Connect with us

Kilimo na Ufugaji

Kilimo cha muhogo chawanufaisha akinamama Kisarawe

Published

on

TAKRIBAN kilometa 35 kutoka Ikulu ya Tanzania jijini Dares Salaam, kusini magharibi, kuna Kijiji cha Kisanga ambacho kipo Kata ya Msimbu.

Ni miongoni mwa vijiji vingi vya Wilaya ya Kisarawe katika Mkoa wa Pwani, ambacho wenyeji wake wengi ni Wazaramo, japokuwa yapo makabila mengine kwa sasa.

Kama vilivyo vijiji vingi vya wilaya hiyo, shughuli za uchumi za Kijiji cha Kisanga ni kilimo, ambacho hata hivyo kinaathiriwa na ukame ambao umeikumba Tanzania na dunia kwa ujumla kutokana na mabadiliko ya tabianchi.

Katika Kijiji cha Kisanga huwezi kupanda mahindi yakastawi na ukavuna. Kwa kifupi, huwezi kupanda mazao yanayohitaji mvua nyingi kwani zama hizo zilikwishapita kitambo na kwa sasa hakuna mvua za kutosha – si za vuli ambazo zilikuwa zikiwakomboa, bali hata za masika.

Mazao pekee ambayo wakazi wa Kisanga na vijijini vingine wilayani humo wamekuwa wakilima ni mihogo, viazi na mbaazi, kilimo ambacho hata hivyo kimekuwa cha mazowea na siyo chenye kuleta tija.

Lakini Kisanga ya sasa siyo ile ya miezi tisa iliyopita ambayo ungewakuta wakazi wake wakilima vishamba vidogo tu visivyozidi ekari moja wakichanganya mihogo, mbaazi, viazi na mahindi ambayo hata hivyo, hushindwa kumea na kunyauka kabla ya kuzaa kutokana na kukosekana kwa mvua.

Licha ya kwamba mvua zimeshindwa kunyesha, lakini hivi sasa wananchi wa Kisanga wameandaa maeneo makubwa zaidi kwa lengo la kilimo cha mihogo, ambayo wanasema imebadilisha maisha yao kwa kiasi kikubwa.

Na sasa wananchi hao wanasema hawalimi mihogo kwa mazowea ama kwa kufuata msimu wa Mwezi Mtukufu wa Ramadhan ambapo huuza mihogo yao mibichi kwa ajili ya matumizi ya futari.

“Hatuna haja ya kusafirisha mihogo mibichi, wanatupunja, sasa tunaicharanga wenyewe kwenye mashine kutengeneza bidhaa mbalimbali ambazo zinatupatia faida kubwa,” anasema Mwanaisha Pazi (41), mama wa watoto watano.

Mwanaisha anasema kwamba, akinamama wengi wa kijiji hicho tayari wamekwishajifunza kusindika muhogo kwa teknolojia bora ambapo stadi walizozipata zimewahakikishia kwamba wanaweza kuutumia muhogo kujiletea manufaa pamoja na kuwa na uhakika wa chakula na hivyo kukabiliana na baa la njaa ikiwa ni njia mojawapo ya kutekeleza Malengo Endelevu ya Dunia hasa ya kutokomeza njaa na umaskini pamoja na kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi.

“Tumeanzisha kikundi cha akinamama, tumefundishwa na tumepata mashine ambazo zimetufanya tuwe na kiwanda kidogo hapa hapa kijijini, tunatengeneza unga safi na kupitia unga huo tunaongeza thamani kwa kutengeneza keki, maandazi, biskuti, tambi na bidhaa nyingine,” anasema Mwanaisha.

Aidha, anasema wanatengeneza pia chips na kwa kuukamua muhogo, majimaji yake yanatoa wanga (starch) ambao hutumika kutengeneza dawa za madoa, gundi katika samani, rangi za awali za ukuta na sukari (sugar syrup) na pia ni lishe nzuri.

“Haya yote yamewezekana kupitia katika mradi wa Green Voices, ambao unalenga kuwainua wanawake Tanzania, tunashukuru kwa sababu Kitanga sasa siyo kijiji kinachodharaulika kutokana na udongo wake mwekundu, bali kimekuwa kituo cha mafunzo kwa akinamama wengi wa wilaya ya Kisarawe ambao nao wamehamasika kupanua mashamba yao ya mihogo pamoja na kulima mtama ambao unastahimili ukame,” anafafanua.

