Connect with us

Mafuta na Gesi/Nishati

Gesi majumbani Lindi, Mtwara bado sana. Magari nayo hayafanyi kazi

Published

on

MATUMAINI ya wakazi wa Dar es Salaam, Lindi na Mtwara kuanza kutumia gesi asilia majumbani mwao Julai, mwaka huu, hayapo tena.

Kukosekana kwa matumaini hayo kunatokana na kushindwa kukamilika kwa baadhi ya taratibu kuhakikisha zoezi hilo linaanza.

Aprili 5, mwaka huu, mjini Dodoma, Naibu Waziri wa Nishati na Madini, Dk. Medard Kalemani aliwaeleza Watanzania kupitia Bunge kuwa uhakika wa wananchi wa mikoa hiyo kuanza kupata huduma hiyo upo.

Aliahidi kuwa Julai, mwaka huu, wananchi watapata neema ya gesi asilia majumbani mwao, tayari kwa matumizi ya kupikia.

Gari linalotumia mfumo wa gesi.

Hata hivyo, FikraPevu limejiridhisha kuwa ahadi hiyo haiwezi kutekelezwa kwa muda uliopangwa, kwa kuwa jitihada za kutekeleza hilo hazionekani kwenda kasi.

Katika kuthibitisha hilo, FikraPevu iliamua kuutafuta ukweli wa kauli hiyo ya serikali na kufanikiwa kuzungumza na Kaimu Mkurugenzi Mtendaji wa Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC), Injinia Kapuulya Musomba.

Injinia Musomba amesema bado kuna kazi ngumu na itakayochukua muda kufikia hatua ya kuwawekea gesi wananchi. Hakusema ni muda gani.

Amesema dizaini ya kiinjinia kwa mradi wa kusambaza gesi asilia majumbani katika mkoa wa Lindi na Mtwara bado haijafanyika.

“Mradi huu bado upo kwenye hatua ya upembuzi yakinifu. Upembuzi yakinifu ukikamilika ndipo hatua ya dizaini ya kiinjinia itafuata,” Musomba ameiambia FikraPevu.

Kuhusu gharama za kuingiza gesi hiyo majumbani mwa wananchi, wengi wakiwa masikini wa mikoa ya Lindi na Mtwara, Musomba anasema, “zitabebwa na serikali.”

Amesema gharama za awali katika mradi huu zinabebwa na Serikali kupitia TPDC, hata hivyo baada ya kuhakikiwa na wathaminishaji, mtumiaji wa mwisho hulipia gharama zote zilizogharamiwa katika mradi huo.

FikraPevu imeelezwa kuwa gesi asilia inayoelezwa kuingizwa majumbani, itachakatwa eneo la Madimba, Mtwara na kusafirishwa Lindi na Dar es Salaam, wakati eneo la kuchakata gesi la Mnazi Bay, litawahusu wananchi wa Mtwara na Lindi pekee.

Magari ya kutumia gesi

TPDC imezungumzia kuwepo kwa magari yanayotumia gesi, na hapa ni swali aliloulizwa Injinia Musomba na FikraPevu.

Swali: Inasemekana kuwepo magari 50 yanayotumia gesi nchini badala ya mafuta yako wapi? Je, yanaendelea vyema?

TPDC: Hadi sasa kuna jumla ya magari 60 ambayo yameongezewa mfumo wa kutumia gesi asilia. Magari hayo ni ya watu binafsi ambao ni wakazi wa Dar es Salaam.

Mradi huu ulipungua kasi tangu miaka ya 2008 baada ya gesi kutopatikana kutosha. Hata hivyo kwa sasa gesi ya kutosha itaanza kupatikana baada ya bomba kubwa la kusafirishia gesi kukamilia tangu 2015.

Swali: Je, TPDC ina magari mangapi ya mfano?

TPDC: Hivi sasa sisi tuna magari mawili ambayo yanatumia gesi asilia, magari hayo bado yanafanya kazi mpaka sasa.

Inachokijua FikraPevu

Gazeti hili tando lina uhakika kuwa mradi huo wa kuingiza gesi asilia majumbani kwa mikoa hiyo huenda ukaanza baada ya mwaka mmoja, ikiwa jitihada zitaongezwa.

