Connect with us

Kilimo na Ufugaji

Kilimo, uvuvi vyahatarisha uhai bwawa la nyumba ya Mungu

Published

on

Bwawa la Nyumba ya Mungu ni chanzo kikubwa cha maji yanayotumika kwa shughuli mbalimbali za kibinadamu, kilimo cha umwagiliaji,  mifugo na uzalishaji wa umeme, lakini shughuli hizo zinaweza kuhatarisha uzalishaji wa umeme unaosambazwa na Gridi ya Taifa.

Bwawa la Nyumba ya Mungu  linapatikana wilaya ya Mwanga mkoa wa Kilimanjaro ambapo lilitengenezwa ili kuhifadhi maji yanayotiririka kutoka Mlima Kilimanjaro kwa lengo la kuzuia mafuriko kwenye makazi ya watu na mashamba na baadaye yatumike kuzalisha umeme na kwenye kilimo.

Lakini ongezeko la shughuli za kilimo kupitia mito ya asili ikiwemo Kikuletwa na Ruvu pembezoni mwa bwawa hilo kumechangia upotevu mkubwa wa maji kwenye vituo vya kuzalisha umeme.

Inaelezwa kuwa vituo hivyo ni Nyumba ya Mungu kilichopo Wilaya ya Mwanga, mkoa wa Kilimanjaro, New Pangani Falls, wilaya ya Muheza na Hale kilichopo wilaya ya Korogwe mkoani Tanga ambavyo vyote vina uwezo wa kuzalisha megawati 97.

Akizungumza na wanahabari Meneja wa vituo hivyo, Mhandisi  Mahenda Mahenda alisema kwenye bwawa la Nyumba ya Mungu kuna mitambo miwili inayozalisha umeme iliyoanza kazi 1969 ambapo mitambo hiyo inafanya kazi vizuri na imekuwa ikifanyiwa matengenezo mara kwa mara.

Kutokana na ongezeko la mahitaji ya maji yanayotumiwa na wakazi wa wilaya zinazozunguka bwawa hilo yamechangia kupungua kwa kina cha maji. “Bwawa linapokuwa na kiwango kidogo cha maji uzalishaji umeme hupungua, kuna wakati maji hupungua zaidi hivyo taratibu haziruhusu tuendelee kuzalisha umeme”.

Kwa upande wake Kaimu Meneja wa Kituo cha Nyumba ya Mungu, Mhandishi, Clarence Mahunda alisema kituo chake kina uwezo wa kuzalisha umeme wa Megawati 8 ambao huingizwa kwenye Gridi ya Taifa kwa matumizi mbalimbali ya nyumbani na viwandani.

Mhandisi Mahunda alisema hadi kufikia mwishoni mwa Januari mwaka huu kituo hicho klikuwa kinazalisha megawati 3.5 hadi 4 tofauti na uwezo wake wa kuzalisha megawati 8 kwa saa 24.

“Shughuli za binadamu zikiwemo kulima, kuchunga ng’ombe na uvuvi kumepelekea uzalishaji wa umeme katika kituo hiki kuwa hafifu, kitu ambacho kinasababisha ukosefu wa maji ya kutosha hivyo uzalishaji umeme pungufu”, alisema Mhandisi Mahunda.

Alibainisha kuwa kwa kushirikiana na wadau mbalimbali wa maendeleo  wameendelea kuzuia athari za kimazingira pembezoni mwa bwawa la Nyumba ya Mungu lakini bado uwezo wa uzalishaji umeme haujaongezeka kwasababu kina cha maji kiko chini.

Mkazi wa kijiji Kagongo mkoani Kilimanjaro, Charles John Waziri Mkazi wa Kijiji cha Kagongo alisema kuwa kuna hujuma katika matumizi ya rasilimali maji ambapo imebainika kuwa wakulima wanaotumia kilimo cha umwagiliaji wamekua wakitumia maji kwa kiasi kikubwa na kusababisha upungufu katika bwawa.