Fikra Pevu ilitembelea kijiji hicho hivi karibuni na kukuta wananchi wakiendelea na maandalizi ya mashamba huku akinamama hao wakisindika muhogo ili kutengeneza unga na bidhaa nyingine huku wakiungwa mkono na wanaume.

Hata hivyo, mshiriki kiongozi wa kikundi hicho cha akinamama, Abia Magembe, anasema haikuwa kazi rahisi kubadili fikra za akinamama hao katika kuliongezea thamani zao la muhogo, kwani wengi walidhani wanapoteza muda wao kuliko wanavyouza mihogo mibichi.

Bi. Magembe anasema kwamba, alianza kuwaelekeza faida mbalimbali za muhogo mbali ya zile zinazojulikana kama kutafuta mbichi, kuchemsha ama kupika kama futari.

“Wengi hatuelewi kwamba muhogo unaweza kuongezewa thamani na kuzalisha bidhaa zaidi ya 300 achilia mbali kuutafuna mbichi, kuuchemsha au kuuchoma; unga wake kwa ajili ya lishe, majani yake kama mboga ya kisamvu na dawa pamoja na miti yake inapokauka kutumika kama kuni,” anasema Bi. Magembe.

Bi. Magembe, ambaye yeye pamoja na akinamama wengine 14 walipatiwa mafunzo jijini Madrid, Hispania kupitia taasisi ya Foundacion Pur Africaine Mujeres (Foundation for Women of Africa), ambayo iko chini ya Makamu wa Rais mstaafu wa Hispania, María Teresa Fernández de la Vega, anasema anashukuru kuona sasa si akinamama tu, bali wanakijiji wote wamehamasika katika kilimo cha muhogo.

“Hapa wanatengeneza bidhaa nyingi zenye ubora kama chapatti, maandazi, skonzi, biskuti, tambi, cassava chop, keki na nyinginezo nyingi… tumeliokoa zao na muhogo ambalo licha ya kuwa na manufaa makubwa kwa jamii, lakini limekuwa likidorora hata katika soko la vyakula. Hivi sasa muhogo hauwezi kuozea shambani, wala hauuzwi kwa walanguzi na wananchi wanaona umuhimu wa zao hilo,” anasema Bi. Magembe, maarufu kama ‘Malkia wa Muhogo’.

Bi. Magembe, ambaye ni ofisa mstaafu wa kilimo, anasema zao la muhogo sasa limepata thamani kubwa kijijini hapo na wana uhakika wakulima wa wilaya ya Kisarawe wanaweza kugeukia miradi kama hiyo ili kuongeza mnyororo wa thamani.

Yeyé binafsi anasema kwamba, amekuwa akijihusisha na kilimo cha mazao yanayostahimili ukame kwa miaka mingi, na ndiyo sababu baada ya kupata mafunzo akaamua kwenda kuwapati stadi akinamama wa Kisarawe ili waweze kujikwamua kiuchumi.

“Nimelazimika kununua shamba la ekari 10 hapa kwa ajili ya kilimo cha muhogo, nataka liwe shamba la mfano na kwa kufanya hivyo wananchi hawawezi kukata tamaa na kilimo hiki,” anasema na kuongeza kwamba, mbali ya kuendelea kuwaelekeza akinamama hao, lakini anakusudia kufungua kiwanda kidogo kijijini hapo ili wananchi wawe na soko la uhakika.

Silvera Mujuni, Ofisa Chakula na Lishe wa Wilaya ya Kisarawe, ameiambaia Fikra Pevu kwamba wilaya hiyo ina fursa kubwa ya kusindika na kuchakata mazao mengi yatokanayo na muhogo kwa kuwa zao hilo ndilo kuu kwa chakula na biashara.

Anasema, ardhi katika vijijini vingi vya wilaya hiyo inastawisha muhogo kwa wingi, hivyo ikiwa wananchi watajizatiti na kujifunza namna ya kuchakata bidhaa za muhogo wanaweza kupata faida kubwa kiuchumi.