Kuhusu magari yanayotumia gesi, FikraPevu inazo taarifa kuwa ni gari moja tu walilonalo TPDC lenye mfumo wa kutumia gesi, lakini nalo liko “juu ya mawe.”

Magari yanayoelezwa na TPDC kuwa yako 60 yakifanya kazi, FikraPevu inaweza kueleza pasipo shaka, kuwa magari yanayofanya kazi hayazidi matatu, na yoteyako Dar es Salaam.

Pendekezo: Ikiwa bado TPDC ina nia ya kuendelea kuona yapo magari yanayotumia gesi, inabidi ishiriki kuagiza magari yanayotumia mfumo huo, badala inavyofanyika sasa; kubadili magari yenye mfumo wa mafuta.

Gharama ya kubadili magari hayo ni kubwa mno, kwani wamiliki hutumia zaidi ya sh. milioni 3. Unapoagiza gari lenye mfumo wa gesi, hakuhitajiki tena ufundi wowote zaidi ya kuweka gesi na gari kuanza mwendo.

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Biashara/Uchumi

Mradi wa Stiegler’s Gorge kutua mikononi mwa Kamati ya Urithi wa Dunia

Published

on

Kamati ya Urithi wa Dunia ya Umoja wa Mataifa inatarajia kuamua kama Pori la akiba la Selous liondolewe miongoni mwa maeneo ya urithi wa dunia, kufuatia Serikali ya Tanzania kuanza mchakato wa kujenga bwawa la Stiegler’s Gorge kwa ajili ya kuzalisha umeme wa kilowati 2,100 ndani ya pori hilo.

Kamati hiyo inatarajia kukutana baadaye mwezi Juni katika jiji la Manama, Bahrain na miongoni mwa ajenda zitakazojadiliwa ni uamuzi wa Serikali kujenga mradi mkubwa wa kuzalisha umeme katika pori hilo ambalo ni urithi muhimu wa dunia ambao uko hatarini kutoweka.

Kamati hiyo inakutana kila mwaka na kikao cha mwaka huu kitakuwa cha 42 tangu kuanzishwa kwake na ina kazi moja kubwa ya kujadili maendeleo ya utunzaji wa maeneo ya urithi na kufanya maamuzi ya kufuta au kuendelea kuyaweka maeneo yaliyopewa hadhi ya kuwa kwenye orodha ya Urithi wa dunia ulio katika hatari ya kutoweka.

Akizungumza hivi karibuni na jarida moja la kila wiki la Afrika Mashariki, Meneja wa Programu wa Kituo cha Urithi wa Dunia cha Shirika la Umoja wa Mataifa la Elimu, Sayansi na Utamaduni (UNESCO), Richard Lo Giudice amesema; mradi wa uzalishaji umeme katika pori la Selous utajadiliwa kwenye mkutano wa mwaka wa Kamati ya Urithi wa Dunia na kisha UNESCO itatoa mrejesho.

Suala hilo litajadiliwa katika kikao cha 42 cha Kamati ya Urithi wa Dunia itakayoketi Manama kuanzia Juni 24 hadi Julai 4, wakati inatathmini hali ya uhifadhi wa pori la akiba la Selous,” alinukuliwa Giudice na jarida hilo.

Serikali imetenga Bilioni 700 ambayo ni sawa na asilimia 41 ya bajeti ya Wizara ya Nishati ya mwaka wa fedha wa 2018/2019 inayofikia Trilioni 1.69 kwaajili ya mradi huo, ambapo imesema ni muhimu kwa ajili ya uzalishaji wa umeme ili kuchochea ajenda ya uchumi wa viwanda.

Licha ya tahadhari iliyotolewa na wadau mbalimbali wa mazingira na wanasiasa akiwemo Mbunge wa Kigoma mjini, Zitto Kabwe na Nape Nnauye wa Mtama kuhusu athari zitakazotokea endapo mradi huo utatekelezwa, bado Serikali imeendelea kushikiria msimamo wake wa kujenga mradi huo kwa madai kuwa wanaokosoa hawaitakii nchi mema.

Serikali ilienda mbali zaidi na kutahadharisha mtu yeyote atakayejaribu kuzuia mradi huo atakabiliwa na hatua kali za kisheria ikiwemo kufungwa jela.