                                                                          Bwawa la Nyumba ya Mungu

Naye, Naibu Waziri wa Nishati, Subira Mgalu alizitaka serikali za mitaa na Mkoa kwa kushirikiana na wananchi wanaozunguka vituo hivyo kuhakikisha wanatunza mazingira ya bwawa la Nyumba ya Mungu ili kupata maji kwaajili ya uzalishaji umem

“Nimeelezwa kuwa kina cha maji hakiruhusu mashine zote kuzalisha umeme, na hii ni kwasababu ya shughuli za binadamu ambazo zinaendelea pembezoni mwa Bwawa la maji yanayotumika kuzalisha umeme huo”, alisema Naibu Waziri.

Wadau wa mazingira wamezishauri mamlaka zinazohusika na bwawa hilo ziwajibike kuhamasisha uboreshaji mifereji kwa kuisakafia ili kuokoa upotevu mkubwa wa maji na kuachana na mifereji ya asili ambayo inapoteza maji mengi yanayoingia kwenye bwawa la Nyumba ya Mungu.
 

Nyumba ya Mungu

Bwawa la nyumba ya Mungu lilijengwa na kukamilika mwaka 1965 Kaskazini mwa Tanzania. Mwaka 1970 lilianza kutumiwa zaidi kwa uvuvi wa samaki lakini mabadiliko ya hali ya hewa yamepunguza upatikanaji wa samaki na uzalishaji umeme katika bwawa hilo.

Bwawa hilo lilijengwa karibu na maporomoko ya Neogene Kilomita 80 kutoka Kusini mwa mlima Kilimanjaro ambapo urefu wake unafikia Kilomita 180 na kina cha maji cha mita 6 kwenda chini. Bwawa hilo linapokea maji kutoka vyanzo mbalimbali lakini chanzo kikubwa ni mlima Kilimanjaro.

Maji yanayotoka kwenye bwawa hilo hutumika kuzalisha umeme katika vituo vya Pangani, Nyumba ya Mungu na Hale. Lakini bwawa hilo limeathiriwa mabadiliko ya hali ya hewa na shughuli za binadamu.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Biashara/Uchumi

Wakulima wa mahindi kuunganishwa kwenye mnyororo wa thamani

Published

on

Imeelezwa kuwa kukosekana kwa  teknolojia ya kisasa na masoko ya mazao  ni miongoni mwa changamoto zinazokwamisha  ukuaji wa sekta  ya kilimo nchini. Changamoto hizo zinachochewa na  uwekezaji mdogo wa rasilimali watu na fedha  kwenye huduma muhimu za kilimo.

Kwa kuwa kilimo ni uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, serikali inawajibika kuwawezesha wakulima nchini kupata pembejeo na teknolojia ya kisasa kuhakikisha wanazalisha mazao yenye ubora yanaweza kushindana kwenye soko la kimataifa.

Kwa kutambua hilo serikali ilianzisha benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB) ili kuhakikisha wakulima wanapata fedha kutoka taasisi hiyo kuendesha shughuli zao. Lakini tangu kuanzishwa kwake, benki hiyo haijawafikia wakulima wengi, jambo linalowakosesha fursa ya kupata mikopo na ushauri wa kiteknolojia.

Naibu Waziri wa Fedha na Mipango, Dkt. Ashatu Kijaji amesema  serikali imeitaka benki hiyo kuongeza matawi  ili kuwafikia wakulima wengi ambao wanahitaji mikopo kuongeza tija kwenye kilimo.

Amesema tayari benki hiyo imefika mkoa wa Dodoma na hadi kufikia Juni 30, 2018 itakuwa imefunguliwa ili kuwahudumia wakulima wa kanda ya kati  inajumuisha mikoa ya Dodoma, Singida.

“Baada ya ufunguzi wa ofisi ya Kanda ya Kati kukamilika Benki Itafanya uchambuzi wa fursa zilizopo Kikanda na hivyo kuchukua hatua na taratibu za kufungua ofisi nyingine kulingana na upatikanaji wa rasilimali fedha”, alisema Dkt. Kijaji.

Ameongeza kuwa TADB inatekeleza mpango wa miaka mitano (2017- 2021), wa kusogeza huduma karibu na wateja kwa kuanzisha ofisi za Kikanda katika Kanda ya Kaskazini, Kusini, Kati, Ziwa, Nyanda za Juu Kusini na Zanzibar kwa awamu mbalimbali.