“Muhogo ndilo zao kuu katika maeneo mengi ya wilaya hii ambayo haiwezi kustawisha mazao mengine kama mahindi, hivyo ni vyema wananchi wakajifunza utengenezaji wa bidhaa mbalimbali zinazotokana na zao hilo,” anasema Bi. Silvera ambaye aliwafundisha akinamama hao namna ya kutengeneza bidhaa mbalimbali zitokanazo na muhogo.

Kwa upande wake, Ofisa Mtendaji wa kijiji hicho, Wazir Yakoub Wazir, amewataka akinamama hao wasajiliwe rasmi ili waweze kunufaika na mikopo inayotolewa na serikali na taasisi nyingine za binafsi, hususan fungu la asilimia 30 ambalo hutolewa na halmashauri kwa miradi ya maendeleo ya wanawake na vijana.

“Ofisi yangu iko wazi wakati wote, mkitaka kwenda kusajiliwa wilayani hata leo niko tayari kuwasaidia, nawaombeni mje niwasaidie hata namna ya kuandaa katiba ya kikundi pamoja na taratibu nyingine,” alisema.

Diwani wa Kata ya Msimbu, Anna Lilomo, kwa kushirikiana na diwani mwenzake wa viti maalum Mossy Sultan Kufurumbaya, anasema watawapigania akinamama hao kwenye vikao vya Baraza la Madiwani ili waweze kupatiwa misaada na mikopo.

“Bahati nzuri sisi hapa ni madiwani wanawake, kwa hiyo tutalipeleka suala la akinamama hawa kwenye Baraza la Madiwani na kuelezea umuhimu wa kuongeza thamani kwenye zao letu la muhogo ili limkomboe mkulima,” alisema Diwani Lilomo.

Mratibu wa Mradi wa Green Voices nchini Tanzania, Bi. Secelela Balisidya, anasema anafarijika anapoona wanawake wakihamasika kushiriki shughuli za maendeleo, hasa ujasiriamali unaolenga kupambana na mabadiliko ya tabianchi.

“Suala la kuhakikisha usalama wa chakula, kutokomeza umaskini, kuwawezesha wanawake kiuchumi na mapambano dhidi ya tabianchi ni mambo yaliyopewa kipaumbele katika Malengo Endelevu ya Dunia, hivyo wanawake wanaotekeleza miradi ya Green Voices wanayatekeleza malengo hayo kwa wakati mmoja,” anasema Secelela.

Naye Naibu Waziri wa Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (Tamisemi), Selemani Jaffo, ambaye pia ni Mbunge wa Kisarawe, amesema yuko tayari kushirikiana na wanawake wanaosindika muhogo katika Kijiji cha Kitanga pamoja na wilaya nzima ya Kisarawe kuhakikisha wanajikwamua kiuchumi kutokana na zao hilo.

“Katika kipindi ambacho taifa linakabiliwa na ukame, tatizo ambalo limezikumba nchi nyingi duniani, kilimo kinachoendana na mabadiliko ya tabianchi ni muhimu sana, hivyo nitahakikisha wananchi wa Kisarawe wanazingatia kilimo cha mazao kama muhogo ili wajikwamue kiuchumi,” alisema.

Julai 11, 2016 wakati wa uzinduzi wa mradi wa Green Voices kwenye Hoteli ya Serena jijini Dar es Salaam, Makamu wa Rais, Samia Suluhu Hassan, alimhakikishia mfadhili wa taasisi hiyo, Maria Teresa de la Vega kwamba serikali iko tayari kushirikiana na akinamama kwenye mradi huo pamoja na miradi mingine yenye kuwaletea maendeleo.

“Serikali yangu itahakikisha inakuwa bega kwa bega kusaidia miradi hiyo iwe endelevu ili kuunga mkono juhudi za utunzaji wa mazingira na kupambana na mabadiliko ya tabianchi, kuongeza uhakika wa chakula, kuwakwamua wananchi na umaskini pamoja na kuongeza ajira, hasa kwa wanawake,” alisema.

Muhogo ni mkombozi

Muhogo hustawi mahali popote penye hali ya joto na mvua ya wastani na hustawi vizuri kwenye udongo wa tifutifu na kichanga.

Muhogo hustawi vizuri katika maeneo yaliyopo kwenye mwinuko wa meta 0 – 1500 kutoka usawa wa bahari. Vile vile muhogo hustawi vizuri kwenye maeneo yanayopata mvua ya wastani wa mm 750 – mm1200 kwa mwaka.

