabisa rutuba kwa zao la chai.

Prof. Ndunguru alisema katika hatua za kwanza, EU ilisaidia kujenga majengo mapya ya ofisi ambazo zitatumika na watafiti wa kilimo hicho na wakulima wadogo wadogo wa Mufindi.

” Utafiti wetu ulihusisha zao la chai kwa kutafuta aina mpya ya mbegu na miche ya kupandwa, uwezo wa kusambaza maji katika mashamba ya chai, rutuba sahihi ya ardhi na kujenga ofisi za kutosha kwa ajili ya kazi nzima ya utafiti,” alisema Prof. Bruno.

Alibainisha kuwa katika kufanya kazi ya kutafiti udongo na ardhi sahihi kwa kilimo cha chai wamehakikisha unapimwa katika maabara za kilimo, kutoa ushauri wa matumizi sahihi ya ardhi kwa wakulima wa chai, kutoa taarifa za maeneo ambayo wakulima walitumia mbolea za chumvi pamoja na kuhamasisha masoko yanayonunua chai.

Katika mwaka wa 2001 hadi 2004 mradi wa utafiti uliwahusisha wakulima wa chai 4,350,364 ambapo katika mwaka wa 2005 hadi 2008 wakulima walikuwa 13,987,901 na kuanzia mwaka 2009 hadi 2012  idadi ya wakulima iliongezeka maradufu,  hali ambayo inahamasisha EU waendelee kutoa misaada zaidi ya pesa kuwakomboa wakulima wa chai.

Mkulima wa chai katika wilaya hiyo, Emmanuel Lugano, alisema kutokana na kulima kilimo cha kisasa baada ya watafiti kufanya utafiti wa chai sasa wanaweza kuwa na uhakika wa maisha ikiwemo kusomesha watoto na kuboresha maisha yao.

“Awali sisi wakulima tulikata tamaa kabisa kuendelea kulima chai, utafiti uliofanywa na watafiti hawa, umetukomboa kutokana na sasa tunalima kilimo bora, tunapata soko la uhakika na tunaweza kuhimili changamoto mbalimbali za kiuchumi tofauti kabisa na hapo awali tukipata hasara”, amesema Lugano.

                                         Chai inapitia mchakato mrefu katika usindikaji

 

Asili ya Chai

Asili ya chai bado haijajulikana hasa ni wapi japokuwa inaaminika chimbuko lake ni China. Nchi  zinazozalisha chai kwa wingi kwa sasa ni China, Japan, Indonesia na Kenya ikiwa nchi ya tatu kwa uzalishaji baada ya India na Sri  Lanka.

Kwa upande wa Afrika, Tanzania ni nchi ya nne baada ya Kenya, Malawi na Uganda ambapo inalimwa katika mikoa ya Kagera, Iringa, Kilimanjaro, Mbeya, Njombe na baadhi ya maeneo ya mkoa wa Tanga. Inakadiriwa kuwa Tanzania huzalisha tani 32, 000 kwa mwaka ambapo husindikwa katika viwanda vilivyomo nchini na nyingine husafirishwa nje ya nchi.

Kuna aina mbili za chai ambazo ni China Tea (Camellia Sinensis) na Assam Tea ambazo hustawi katika maeneo tofauti kulingana na hali ya hewa ya eneo husika. Chai hustawi vizuri  katika maeneo yenye mvua za wastani (1500- 2500mm) lakini inaweza kukua pia katika maeneo ambapo hakuna mvua  kubwa sana yaani milimita 1200 na joto lidi la 18 – 20°C .

Continue Reading

Must Read

Copyright © 2018 FikraPevu.com