Dkt. Ashatu amesema mikopo itakayotolewa kwa wakulima itatumia mfumo wa makundi; kundi la kwanza litahusisha wakulima wadogo wadogo kwa riba ya asilimia 8- 12, kundi la pili la miradi mikubwa ya kilimo kwa asilimia 12 – 16 kwa mwaka. Kundi la mwisho ni mikopo ya ushirika ambapo riba yake inaendana na hali ya soko la matumizi ya mkopo.

Amebainisha kuwa serikali inafanya majadiliano na wadau wa kilimo ili kupunguza kiwango cha riba ili kuwavutia wakulima wengi kukopa na kufaidika na kuwa sehemu ya ukuaji wa uchumi wa viwanda nchini.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mwendeshaji wa TADB, Thomas Samkyi alisema kukosekana kwa masoko ya mazao ya kilimo ni changamoto nyingine inayorudisha nyuma maendeleo ya sekta ya kilimo nchini.

Katika kutekeleza majukumu ya Benki hiyo, serikali imeanza kutoa huduma kwa kulenga minyororo michache ya ongezeko la thamani katika kilimo cha mahindi kwa kutoa mikopo ya ununuzi wa pembejeo, vifaa na vifungashio vya kisasa vya kuhifadhia mahindi na teknolojia ya uhifadhi wa mahindi ili kukidhi mahitaji ya soko la kimataifa.

“Kwa sasa tumejikita katika mnyororo mzima wa uongezaji wa thamani kuanzia uandaaji wa shambani hadi kwa upatikanaji wa masoko, ikiwemo mahitaji ya uzalishaji wenye tija kwenye sekta nzima ya kilimo kuanzia hatua za awali za utayarishaji wa mashamba.

“Kupima ubora wa udongo na virutubisho vinavyohitajika kwenye uzalishaji wa mahindi, upatikanaji wa pembejeo za kilimo zikiwemo mbegu bora, mbolea, madawa na vifaa na teknolojia mbali mbali za umwagiliaji na fedha kwa ajili ya kulipia gharama mbalimbali za uzalishaji wa mahindi,” alisema.

Samky alisema usaidizi na mikopo itakayotolewa itakuwa kwa ajili ya ujenzi na uboreshaji wa miundombinu ya kilimo katika kuimarisha minyororo ya thamani katika kilimo

“Inajumuisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji na mitambo ya umwagiliaji, uchimbaji wa visima vya maji ya umwagiliaji, ujenzi wa mabawa ya uvunaji maji ya mvua, ujenzi wa maghala bora ya kuhifadhia mahindi na ujenzi wa miundombinu ya masoko,” alisema.

Continue Reading

Biashara/Uchumi

Waziri awataka wakulima kutumia mbaazi kwa chakula kukabiliana na anguko la bei

Published

on

Kutokana na kudorora kwa soko la nje la mbaazi, Serikali imewataka wakulima kutafuta na kuimarisha soko la ndani kwa kutumia kama chakula ili kujenga na kuimarisha afya za wananchi.

Msimamo huo wa Serikali umetolewa na Naibu Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Eng. Stella Manyanya wakati akijibu swali la Mbunge wa Mtama, Nape Nnauye ambaye alitaka kufahamu mkakati wa Serikali katika kuwatafutia wakulima soko la nje la mbaazi.

Nape amesema kuwa Serikali iliwaahidi wakulima wa mbaazi kuwatafutia soko baada ya wanunuzi wakubwa toka nchi za nje kama India kusitisha mkataba na Tanzania wa kununua zao hilo katika msimu uliopita.

“Msimu uliopita soko la mbaazi lilisababisha kuanguka kwa bei ya mbaazi kutoka Tsh. 2000 (kwa kilo) kwenda mpaka sh.150. Serikali iliahidi hapa Bungeni kwamba itahakikisha kwamba inahangaika kupata soko la kuaminika la zao hili. Sasa mmefikia wapi kupata soko la zao hili?,” ameuliza Mbunge Nape.