Piga ua, garagaza Serikali itatekeleza mradi wa Stiegler’s Gorge. Hawa wanaopinga mradi huu ukiwatazama wanataka umeme ufike vijijini mwao, ukiwatazama wengine ni wachumi wanapinga’” alinukuliwa Naibu Waziri wa Ofisi ya Makamu wa Rais, Muungano na Mazingira, Kangi Lugola wakati akijibu hoja za wabunge Mei 26 mwaka huu.

Kamati ya Urithi wa Dunia inajumuisha wawakilishi 21 ambao wanachaguliwa na Baraza la Umoja wa Mataifa kwa ajili ya kuratibu shughuli za ulinzi wa Urithi na Utamaduni wa dunia.

“Hilo litakuwa pigo kwa asili,” limesema shirika la uhifadhi wa asili la World Wildlife Fund (WWF). Bwawa hilo litakuwa na urefu wa mita 130 na upana wa mita 700. Litatengeneza ziwa kubwa la zaidi ya kilomita 1000 za mraba, na maji yatasambaa katika eneo ambalo ni kubwa hata kushinda jiji la Berlin, Ujerumani.

 

Mambo Bayana

Kamati ya Urithi wa Dunia itakutana wakati Serikali kupitia Wakala wa Misitu Tanzania imetoa zabuni ya kukata miti isiyopungua milioni mbili katika eneo la Selous ambalo baadhi ya wabunge wamesema lina ukubwa unaolingana na jiji la Dar es Salaam.

Zabuni hiyo pia itahusisha ukataji na uuzaji wa miti hiyo ili kuiingizia Serikali mapato yatakayotumika katika huduma za kijamii.

Lakini wanaopinga mradi huo, wanaeleza kuwa miti itakayokatwa ni mingi sana na ujenzi wa bwawa hilo utasababisha athari za mazingira zinazoweza kuangamiza wanyama wengi zaidi na kuchangia ongezeko la joto duniani.

Kwa mujibu wa Ripoti ya Tathmini ya Mazingira juu ya Mradi pendekezwa wa Stiegler’s Gorge iliyotolewa mwaka 2009 na Prof. Raphael Mwalyosi wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam imebainisha wazi kuwa kutakuwa na athari kubwa katika eneo la Selous endapo mradi huo utatekelezwa.

Hata hivyo ripoti hiyo inaeleza kuwa mradi huo utazalisha umeme wa kutosha lakini ina mashaka juu ya matokeo ya kijamii na kiuchumi yanayoweza kupatikana.

Wachambuzi wa masuala ya mazingira, wanaeleza kuwa Tanzania ina kibarua kigumu cha kujieleza mbele ya kamati hiyo ikizingatiwa kuwa ni miongoni mwa wanachama wa kamati hiyo muhimu duniani. Nchi zingine za Afrika ambazo zinaingia katika kamati hiyo ni Burkina Faso, Tunisia, Uganda na Zimbabwe.

Kamati hiyo itakuwa na kazi ya kutathmini hali ya utunzaji wa maeneo mbalimbali yaliyoko kwenye urithi wa dunia na kuzitaka nchi wawakilishi kuchukua hatua za kutunza na kuhifadhi urithi huo ili kuhakikisha dunia inakuwa mahali salama pa kuishi.

       Baadhi ya wanyama kuathirika na mradi wa umeme

Historia ya Pori la Selous

Pori la Akiba la Selous ambalo lina eneo la kilomita 50,000 za mraba, ni moja ya mbuga kubwa zaidi barani Afrika, ambayo inajulikana kwa kupatikana kwa tembo, vifaru weusi, duma, twiga, viboko, mamba, na wanyama pori wengine.

Pia pori hilo lina aina nyingi tofauti ya viumbe wa pori, vikiwemo miombo, msitu, sehemu za nyasi, kinamasi, ikisemekana kuwa mbuga hiyo ni maabara ya mabadiliko ya kibaolojia na kiekolojia.

Uwindaji kwa ajili ya biashara unaruhusiwa katika mbuga ya Selous. Ni chanzo cha pato kwa mbuga hiyo na zaidi ya watu milioni 1.2 ambao wanaishi viungani mwa mbuga hiyo. Katika baadhi ya maeneo, uwindaji haukubaliwi kabisa. Watalii wanaweza kuzuru. Lakini kuna watalii wachache ikilinganishwa na mbuga ya kitaifa ya Serengeti, ingawa mbuga ya Selous imeizidi Serengeti mara tatu kwa ukubwa.