Mihogo huchukua kati ya miezi 6-8 hadi kukomaa na kufaa kuliwa. Mihogo inaweza kubaki shambani hadi miaka miwili au mitatu bila ya kuharibika kutegemea na aina ya mbegu.

Baa la njaa ni tatizo kubwa linalozikumba nchi nyingi barani Afrika, Tanzania ikiwa miongoni mwazo, lakini licha ya watu kuhimizwa kulima muhogo, bado wanalipuuza zao hilo na kuliona kama zao fulani la mizizi tu.

Katika mikoa kama Lindi na Mtwara ambayo kwa miaka mingi inalima kwa wingi muhogo, chakula chao kikuu kilikuwa ugali wa muhogo.

Licha ya kudharauliwa kwa zao hilo, lakini siyo ajabu ukakuta mlo wa siku hiyo umetokana na muhogo kasoro chumvi na nazi, kwani inawezekana kuni zilizopikia ni matawi ya muhogo, ugali wa muhogo na kisamvu cha muhogo!

Kilimo cha muhogo siyo tu kitasaidia kukuza pato la mkulima, lakini kinaweza pia kuokoa mazingira pamoja na kuisaidia Tanzania kuokoa karibu Dola za Marekani 20 milioni sawa na Shs. 42 bilioni zinazotumika kuagiza chakula nje.

Takwimu za kilimo cha muhogo duniani zinaonyesha kuwa, Afrika ni bara la tatu duniani kwa kuzalisha zaidi muhogo ambapo huzalishaji takriban tani milioni 102.6 kila mwaka.

Tanzania ni nchi ya nne kati ya wazalishaji wakubwa wa muhogo barani Afrika baada ya Nigeria, Ghana na Kongo DRC ambapo inaelezwa kwamba karibu ekari 670,000 za ardhi ya kilimo zinatumika kuzalisha muhogo, zao linalochangia karibu asilimia 15 za chakula kwa nchi nzima ambapo karibu kaya 1,213,958 huzalisha muhogo nchini.

Mikoa inayozalisha muhogo kwa wingi ni Mwanza, Mtwara, Lindi, Shinyanga, Tanga, Ruvuma, Mara, Kigoma, Pwani na maeneo yote ya Zanzibar. Ukanda wa Ziwa ni wazalishaji wakubwa zaidi ikifuatiwa na ukanda wa kusini. Mkoa wa Ruvuma huzalisha kati ya 5-10% ya uzalishaji wote Tanzania. 

Muhogo ndilo zao la pili kwa kuchangia pato la taifa kwa asilimia 19 baada ya mahindi.

Taarifa ya Shirika la Utafiti wa Viwanda na Maendeleo ya Mazao ya Chakula Tanzania (Tirdo) inaonyesha kuwa zao la muhogo linastawi kirahisi.

Hii ni pamoja na kuvumilia ukame na halishambuliwi na magonjwa au wadudu wanaoathiri mazao mengine na pia muhogo unaweza kutoa mazao mengi katika ardhi duni ambayo mazao kama mahindi hayawezi kustawi.

Kwa mujibu wa TIRDO, muhogo ni zao la pili kuwa na wanga mwingi baada ya viazi vitamu ambavyo vina asilimia 20 hadi 30 ya wanga na kwamba asilimia 84 ya zao hilo hutumika kama chakula cha binadamu.

 

Continue Reading
1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Biashara/Uchumi

MSIMU WA MAVUNO: Tanzania inavyoweza kufaidika na soko la mazao Pembe ya Afrika

Published

on

Serikali ya Tanzania imeshauriwa kufungua milango kwa wakulima kuuza mazao yao nje ya nchi ili kufaidika na ukuaji wa bei ya soko katika nchi za Afrika Mashariki na Pembe ya Afrika.

Ushauri huo unakuja wakati ikiwa imebaki miezi michache kwa wakulima hasa wa mahindi na maharage kuanza kuvuna mazao hayo katika maeneo mbalimbali ya nchi yanayopata msimu mmoja na mwili ya mvua.

Kulingana na Ripoti ya Mapitio ya Usalama wa Chakula katika nchi za Pembe ya Afrika, inaeleza kuwa bei ya mazao ya chakula itaongezeka mara dufu katika kipindi cha miezi miwili ijayo ya uvunaji kutokana na  mafuriko, wadudu na magonjwa yaliyoripotiwa katika maeneo hayo.