Naibu Waziri, Eng. Stella Manyanya amekiri kushuka kwa bei ya mbaazi katika msimu uliopita wa 2016/2017 kwasababu ya kutofikiwa kwa makubaliano ya kibiashara na wadau ambao walikuwa wananunua zao hilo kwa wingi.

“Ni kweli kabisa katika msimu huu ulioisha kulikuwa na hali isiyopendeza katika soko la mbaazi lakini hiyo inatokana na wadau kusitisha manunuzi ya mbaazi toka Tanzania”, amesema Naibu Waziri.

Kutokana na hali hiyo Serikali imewataka wakulima kuachana na soko la nje na kuwekeza nguvu zao katika soko la ndani kwasababu bado bei ya zao hilo ni nzuri katika baadhi ya masoko kinyume na hoja za baadhi ya watu kuwa soko la zao hilo limeporomoka.

“ Tunaendelea kusisitiza hata sisi wenyewe, mbaazi inauzwa mpaka kilo 2400 kwahiyo tusitegemee soko toka nje hata ndani ya nchi bado kuna soko la uhakika”, amesema Naibu Waziri.

             Naibu Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Eng. Stella Manyanya

 

Wakati huo huo amewataka watanzania kuchangamkia zao hilo kwasababu lina protini nyingi ambayo inahitajika mwilini. Ameongeza kuwa ikiwa ulaji wa mbaazi utaongezeka nchini, kuna uwezekano wakulima wakafaidika na soko la zao hilo.

“Mbaazi ni chakula ambacho kina protini na hata sisi wenyewe tunaweza tukawa soko kuliko kutegemea soko la watu wa nje”, amesema Naibu Waziri na kuongeza kuwa mbaazi inahitajika sana katika mikoa ya Dodoma na Dar es Salaam ambako wakulima wanaweza kuuza huko ili kujipatia bei nzuri itakayosaidia kuinua kipato.

Msimamo wa Naibu waziri unaonekana kutofautiana na ule wa awali uliotolewa na Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Charles Mwijage mwaka jana ambapo aliahidi kuwatafutia wakulima soko la mbaazi kwa nchi zingine kutokana na nchi ya India kuzuia uingizwaji wa zao hilo kutoka Tanzania.

India ilisitisha uungizwaji wa zao hilo tangu mwaka jana kwa kile kinachodaiwa kuwa imezalisha ziada ya mbaazi nchini humo kwa zaidi ya asilimia 30.

Lakini tangu wakati huo hakuna majibu ya uhakika kutoka Serikalini yaliyotolewa kuwakwamua wakulima katika mdororo wa bei ya zao hilo ambalo linategemewa na wakulima wengi hasa wa mikoa ya Arusha na Manyara kama zao la biashara.

Aliyewahi kuwa Naibu Waziri wa Kilimo na Chakula, William Ole Nasha  akihojiwa na wanahabari mwaka jana alikiri India kusitisha manunuzi ya mbaazi na kwamba Serikali inaendelea kutafuta njia mbadala kuwasaidia wakulima.

“Ni ukweli kwamba India ambao ndiyo wanunuzi wakubwa wa mbaazi ya Tanzania wamesitisha kufanya hivyo kutokana na uzalishaji kupanda kwa asilimia 30 nchini humo hivyo kwa sasa hatuna jinsi ya kufanya kuwasaidia wakulima wetu isipokuwa kubuni njia mpya ya kuwasaidia katika msimu ujao wa kilimo”, alinukuliwa Ole Nasha na kuongeza kuwa,

“Moja ya Mbinu hiyo ni kuanza kuwahamasisha watanzania kuanza kutumia mbaazi kama chakula ili kupanua soko la ndani badala ya kutegemea soko la nje”.

                                   Mbaazi ikiwa shambani kabla ya kuvunwa

Bei ya Mbaazi iliimarika katika msimu wa mwaka 2015 ambapo kilo moja ilikuwa ikiuzwa kwa sh. 2,800 hadi 3,000 (sawa na 280,000/300,000 kwa gunia la kilo 100) ambapo ilikuwa neema kwa wakulima na msimu uliofuata wa 2016 uzalishaji uliongezeka zaidi lakini matatizo ya soko yakaanza kujitokeza.