Mto Rufiji ni mwokozi wa mbuga hiyo. Ni mto wenye urefu wa kilomita 600 na unaishia katika Bahari ya Hindi kusini mwa Dar es Salaam, lakini maji ya mto kwa sehemu kubwa yatatumika kuzalisha umeme.

Kutokana na umuhimu wake, mwaka 1982, UNESCO lilitangaza na kuiingiza Selous miongoni wa maeneo machache ya urithi wa dunia na kuanza kuhifadhiwa.

Lakini mwaka 2014, Kamati ya Urithi wa Dunia ya UNESCO, iliyokutana mjini Doha, Qatar, iliingiza mbuga ya Hifadhi ya Wanyama ya Selous, iliyopo kusini mashariki mwa Tanzania katika orodha ya Urithi wa Dunia ulio Hatarini kutoweka, kwa sababu ya ujangili wa kupindukia.

Ujangili ulisababisha kupungua kwa idadi ya wanyamapori, hasa kwa upande wa tembo na vifaru, ambao idadi yao imepungua kwa asilimia 90 tangu 1982, wakati mbuga hiyo ilipoorodheshwa kwenye urithi wa dunia.

Continue Reading

Mafuta na Gesi/Nishati

‘Stiegler’s Gorge’ na malumbano ya kumaliza tatizo la umeme nchini

Published

on

Benki ya Dunia imesema wananchi milioni 600 hawana umeme kuendesha shughuli zao za maendeleo hali inayokwamisha ukuaji wa uchumi na upatikanaji wa huduma za kijamii.

Siku chache zilizopita, Benki ya Dunia imeziboresha takwimu zake za mwaka 2014 kuhusu upatikanaji wa umeme katika nchi za Afrika  na imebaini kuwa jitihada zaidi na uwekezaji unahitajika kwenye sekta ya nishati ili kuwanusuru wananchi wengi wanaokaa gizani.

Takwimu za benki hiyo za mwaka 2014 zinaeleza kuwa watu milioni 600 hawana umeme. Pia imebaini kuwa hadi kufikia 2016 idadi hiyo ya watu wasio na umeme haijapungua wala kuongezeka.

 

Kwa miaka miwili mfululizo tangu 2014 hadi 2016, idadi ya watu ambao hawakuunganishwa kwenye gridi ya taifa ya umeme ilipungua.  Kiuhalisia katika kipindi hicho umeme uliwafikia watu wengine milioni 76 ambapo ni sawa na ongezeko la asilimia 5 ya upatikanaji wote wa umeme unaofikia 43%.

Idadi ya watu waoishi bila kuwa na umeme imepungua kwa watu milioni 21 huku takwimu halisi zikionyesha watu milioni 600 hawana umeme.

Lakini zipo dalili za kutia moyo. Asilimia 60 ya wateja waliounganishiwa umeme walikuwa ni wananchi wa vijijini, ambako upatikanaji wa umeme ni changamoto.

Katika kipindi hicho, uunganishaji wa umeme katika maeneo ya mjini uliongezeka kutoka 72% hadi 74% huku vijijini ukiongezeka kutoka 16% hadi 23%. Kuna hatua imepigwa katika maeneo ya vijijini lakini bado hali siyo ya kuridhisha.

 

Hiyo ina maanisha nini?

Sekta ya umeme bado haijasimama imara. Takwimu za Benki ya Dunia zinathibitisha wazi kuwa  upatikanaji wa nishati ya umeme bado ni mgumu na ghali hasa maeneo ya vijini ambako asilimia 60 ya wakazi wanaishi bila ya umeme wa uhakika.

Nchini Tanzania, Upatikanaji wa umeme kitaifa umeongezeka kwa asilimia 21 kutoka mwaka 2006 hadi 2016 lakini umebaki chini ya 30% ya kiwango kinachohitajika.

Benki ya Maendeleo Afrika (AfDB) imeeleza katika taarifa yake ya mwaka 2017 kuwa bado idadi kubwa ya watanzania hawajafikiwa na nishati ya umeme huku mahitaji ya nishati hiyo yakiongezeka kwa kasi.