Ripoti hiyo inaeleza kuwa kaya katika nchi za Rwanda, Uganda, Burundi, Somalia na Sudan ambazo zinategemea soko la chakula, zitakabiliwa na ongezeko la bei kwasababu ya kupungua kwa chakula cha mazao sokoni.

Kwa muda mrefu sasa, nchi za pembe ya Afrika zimekuwa zikikabiliwa na athari za mabadiliko ya hali ya hewa ikiwemo ukame na mvua kubwa  ambazo zimepunguza uzalishaji wa mazao na kuzilazimisha kuagiza chakula katika nchi zingine ikiwemo Tanzania.

“Wastani wa juu wa bei ya chakula utaendelea kuathiri nguvu ya soko ya kaya maskini nchini Uganda, Rwanda, Somalia na Sudan, ambazo zinaelekea kwenye msimu wa mavuno,” imeeleza ripoti hiyo.

Wiki iliyopita tani moja ya mahindi iliuzwa kwa Dola za Marekani 402.14 (Tsh. 915,962) katika mji wa Kisumu Kenya, wakati Ruhuha, Rwanda tani moja iliuzwa kwa Dola 319 (Tsh. 729,562) na katika mji wa Kabale, Uganda ilikuwa dola 271.02.

Miezi sita iliyopita, tani1 ya mahindi iliuzwa kwa dola 540.28 (milioni 1.230) katika Mji wa Ruhuha na Nairobi (Milioni 1.009). Nchini Burundi, asimilia 60 tu ya kaya ndiyo zina chakula.

                     Nchi za pembe ya Afrika zitalazimika kuagiza mazao toka nchi nyingine

Upungufu wa chakula katika nchi za pembe ya Afrika unatokana na mvua kubwa zilizonyesha hivi karibuni ambapo ziliharibu kwa kiasi kikubwa mazao yaliyokuwepo shambani.

 

Miundombinu ya Barabara

Kwa upande mwingine, mvua zilizonyesha katika maeneo hayo zimeharibu barabara na kuhatarisha soko la mazao kwasababu  usafiri wa barabara toka mashambani umekuwa mgumu, jambo linakwamisha wakulima kusambaza mazao yao sokoni.

Kikao cha Usalama wa Chakula kilichofanyika Katika kituo cha Utabiri wa Hali ya Hewa cha Igad jijini Nairobi wiki iliyopita, kiliwataka wakulima wa Uganda, Kenya, Sudan Kusini na Ethiopia kuwa makini na viwavi jeshi ambavyo zinavamia mazao. Wadudu hao ambao hushambulia mazao yakiwa machanga, wamesababisha hasara kubwa kwa wakulima wa nafaka.

Mdudu huyo ambaye anaharibu mazao anapatikana katika wilaya zote 121 za Uganda, kaunti 47 za Kenya, mikoa 17 ya Burundi. Pia katika wilaya 30 za Rwanda na nchi yote ya Ethiopia.

                                       Viwavi jeshi wakivamia mmea ukiwa mchanga

Nchini Kenya, mdudu huyo ameharibu hekta kati ya 11,000 hadi 15,000 za mahindi na Rwanda zaidi ya hekta 15,300. Pia nchini Ethiopia, hekta milioni 1.7 za mahindi zimeharibiwa.

Wakulima pia wamekumbushwa kujiandaa na kuibuka kwa magonjwa ya wanyama kutokana na hali ya maji maji katika maeneo mbalimbali ya malisho.

Hata hivyo, Tanzania itatumia vizuri fursa hii ya soko la mazao ya chakula katika nchi za Pembe ya Afrika au itaendelea na sera yake ya viwanda ambayo inasisitiza kusindikiza mazao na kuuza bidhaa zilizokamilika?

Continue Reading

Biashara/Uchumi

Marekani, China zaingia vita mpya ya soya. Tanzania kunufaika na vita hiyo?

Published

on

China imethibitisha kusitisha uagizaji  wa maharage aina ya soya kutoka Marekani ikiwa ni hatua inazozichukua kujibu mapigo kwenye vita ya kibiashara inayoendelea baina ya mataifa hayo mawili.

China ambayo ni mtengenezaji  mkubwa wa mafuta ya mbegu duniani imesitisha uagizaji wa bidhaa za kilimo kutoka Marekani baada ya nchi hiyo kupendekeza ushuru mpya kwenye bidhaa zinazotoka China.