Mpaka kufikia msimu wa 2017, inasemekana bei ilishuka hadi sh. 150 kwa kilo kutokana na mabadiliko ya bei ya kimataifa na kuathiri wakulima wengi wao zao hilo nchini.

Tanzania ni moja ya nchi za Afrika zinazozalisha kwa wingi mbaazi, ambapo asilimia 95 ya zao hilo ilikuwa inauzwa nchini India na sehemu ndogo iliyobaki inatumika kwa chakula.

Continue Reading

Biashara/Uchumi

Wakulima wa chai Kagera wamkalia kooni mwekezaji kuboresha maslahi yao

Published

on

Serikali imesema kuwa haitasitisha mkataba na Mwekezaji wa Kampuni ya Chai Maruku, iliyoko mkoani Kagera, kwa sababu mgogoro wa malipo uliopo baina ya  kampuni hiyo na wakulima pamoja na wafanyakazi wake unaelekea kutatuliwa.

Akizungumza Bungeni mjini Dodoma, Naibu Waziri wa Fedha na Mipango, Dkt. Ashatu Kijaji , alipokuwa akijibu swali la msingi la Mbunge wa Bukoba Vijijini Mhe. Jason Rweikiza (CCM), aliyetaka kujua sababu za Serikali kutovunja mkataba na mwekezaji huyo na kurejesha umiliki kwa Serikali au kwa mwekezaji mwingine atakayejali maslahi ya wakulima na wafanyakazi.

Katika swali lake la msingi, Mhe.   Rweikiza alisema kuwa tangu Kampuni hiyo ibinafsishwe kwa mwekezaji, kumekuwa na malalamiko ya wakulima kutolipwa  fedha za mauzo ya chai kwa wakati na wafanyakazi kutolipwa  mishahara na stahiki zao ipasavyo.

Dkt. Kijaji alisema kuwa, katika kutatua mgogoro huo Serikali kupitia ofisi ya Msajili wa Hazina imekuwa ikifuatilia kwa karibu mwenendo wa utendaji na uendeshaji wa Kampuni hiyo kwa kufanya vikao kwa nyakati tofauti kwa kushirikiana na ofisi ya Waziri Mkuu, Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji, ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali, ofisi ya Mkuu wa Mkoa Kagera, Bodi ya Chai na Wakala wa Maendeleo ya Wakulima wadogo wa Chai (TASHTIDA).

Alisema kuwa katika vikao hivyo haki ya kila upande ilizingatiwa ikiwemo suala la haki za wafanyakazi pamoja na madai ya wakulima, ambapo mpaka sasa mwekezaji amekubali kulipa madai ya wakulima kiasi cha Sh. milioni 12 huku wakiendelea kujadili namna ya kutatua suala la madai ya wafanyakazi.

Dkt. Kijaji aliahidi kuwa Serikali itaendelea kufuatilia kwa karibu suala hilo ili kuhakikisha haki za wakulima na wafanyakazi hazipotei. Pia wakulima kulima kilimo bora cha chai kitakachowanufaisha kiuchumi na kijamii.

                        Wakulima wakivuna chai

 

Chai na changamoto zake

Utafiti iliofanywa na watafiti mbalimbali kutoka kwa Taasisi ya Utafiti wa Chai Tanzania kwa ushirikiano na Jumuiya ya Ulaya (EU) mwaka 2012  katika wilaya ya Mufindi mkoani Iringa ulibaini kuwa wakulima wanatakiwa kuelimishwa zaidi  juu ya njia bora za kulima zao hilo ili kuongeza uzalishaji na faida.

Katika utafiti wao waliwaelimisha wakulima katika kutambua na kukabiliana na changamoto mbalimbali, ambapo pia walikiri  kuwa zao la  chai endapo likilimwa, kuhudumiwa na kuuzwa katika soko sahihi litawakomboa wananchi na kuliingizia taifa kipato.

Kabla ya utafiti huo, wakulima wengi katika wilaya hiyo walikata tamaa kutokana na kupata hasara baada ya kuuza chai kwa bei ndogo.