“Asilimia 70 ya watanzania bado wanaishi bila umeme na mahitaji ya nishati hiyo yanaongezeka kwa kasi”, imeeleza taarifa hiyo iliyojikita kuelezea juhudi za pamoja za wadau wa maendeleo katika kukuza uchumi wa wananchi wa vijijini kwa kuwaunganishia nishati ya umeme katika shughuli zao za uzalishaji mali.

Kwa tafsiri ya kawaida ni kwamba watanzania 7 kati ya 10 hawana huduma ya umeme katika nyumba zao. Kwa muktadha huo umasikini unaowazunguka unaweza kusababishwa na ukosefu wa umeme wa uhakika.

 

Mikakati ya serikali

Benki ya AfDB kwa kushirikiana na Tanzania zimeingia kwenye mazungumzo ya kuikopesha serikali mkopo nafuu wa dola za Marekani milioni 165 kwa ajili ya kujenga bwawa la kuzalisha umeme katika ukanda wa Kaskazini Magharibi mwa nchi  kwenye maporomoko ya maji ya  Stiegler Gorge ndani ya Mto Rufiji.

Kulingana na matokeo ya utafiti uliofanywa na  Shirika la Kuendeleza Bonde la Mto Rufiji (RUBADA)  yalionyesha kuwa mpalio wa Stiegler’s Gorge una uwezo wa kuhimili mitambo mitatu mikubwa ya kuzalisha umeme.

Mtambo wa kwanza ukizalisha megawati 400 ambao ungefungwa upande wa Kaskazini mwa bwawa, mtambo wa pili ungekuwa na uwezo wa kuzalisha megawati 800, ambao ungefungwa upande wa chini ya bwawa, na mtambo wa tatu  wenye uwezo wa kuzalisha megawati 900 ambao ungefungwa upande wa kusini mwa bwawa.

Kwa ufupi, jumla ya megawati 2,100 zingezalishwa kutoka Stiegler’s Gorge; kiasi ambacho ni karibu ya mara mbili ya kinachohitajiwa na Tanzania.

Upatikanaji wa umeme wa uhakika ni lengo la saba la Malengo ya Maendeleo Endelevu ambayo Tanzania imeridhia ya kuyatekeleza ifikapo 2030. Serikali imeshauriwa kuongeza kasi ya uwekezaji kwenye sekta ya nishati ya umeme ili kuharakisha ujenzi wa uchumi wa viwanda na kati ifikapo 2025.

Continue Reading

Mafuta na Gesi/Nishati

Magufuli: Eneo lolote tutakalogundua lina madini tutazungusha ukuta

Published

on

Rais John Magufuli ameagiza watendaji wa Serikali kujenga kuta kuzunguka maeneo yote yenye rasilimali muhimu ikiwemo madini ili kudhibiti upotevu wa mapato na kuwanufaisha watanzania.

Akizungumza leo katika hafla ya uzinduzi wa ukuta kuzunguka mgodi wa madini ya Tanzanite wa Mirerani wilayani Simanjiro mkoani Manyara, amesema kwa miaka mingi nchi imekuwa ikiibiwa kutokana na kutokuwepo kwa mfumo thabiti wa kusimamia sekta ya madini.

Ameeleza kuwa mikakati ya Serikali yake ni kuona maeneo yote yaliyo na rasilimali muhimu kama madini yanalindwa na kuhifadhiwa kwa kuzungushiwa kuta ili kuwadhibiti baadhi ya watu ambao wanatumia rasilimali za nchi bila kufuata utaratibu uliowekwa na taasisi za Serikali.

“Tumegundua eneo jingine na lenyewe lina Tanzanite. Nawahakikishia kuwa eneo lolote tutakalogundua lina madini au rasilimali tutazungusha ukuta. Hata kama ni mlima Kilimanjaro mkiona kuna umuhimu, zungushia,” amesema.

Ameongeza kuwa kabla ya kujengwa kwa ukuta huo, Serikali ilipata upinzani kutoka kwa baadhi ya watu ambao walisema jambo hilo haliwezekani kufanikiwa kwasababu ya mazingira ya eneo lenyewe la Mirerani ambalo shughuli za uchimbaji wa madini zinaratibiwa na wachimbaji wadogo wadogo.