Akizungumza na chombo kimoja cha habari cha kimataifa, Mkurugenzi Mtendaji wa Kampuni ya Bunge Limited ya Marekani, Soren Scroder alisema kwasasa China haiagizi bidhaa kutoka Marekani ikiwa ni hatua ya kuchukua tahadhari ya afya na usalama.

“Chochote wanachonunua hakitoki Marekani,” alisema Schroder na kuongeza kuwa wamehamishia soko katika nchi za Amerika ya Kusini ambako kuna uzalishaji mkubwa wa soya. “Wananunua maharage kutoka Canada, Brazili, zaidi sana Brazil, lakini hawanunuia chochote kutoka Marekani.”

Uamuzi huo wa China umekuja kwa mshangao dhidi ya sekta ya kilimo ya Marekani, ikizingatiwa kuwa Aprili mwaka huu ilitangaza ushuru mpya wa soya inayosafirishwa kutoka Marekani.

Wafanyabiashara wa soya nchini Marekani walitarajia kuwa mgogoro huo wa kibiashara  ungetatuliwa na kuisha mapema ili usafirishaji wa bidhaa za kilimo uendelee kama ilivyokuwa awali. Lakini kinachonekana ni kwamba vita hiyo inazidi kuimarika na hakuna dalili za kufikia muafaka.

Maharage ya soya yakiandaliwa kwajili ya kusafirishwa

Schroder alisema  kutokana na mtikisiko wa kibiashara, ni wazi kuwa China tayari imesitisha ununuzi wa bidhaa kutoka Marekani. “Ni kwa muda gani utadumu, nani ajuaye? Lakini kwasababu kuna wingu kubwa la sintofahamu, utaendelea kuwepo.”

Mfumko wa bei za bidhaa za kilimo umeongezeka katika maeneo mbalimbali duniani katika wiki za hivi karibuni wakati vita ya kibiashara ya mataifa hayo makubwa ikiendelea. Bidhaa zingine za kilimo ambazo zimeingia kwenye vita hiyo ni mahindi, muhogo na nyama ya nguruwe.

Uzalishaji wa Maharage ya soya  unashika nafasi ya pili kwa mazao nchini Marekani na soko lake linategemea zaidi nchi za bara la Asia ambazo ndiyo waagizaji wakubwa.

Kulingana na data za Idara ya Kilimo ya Marekani, wiki mbili za mwisho zilizoisha Aprili 19 mwaka huu, China ilizuia manunuzi ya tani 62,690 za soya kutoka Marekani ambayo ingesafirishwa Agosti, 2018.

Katika kipindi hicho cha Agosti, nchi za Amerika ya Kusini zitakuwa zinakamilisha mavuno ya soya. Kutokana na hali iliyopo sasa zitapata soko kubwa la kusafirisha zao hilo nchini China.

Brazil ndiyo inaongoza duniani kwa usafirishaji wa soya na mauzo yake yanaweza kuongezeka maradufu, ikizingatiwa kuwa katika msimu wa 2017/2018 itauza tani milioni 73.1 kwenye soko la kimataifa dhidi ya tani milioni 56.2 za Marekani.

                    Soya inazallishwa kwa kiwango kidogo nchini Tanzania

Hata hivyo, Marekani nayo imeanza kuchukua hatua za kukabiliana hali hiyo ambapo inafanya mashauriano na nchi za Amerika ya Kusini ili zinunue soya yao.

“Ninaweza kusema kwamba tunapendelea biashara huria isiyo na vikwazo kwasababu jambo ni jema kwa mtu yoyote,” alisema Schroder. “Tumejipanga kukabiliana na hali inayoendelea.”

 

 Tanzania inaweza kunufaika na vita hiyo?

Kumekuwa na mjadala juu ya vita ya kibiashara baina ya mataifa hayo mawili na jinsi nchi za Afrika ikiwemo Tanzania zinavyoweza kufaidika na soko la China ambayo imesitisha uagizaji wa zao hilo toka Marekani.

Baadhi ya wataalamu wa uchumi wamesema Afrika bado haina nguvu ya kusafirisha soya nje ya bara hilo kwasababu  inakabiliwa na matatizo ya mabadiliko ya hali ya hewa na usalama mdogo wa chakula.