Mtafiti wa zao la Chai katika wilaya ya Mufindi, Prof.  Bruno Ndunguru akizungumzia hali halisi ya kilimo cha chai alisema walibaini kuwa udongo kukosa rutuba mbadala kwa zao la chai, ambapo wakulima hao walitumia mbolea ya kupandia na kukuzia, swala ambalo lilipelekea kuharibika kwa ardhi na hatimaye kukosa kabisa rutuba kwa zao la chai.

Prof. Ndunguru alisema katika hatua za kwanza, EU ilisaidia kujenga majengo mapya ya ofisi ambazo zitatumika na watafiti wa kilimo hicho na wakulima wadogo wadogo wa Mufindi.

” Utafiti wetu ulihusisha zao la chai kwa kutafuta aina mpya ya mbegu na miche ya kupandwa, uwezo wa kusambaza maji katika mashamba ya chai, rutuba sahihi ya ardhi na kujenga ofisi za kutosha kwa ajili ya kazi nzima ya utafiti,” alisema Prof. Bruno.

Alibainisha kuwa katika kufanya kazi ya kutafiti udongo na ardhi sahihi kwa kilimo cha chai wamehakikisha unapimwa katika maabara za kilimo, kutoa ushauri wa matumizi sahihi ya ardhi kwa wakulima wa chai, kutoa taarifa za maeneo ambayo wakulima walitumia mbolea za chumvi pamoja na kuhamasisha masoko yanayonunua chai.

Katika mwaka wa 2001 hadi 2004 mradi wa utafiti uliwahusisha wakulima wa chai 4,350,364 ambapo katika mwaka wa 2005 hadi 2008 wakulima walikuwa 13,987,901 na kuanzia mwaka 2009 hadi 2012  idadi ya wakulima iliongezeka maradufu,  hali ambayo inahamasisha EU waendelee kutoa misaada zaidi ya pesa kuwakomboa wakulima wa chai.

Mkulima wa chai katika wilaya hiyo, Emmanuel Lugano, alisema kutokana na kulima kilimo cha kisasa baada ya watafiti kufanya utafiti wa chai sasa wanaweza kuwa na uhakika wa maisha ikiwemo kusomesha watoto na kuboresha maisha yao.

“Awali sisi wakulima tulikata tamaa kabisa kuendelea kulima chai, utafiti uliofanywa na watafiti hawa, umetukomboa kutokana na sasa tunalima kilimo bora, tunapata soko la uhakika na tunaweza kuhimili changamoto mbalimbali za kiuchumi tofauti kabisa na hapo awali tukipata hasara”, amesema Lugano.

                                         Chai inapitia mchakato mrefu katika usindikaji

 

Asili ya Chai

Asili ya chai bado haijajulikana hasa ni wapi japokuwa inaaminika chimbuko lake ni China. Nchi  zinazozalisha chai kwa wingi kwa sasa ni China, Japan, Indonesia na Kenya ikiwa nchi ya tatu kwa uzalishaji baada ya India na Sri  Lanka.

Kwa upande wa Afrika, Tanzania ni nchi ya nne baada ya Kenya, Malawi na Uganda ambapo inalimwa katika mikoa ya Kagera, Iringa, Kilimanjaro, Mbeya, Njombe na baadhi ya maeneo ya mkoa wa Tanga. Inakadiriwa kuwa Tanzania huzalisha tani 32, 000 kwa mwaka ambapo husindikwa katika viwanda vilivyomo nchini na nyingine husafirishwa nje ya nchi.

Kuna aina mbili za chai ambazo ni China Tea (Camellia Sinensis) na Assam Tea ambazo hustawi katika maeneo tofauti kulingana na hali ya hewa ya eneo husika. Chai hustawi vizuri  katika maeneo yenye mvua za wastani (1500- 2500mm) lakini inaweza kukua pia katika maeneo ambapo hakuna mvua  kubwa sana yaani milimita 1200 na joto lidi la 18 – 20°C .

Continue Reading

Must Read

Copyright © 2018 FikraPevu.com