“Wapo wengine walisema huu ukuta hautawezekana kujengwa, Jeshi la Wananchi limewaambia kinachowezekana Ulaya na Tanzania kinawezekana”, amesema Rais na kuongeza kuwa nchi itafaidika na mapato yatakayopatikana kwenye mgodi huo.  “Faida za ukuta huu ni nyingi, kuimarisha usalama lakini value for money (thamani ya fedha) itaonekana miongoni mwa wananchi”.

Hata hivyo, Rais amemuagiza Mkuu wa Majeshi Tanzania, Jenerali Venance Mabeyo kuandaa mpango mzuri utakaosimamia ulinzi wa ukuta huo ambao una urefu wa kilomita 24.5 na umeligharimu Taifa bilioni 5.

Ujenzi wa ukuta katika mgodi wa Mirerani ni utekelezaji wa agizo la Rais John Magufuli alilolitoa Septemba, 2017  wakati akizindua barabara ya Kia-Mirerani. Katika uchimbaji wa madini ya Tanzanite Serikali ilikuwa inapata faida ya asilimia 5 tu na nyingine iliyobaki ilienda mikononi mwa wawekezaji.

Kwa upande wake, Waziri wa Ulinzi na Kujenga Taifa, Dk. Hussein Mwinyi amesema wataendelea kushirikiana na Serikali kuhakikisha mgodi huo unalindwa na taratibu za kuingia katika eneo hilo zinafuatwa. Pia emesema Jeshi la Taifa liko imara na litaendelea kutekeleza majukumu yake ya kulinda mipaka ya nchi.

Naye Waziri wa Madini, Angelah Kairuki amesema wizara yake imeandaa kanuni zitakazotoa mwongozo wa namna shughuli za ulinzi, uchimbaji na kijamii zitakavyoratibiwa ndani ya ukuta huo.

“Wizara ya madini kwa sasa inaandaa kanuni za Mirerani za mwaka 2018 ambazo tunakusudia kuzihainisha wiki ijayo na kipekee kanuni hizo zitatoa mwongozo wa namna shughuli za ulinzi, uchimbaji, biashara ya madini na shughuli za kijamii zitakazoendeshwa ndani ya ukuta huu uliojengwa kuzungukwa mgodi wa Tanzanite”, amesema Waziri Kairuki.

Ameongeza kuwa utaratibu wa kuingia katika mgodi huo utakuwa ni kwa watu ambao wana vitambulisho vya taifa na mchakato wa kutoa vitambulisho hivyo umeanza kwa watu 6,500 ambao wameandikisha taarifa zao za awali.

“Vilevile tumechukua hatua nyingine za udhibiti ikiwemo kutolewa vitambulisho maalumu vya kuingia katika eneo la mgodi ambapo hadi sasa jumla ya watu 6,500 wameshaweza kusajiliwa na zoezi linaendelea kwa wale ambao bado hawajapata vitambulisho hivyo”, amesema Waziri Kairuki.

 

Mgunduzi wa Tanzanite akumbukwa

Serikali kupitia Rais John Magufuli imempa Milioni 100 Mzee Jumanne Ngoma aliyegundua madini ya Tanzanite ikiwa ni ishara ya kutambua mchango wake kwa maendendeleo ya Taifa.

“Watu hawa hawatambuliwi, tazama mzee huyu ndiye aliyegundua madini haya leo tusingekuwepo hapa kama isingekuwepo huyu mzee, tazama sasa amepooza mguu wake”, amesema Rais na kuongeza kuwa tangu madini ya Tanzanite yagunduliwe na mzee Ngoma mwaka 1967, licha ya kutambuliwa na Serikali kwa barua ya Mwalimu Julius Nyerere, mzee huyo hajafaidika na chochote na Serikali imeamua kumpa milioni 100 ya matibabu na kujikimu.

Mzee Ngoma ambaye alikuwepo katika hafla ya uzinduzi wa ukuta wa Mirerani amesema anamshukuru Rais kwa kumtambua na kumpa heshima ya kipekee kwa ugunduzi wake wa madini ya Tanzanite.

“Ninashukuru sana Mheshimiwa Rais kwa heshima hii kwa kunitambua mimi kama mgunduzi wa madini, ni heshima kubwa kwangu na niseme kuwa wewe umechaguliwa na Mungu”, amesema Mzee Ngoma.

Continue Reading

Must Read

Copyright © 2018 FikraPevu.com