Mtafiti wa Kitengo cha Masoko na Biashara katika Shirika la Chakula Duniani (FAO), Thoenes P ameeleza katika utafiti wake wa hivi karibuni kuwa soya inayozalishwa Afrika ni asilimia 5 tu ya soya yote inayopatikana duniani.

“Ulimaji wa maharage ya soya imejikita zaidi kwenye nchi nne- Marekani, Brazil, Argentina na China na zinazalisha asilimia 90 ya soya yote ya dunia. Asia ukiondoa China, na  Africa zinachangia asilimia 5 ya uzalishaji wote,” ameeleza Thoenes.

Katika hali hiyo, Marekani ina nafasi kubwa ya kutumia soko ililopoteza China kwa nchi za Afrika ili kujiweka katika nafasi nzuri kibiashara.

Akizungumza katika kongamano la mwaka la wabia wa Kuendeleza Kilimo Nyanda za Juu Kusini mwa Tanzania (SAGCOT), Machi 2017, Waziri wa Kilimo na Chakula, Dk. Charles Tizeba alikiri kuwa uzalishaji wa soya nchini bado ni wa kiwango cha chini na viwanda vya usindikaji vinaagiza kutoka nje ya nchi ili kukidhi mahitaji ya uzalishaji wa bidhaa.

“Hiki kiwanda kinahitaji tani 7,000 kwa ajili ya kutenegeneza chakula cha kuku, lakini hadi sasa wanapata tani 2,000 tu  maana yake kiasi kilichobaki wanalazimika kuagiza kutoka nje,” alinukuliwa Tizeba alipotembelea kiwanda cha Silverland kilichopo Iringa.

Serikali inashauriwa kuwawezesha wakulima kutumia teknolojia ya kisasa ili kuongeza uzalishaji  na  kunufaika na soko la soya nchini.

Continue Reading

Biashara/Uchumi

Waziri wa Magufuli akiri ongezeko la umaskini kwa wananchi licha ya kuimarika kwa uchumi

Published

on

Waziri wa Fedha na Mipango, Dk. Philip Mpango amesema kutokuwepo kwa uwiano kati ya ukuaji wa uchumi na sekta ya kilimo ndiyo sababu kubwa ya wananchi wengi kuendelea kuwa maskini nchini.

Akizungumza katika Mkutano wa mwaka wa taasisi ya utafiti wa uchumi na Jamii (ESRF), Dk. Mipango alisema Tanzania ina utajiri wa rasilimali nyingi lakini bado wananchi hawajafaidika kiuchumi na huku kiwango cha umaskini kikiongezeka.

“Tanzania ni tajari wa rasilimali,tunayo maziwa kama Victoria, Tanganyika, Rukwa, Nyasa na mito mingi inayotoa fursa za uvuvi na uzalishaji umeme. Tuna utajiri wa madini kama dhahabu, almasi, Tanzanite, lulu, bati, chuma, mkaa, uranium, gesi ya asili na mengineyo”, amebainisha Dkt. Mipango.

Licha ya Tanzania kuitwa kisiwa cha amani, bado wako watu wachache kwa ushawishi wa kisiasa wanatumia nyadhifa zao kupora rasilimali muhimu na kuwakosesha wananchi huduma za kijamii ikiwemo elimu, afya na makazi ambazo ndiyo msingi wa maendeleo yao.

“Hata hivyo, uporaji wa maliasili umesababisha maisha ya walio wengi kuwa maskini, huku wachache wakifaidi rasilimali hizo,” amesema Dk. Mipango.

Tanzania ni kituo kikubwa  cha utalii katika ukanda wa Afrika Mashariki ambapo inamiliki fukwe za bahari zenye urefu wa kilomita 12,00, hifadhi za wanyama, huku ikiwa nchi ya amani isiyokuwa na machafuko na vita vya wenyewe kwa wenyewe. 

       Matumizi ya teknolojia ya kisasa viwandani ni mkombozi kwa wananchi                                                          

Changamoto nyingine inayowakumba wananchi kutofaidika na rasilimali zilizopo, ni matumizi ya teknolojia duni isiyo na tija hasa kwenye sekta ya kilimo ambayo ndiyo uti wa mgongo wa ukuaji wa uchumi.

Kushindwa kukifanya kilimo kiwe cha kisasa kumeathiri wananchi wengi hasa wa vijijini ambao wanategemea soko la mazao kujipatia kipato ili kuendesha maisha yao.

Licha ya serikali inayoongozwa na rais John Magufuli kutoa ahadi ya kufufua uchumi wa viwanda bado sera hiyo haijatekelezwa kikamilifu na kuwa na uwezo wa kuitumia sekta ya kilimo kama sehemu muhimu ya kupata malighafi za viwandani.

Kwa muktadha huo, wakulima wanatumia juhudi nyingi kulima lakini hawana soko la uhakika la mazao yao ndani na nje ya Tanzania. Mfano mzuri ni wakulima wa mbaazi ambao walilima zao hilo kwa wingi katika msimu uliopita wa 2017 lakini hawakufaidika na bei ya soko kutokana na kukosekana kwa viwanda vya ndani kusindika zao hilo.

Bei ya Mbaazi iliimarika katika msimu wa mwaka 2015 ambapo kilo moja ilikuwa ikiuzwa kwa sh. 2,800 hadi 3,000 (sawa na 280,000/300,000 kwa gunia la kilo 100) ambapo ilikuwa neema kwa wakulima na msimu uliofuata wa 2016 uzalishaji uliongezeka zaidi lakini matatizo ya soko yakaanza kujitokeza.

Mpaka kufikia msimu wa 2017, inasemekana bei ilishuka hadi sh. 150 kwa kilo kutokana na mabadiliko ya bei ya kimataifa na kuathiri wakulima wengi wao zao hilo nchini.

Anguko hilo la bei lilitokana na kutofikiwa kwa makubaliano ya kibiashara na wadau ikiwemo nchi ya India ambayo ilikuwa mnunuzi mkubwa wa zao hilo.

“Ni kweli kabisa katika msimu huu ulioisha kulikuwa na hali isiyopendeza katika soko la mbaazi lakini hiyo inatokana na wadau kusitisha manunuzi ya mbaazi toka Tanzania”, alinukuliwa Naibu Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Eng. Stella Manyanya.

                                  Zao la mbaazi likiwa shambani

Huu ni mfano wa kukosekana kwa uwiano wa sekta ya kilimo na ukuaji wa uchumi wa viwanda. Kutokana na hali hiyo uwezekano wa asilimia zaidi ya 70 ya watanzania wanaotegemea kilimo kuondokana na umaskini ni mdogo.

Wadau watoa ushauri

Aliyewahi kuwa Gavana wa Benki Kuu ya Tanzania, Prof. Benno Ndulu  amesema ikiwa serikali ina nia ya dhati kuwaondolewa wananchi umaskini ni muhimu ikiwawekeza zaidi katika teknolojia ya uzalishaji viwandani na kuchagua sekta  chache ikiwemo kilimo ambacho kinaweza kuleta mapinduzi ya kiuchumi nchini.

“Ingawa dunia inajielekeza kwenye teknolojia ya kisasa, bado kuna fursa nyingi za uzalishaji viwandani. Kwa Tanzania tunapaswa kuchagua sekta chache kwa ajili ya viwanda”, amesema Prof. Ndulu na kuongezeka kuwa sekta ya utalii ikitumiwa vizuri inaweza kuleta maendeleo kwa wananchi. “Nafikiri kichocheo kikubwa cha uchumi wa Tanzania kitakuwa utalii.”

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkaazi wa Benki ya Dunia nchini Tanzania, Bella Bird amesema  matumizi ya ya rasilimali yanategemea mipango na bajeti inayolenga kutekeleza vipaombele vya wananchi ikiwemo huduma za kijamii ili kuwawezesha kutekeleza shughuli za maendeleo kwa uhuru.

Ameshauri kuwa sekta ya fedha iangaliwe upya kwa kuzifanyia marekebisho sera na sheria hasa za kodi zinazomkandamiza mwananchi wa kawaida.

Hata hivyo, serikali imeshauriwa kuongeza uwajibikaji na uwazi wa shughuli zake ili kuhakikisha kunakuwa na usimamizi mzuri wa rasilimali unaozingatia sheria, sera na mipango. Hatua hiyo itasaidia kupunguza ufisadi na wizi wa rasilimali za umma.

Continue Reading

Muhimu Kusoma

Copyright © 2018 FikraPevu.com